U bent hier

Commissievergadering

dinsdag 6 november 2018, 14.00u

Voorzitter
van Peter Persyn aan minister Jo Vandeurzen
160 (2018-2019)

De heer Persyn heeft het woord.

Minister, wie in Vlaanderen woont en ouder is dan 25 jaar, moet jaarlijks een zorgpremie voor de Vlaamse zorgverzekering betalen. Wie drie keer zijn premie niet betaalde, kreeg in het verleden een geldboete opgelegd van 250 euro.

Uit het jaarverslag van de Vlaamse Sociale Bescherming (VSB) blijkt dat in 2017 23.544 Vlamingen een boetebrief in hun bus kregen. Tegenover 2016 is dit een stijging van maar liefst 45 procent. We zien aan de andere kant dat het percentage bezwaren tegen de administratieve geldboetes gestaag afneemt, van 8,9 procent in 2013 naar 5,41 procent in 2017.

In maart 2017 stelde ik in de plenaire vergadering een vraag over het boetesysteem. Ik vroeg toen of het mogelijk zou zijn om een zicht te krijgen op het profiel van de wanbetalers, met het oog op een gericht beleid.

Mijn partij wil de VSB gestaag verder uitbouwen als een systeem van rechten en plichten: individuele bijdragen via de betaling van een zorgpremie horen bij die plichten.

Minister, hoe verklaart u de stijging van het aantal administratieve boetebrieven?

Hebt u vandaag al zicht op de profielen van de wanbetalers? Zo ja, welke conclusies kunt u daaruit trekken?

Vanaf 2019 zullen administratieve geldboetes worden opgelegd als er tweemaal niet betaald werd. In het verleden was dat driemaal. Waarom die keuze voor tweemaal? Is dat arbitrair gebeurd? Zit daar een rationale achter? Waarom niet nog korter op de bal spelen en al vanaf de eerste keer optreden?

Het aantal bezwaren neemt af, maar hoe kan het percentage geïnde boetes nog verbeterd worden? 

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Het aantal personen met een boete schommelt van jaar tot jaar. Zo is in 2014 een vergelijkbaar aantal boetes opgelegd als in 2017. Er is dus niet echt sprake van een trend, waarbij het aantal boetes jaar na jaar stijgt. Een onderbouwde verklaring voor dit fenomeen is er op dit moment niet.

In 2017 bedroeg het aantal boetes 23.544 personen; in 2016 16.431 personen, in 2015 18.333 personen en in 2014 25.592 personen.

Alleszins kan worden vastgesteld dat de inningsgraad van de zorgpremie stabiel blijft. Deze bedraagt al enkele jaren 94 tot 95 procent, als we geen rekening houden met de late betalers.

Het is niet evident om een eenduidig profiel van de ‘wanbetaler’ vast te leggen. Er zijn wel een aantal opvallende cijfers. Ongeveer 61 procent van de boetes wordt opgelopen bij leden van de Vlaamse Zorgkas. Dit kan verklaard worden door de bijzondere opdracht van de Vlaamse Zorgkas, die ook fungeert als hulpkas. Slechts 5,6 procent van de personen met een boete maakt deel uit van de leeftijdsgroep boven de 65 jaar. Bij een aantal personen die insolvabel zijn of die in een collectieve schuldenregeling (CSR) zitten, kan de boete niet worden geïnd. Het gaat om een aanzienlijk aantal personen, van wie de financiële situatie vaak pas zichtbaar wordt nadat de deurwaarder werd ingeschakeld. In 2014 ging het om bijna 6000 personen, waarvan 3772 insolvabel en 2295 in een CSR zitten. In 2016 ging het om 2425 personen en in 2017 zijn er al een kleine 3000, waarvan 1131 in een CSR zitten en 1684 insolvabel zijn. Het gaat om cijfers die nog maandelijks kunnen stijgen, zeker voor de jaren 2016 en 2017. Voor deze jaren zijn nog niet alle dossiers bij de deurwaarder afgesloten.

Uit de praktijk blijkt dat het belangrijk is dat mensen een tweede kans krijgen om te betalen.

Een aantal personen betaalt om diverse redenen soms eenmalig de premie van een bepaald jaar niet: verhuizing, lang verblijf in het buitenland, administratieve problemen in een echtscheidingsprocedure, slordigheid, vergetelheid, psychische problemen enzovoort. Vaak volstaat een herinnering om de zorgpremie alsnog te betalen. Dat blijkt ook uit de gegevens van 2017. In dat jaar werd nog spontaan 8,4 miljoen euro aan zorgpremies betaald voor voorgaande jaren.

Het sluitstuk van de administratieve geldboete is het inzetten van de deurwaarder. Ik denk niet dat er daarnaast nog middelen bestaan die tot een nog hoger inningspercentage van boetes zou kunnen leiden. Het Agentschap voor Vlaamse Sociale Bescherming wenst wel na te gaan hoe vermeden kan worden dat personen met een aantoonbaar financieel probleem in het boetecircuit terechtkomen. Wie insolvabel is, kan de boete immers toch niet betalen. De groep personen die niet kunnen betalen, heeft ook een belangrijke impact op de inningsgraad van boetes.

Een ander initiatief, dat we wensen te nemen met de partners van het geïntegreerd breed onthaal (GBO), is gericht tot personen die een boete dreigen te krijgen, omdat ze hun bijdrage aan de Vlaamse Zorgkas niet betaald hebben. We vermoeden dat het hier gaat om een kwetsbare doelgroep die baat heeft bij een breed onderzoek naar mogelijke rechten. Ook daar zullen we wellicht een initiatief rond nemen met de GBO-partners.

De heer Persyn heeft het woord.

Ik heb geen bijkomende vragen.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.