U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Schryvers heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega’s, het is fijn dat ik ook eens in deze commissie mag komen. Mijn excuses voor het uitstel vorige week. Minister, ik heb al enkele schriftelijke vragen ingediend met betrekking tot de theoretische rijexamens in vertraagde zitting, het aantal mensen dat daar een beroep op doet en de kosten die dat met zich meebrengt.

Overeenkomstig artikel 32 van het KB van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs kunnen kandidaten van wie het mentale en/of intellectuele vermogen en/of de graad van alfabetisme ontoereikend is, op hun verzoek het theoretisch rijexamen afleggen in een speciale zitting.

Hoe gaat dat in zijn werk? De persoon in kwestie moet het bewijs leveren dat hij zich in een van die gevallen bevindt door middel van een getuigschrift of attest van een centrum voor leerlingenbegeleiding, een OCMW, een instituut voor buitengewoon onderwijs, een centrum voor observatie of begeleiding of een centrum voor beroepsoriëntering. In deze speciale zittingen geeft de examinator toelichting bij de vragen, voor de antwoordtijd ingaat.

Minister, in antwoord op mijn schriftelijke vraag van 25 oktober laatstleden geeft u meer toelichting bij de extra kosten die aangerekend worden voor het afleggen van zo’n theoretisch rijexamen. Zo wordt voor een theorie-examen in een vertraagde zitting geen aanvullende retributie aangerekend als het gaat om een examen voor een rijbewijs dat behoort tot groep 1.

Voor een theorie-examen met tolk wordt een aanvullende retributie aangerekend van 51 euro en worden de vergoeding en de verplaatsingskosten voor de tolk betaald door het examencentrum.

Voor rijbewijzen binnen groep 2, dat zijn categorieën C en D, wordt voor een theoretisch examen in vertraagde zitting een retributie aangerekend van 89 euro. De vergoeding voor de tolk komt in deze gevallen wel ten laste van de kandidaat.

Uit de cijfers die u hebt gegeven, minister, in antwoord op een aanvullende schriftelijke vraag van mij van 21 november 2018, blijkt dat in groep 1 in het jaar 2017, verspreid over alle examencentra, 8183 theoretische examens in vertraagde zitting werden georganiseerd. Slechts 17 keer vond een theorie-examen plaats met een doventolk.  In groep 2 vond in datzelfde jaar slechts 1 theorie-examen plaats in vertraagde zitting. In 2016 ging het over 3 sessies en in 2015 over amper 5.  Tegenover het aantal theoretische rijexamens voor groep 1 in vertraagde zitting – waarvoor geen extra kosten moeten worden betaald door de betrokkene – is dit slechts een kleine fractie.

Het afschaffen van de bijkomende kosten zou dus een beperkte financiële impact hebben, maar een groot verschil kunnen betekenen voor de kandidaten in kwestie. Het gaat immers om kwetsbare mensen van wie de middelen doorgaans eerder beperkt zijn en voor wie de extra kosten een grote drempel kunnen betekenen om een rijbewijs te halen. Dat terwijl net deze doelgroep erg gebaat zou kunnen zijn bij het behalen van een rijbewijs, omdat zij zo meer kans maken op tewerkstelling en beter geïntegreerd geraken in onze maatschappij.

Dat is dan ook net mijn drijfveer om deze vraag hier te stellen, minister. Enkele mensen hebben deze problematiek aangekaart bij mij. Zoals u misschien weet, ben ik voornamelijk actief in de commissie Welzijn, waar we werken aan inclusie van iedereen die een zorgnood heeft, ook mensen met een beperking.

In antwoord op mijn schriftelijke vraag van 25 oktober laatsleden verwees u naar de mogelijkheden die onderzocht worden om die vertraagde examens en de examens met tolk in de toekomst zo efficiënt mogelijk af te nemen.

Ik heb daarover de volgende vragen, minister.

Hoe staat u tegenover het voorstel om de retributies voor vertraagde zittingen voor theorie-examens voor een rijbewijs in groep 2 af te schaffen in het kader van een gelijkekansenbeleid en een inclusiebeleid?

Op welke manier zouden de examens in vertraagde zitting en de examens met tolk op een zo efficiënt mogelijke manier kunnen worden afgenomen? Welke mogelijkheden bieden technologische evoluties op dit vlak? Op welke termijn zouden meer efficiënte manieren voor het afnemen en afleggen van de examens mogelijk moeten kunnen worden?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Mevrouw Schryvers, aangenaam, mijn naam is Ben Weyts. Voorzitter, het zou zinvol zijn om naambordjes te plaatsen. (Gelach)

Mevrouw Schryvers, de aanvullende retributie voor de vertraagde zitting groep 2 is er omdat de examens voor categorie C en D niet in groep kunnen worden afgenomen. Ze worden individueel afgenomen, waardoor een examinator gedurende de hele duurtijd van het examen aanwezig moet zijn bij deze ene kandidaat.

Het theorie-examen voor de categorieën C en D verloopt niet op dezelfde manier als de examens voor groep 1. De antwoordtijd is langer en kandidaten kunnen zelf kiezen in welke volgorde ze de vragen beantwoorden. Ze kunnen bovendien terugkeren naar een eerder beantwoordde vraag. Dit systeem zorgt ervoor dat er niet veel gebruik wordt gemaakt van de vertraagde zittingen. U hebt zelf de cijfers genoemd.

Ik heb ook contact opgenomen met de examencentra. Ze zeggen dat er weinig vraag is naar een gemakkelijkere toegang tot het vertraagd examen voor categorie C of D.

U had ook een vraag over technologische innovatie. We hebben dat opgenomen met de Groepering van Erkende Ondernemingen voor Autokeuring en Rijbewijs (GOCA). We hebben de mogelijkheid bekeken van het gebruik van audiotolken. GOCA is daartoe bereid, waardoor de kandidaat de vragen dan zou krijgen via de koptelefoon in een andere taal dan het Nederlands. Technisch gezien is dit mogelijk. Er wordt nagegaan of dit kan worden uitgerold. Een timing kan ik er niet op plakken. GOCA moet dat uitvoeren, maar er is bereidheid om die stap te zetten.

De voorzitter

Mevrouw Schryvers heeft het woord.

Minister, mijn excuses, ik heb u al eerder gezien in de plenaire vergadering en zelfs op andere fora en in kranten, vooral als ik op zondag naar de bakker ga. Uw naam was mij dus wel degelijk bekend als minister van Mobiliteit. (Gelach)

Ik dank u voor uw antwoorden. Ik begrijp dat er met betrekking tot de theorie-examens voor categorie C en D heel weinig vraag is. U hebt dat geantwoord, maar dat was natuurlijk niet mijn vraag. Ik had in mijn vraag al opgenomen dat er inderdaad maar weinig mensen zijn die daaraan deelnemen, maar dat zij wel een extra kost moeten betalen, terwijl ze eigenlijk de nood aan dat soort van examen hebben als gevolg van een ongeschiktheid om het op een andere manier te doen. Daarom vraag ik of het wel nodig is dat de kosten die eraan verbonden zijn, helemaal worden doorgerekend. Dat blijft mijn bekommernis.

Ik ben wel heel tevreden met uw antwoord op mijn tweede vraag dat er verdere stappen zullen worden gezet. Er zijn heel veel evoluties op technologisch vlak, zeker ook met betrekking tot audiotolken. Ik vraag u om daar verder op in te zetten, zodat die mogelijkheid gecreëerd wordt en het op een andere manier georganiseerd wordt dan momenteel het geval is. Ik begrijp dat u geen termijn kunt geven. Dat hangt wellicht af van heel wat factoren, maar ik blijf het alleszins opvolgen.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.