U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Krekels heeft het woord.

Minister, mijn vraag gaat over het gebruik van slimme technologie in het onderwijs, met name in het kader van planlast.

De technologie ontwikkelt zich erg snel in onze samenleving. Op verschillende vlakken wordt er geëxperimenteerd met slimme technologie. Zulke toepassingen zouden kunnen leiden tot efficiëntiewinsten. Het is een maatschappelijke uitdaging om daar adequaat mee aan de slag te gaan. In het Vlaamse onderwijs, waar de strijd tegen planlast in het bijzonder een belangrijke uitdaging is, is het potentieel van educatieve technologie nog maar amper aangeboord. Toch zijn technologische toepassingen in het onderwijs geen ver-van-mijn-bedshow meer. In Gazet van Antwerpen van 7 september bijvoorbeeld werd een technologische toepassing voorgesteld die professoren en leerkrachten kunnen gebruiken om sneller en eerlijker te verbeteren. Ook in Vlaanderen kan men aan de slag met de technologie.

Minister, in hoeverre bent u bereid om slimme technologie in het onderwijsbeleid in te bedden? Welke winsten ziet u weggelegd met betrekking tot de planlastvermindering? Welke concrete acties zult u ondernemen in het kader van educatieve technologie in het onderwijs?

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Collega’s, technologie wordt inderdaad volop ingezet om zowel onze samenleving als het onderwijs te verbeteren en te versterken. Het inzetten van slimme ICT-toepassingen hoeft zich helemaal niet te beperken tot bijvoorbeeld het evalueren van leerlingen. Het kan veel aspecten van het totale schoolbeleid beslaan. Het wordt bijvoorbeeld volop ingezet voor energiezuinigheid, maar ook voor scholenbouw, veiligheid, leerprocessen, evaluatiemethodes, informatiesystemen enzovoort.

Voor veel van die zaken geldt uiteraard dat de scholen autonoom zijn in hun organisatie. Je kunt ze met andere woorden niet verplichten. Wij komen daar niet altijd rechtstreeks in tussen, maar proberen dat wel te faciliteren als dat nuttig is. Een voorbeeld inzake educatie en technologie zijn de projecten in het kader van de STEM-oproep (Science, Technology, Engineering, Mathematics) en het Vlaams Klimaatfonds. Ik heb daar een tijdje geleden 375.000 euro voor vrijgemaakt, voor innovatieve educatieve projecten in het leerplichtonderwijs. In heel wat van die goedgekeurde projecten van scholen wordt slimme technologie ingezet, bijvoorbeeld om bepaalde metingen te doen, data te gebruiken voor efficiënter energiegebruik of om producten te ontwikkelen via bijvoorbeeld 3D-printing.

Een ander voorbeeld van de inzet van nieuwe technologie in het leerproces is de ondersteuning van leerlingen met beperkingen of zorgnoden, iets wat u ook nauw aan het hart ligt, collega. Denk aan Bednet, waarbij kinderen die langdurig ziek zijn, via een digitale interface lessen kunnen volgen op afstand. Andere voorbeelden zijn ‘ADIBib’ en ‘Leesvoor’, waarbij de voorleessoftware voor leerlingen met leerstoornissen sinds vorig jaar gratis aangeboden wordt. Ook de handboeken worden gratis gedigitaliseerd en ter beschikking gesteld van leerlingen met leerstoornissen.

Welke winsten zijn er nog? U weet dat een van mijn favoriete plannen ‘Operatie Tarra’ is. Het onderzoeksrapport geeft een genuanceerd beeld van de rol van technologie en digitalisering bij vereenvoudiging en planlastvermindering. Er zijn een aantal randvoorwaarden nodig om technologie in te zetten, bijvoorbeeld dat we dezelfde informatie niet én op papier én digitaal opvragen, of dat je informatie die je als overheid al hebt, geen tweede keer gaat opvragen, want anders is het natuurlijk nog eens een extra belasting. Digitalisering betekent dus niet automatisch planlastvermindering, maar als de randvoorwaarden vervuld zijn, is dat zeker het geval.

Ik heb in mijn beleidsbrief 2018-2019 aangegeven dat ik een overzicht gemaakt heb van alle initiatieven die tijdens de voorbije jaren genomen zijn. Ik houd ook de vinger aan de pols. We zijn ook een aantal nieuwe initiatieven aan het nemen om het voor scholen nog beter te maken. Een paar dagen geleden hebben we ook de ICT-monitor voorgesteld. Daarin zien we dat bijna al onze scholen over digitale leerlingvolgsystemen beschikken, waardoor leraren dankzij de technologie de prestaties van de leerlingen kunnen volgen. Afhankelijk van het programma levert dat al of niet toch een beetje extra planlast. Ook hier zie je dus weer dat niet alles wat je automatiseert, automatisch tot een vermindering leidt.

Samen met imec heb ik binnen Onderwijs het programma ‘Smart Education’ gelanceerd, dat tot doel heeft de mogelijkheden van slimme technologie voor de verbetering van onderwijsprocessen te onderzoeken. De focus ligt op strategisch basisonderzoek en op een aantal heel concrete projecten. We hebben een eerste oproep gedaan. Die heeft 48 projecten opgeleverd. We gaan er daar een 6-tal uit selecteren. Tegen midden november zou dat klaar moeten zijn. De focus ligt op de nieuwste technologie, zoals virtuele realiteit, draagbare sensoren, artificiële intelligentie en hoe je die nuttig kunt inzetten in ons onderwijs om meerwaarde te boeken.

De voorzitter

Mevrouw Krekels heeft het woord.

Bedankt, minister. De trigger voor mijn vraagstelling was het feit dat er in de krant een technologische toepassing werd voorgesteld die heel specifiek het werk van de leerkracht benaderde, namelijk het verbeteren van toetsen. Eigenlijk is dat heel persoonlijk. Een leerkracht bekijkt haar toetsen en schrijft daar ook een persoonlijk commentaar bij. Het ene antwoord is wat genuanceerder dan het andere, en ze haalt eruit wat eruit moet worden gehaald. Het triggerde mij dat zoiets gedigitaliseerd kon worden. Er zitten wel een aantal neutrale zaken in die in een antwoord moeten zitten, maar er zijn toch ook altijd een aantal zaken waarbij je denkt: de leerling bedoelt het zo, je kunt het zo begrijpen. En dan is het ook juist of verkeerd. Mijn vraag was dan in welke mate we dat gaan toepassen en in welke mate de technologie dat persoonlijke aspect blijft behouden.

U geeft aan dat u in het programma ‘Smart Education’ een aantal projecten zult ondersteunen en dan waarschijnlijk ook verder implementeren over het onderwijsveld. Dat ga ik zeker opvolgen.

De vraag was ook hoe we op die manier en op andere manieren ervoor kunnen zorgen dat als er zaken zijn die echt voordelig zijn en zorgen voor planlastvermindering, scholen die kunnen gebruiken, zonder dat dit altijd stukken van mensen kost uit de werkingsmiddelen.

Minister Hilde Crevits

Mevrouw Krekels, ik kan akkoord gaan met uw opmerkingen. We moeten ook voorzichtig zijn als we bepaalde handelingen laten uitvoeren door artificiële intelligentie of de computer tout court. Ik ben er geen grote voorstander van om in de lagere school plots multiplechoicevragen in te voeren. Dat gaat voorbij aan de essentie van wat het onderwijs en onze scholen doen.

Ik ben het er wel mee eens dat we er zo veel mogelijk voor moeten zorgen dat scholen de kans krijgen om meerwaardes te creëren. Ik geef een voorbeeld. De Vlaamse overheid heeft heel wat informatie over leerlingen. Wat hebben we nu gedaan? Een tijdje geleden hebben we beslist om alle info over de prestaties in het hoger onderwijs terug te geven aan de scholen. Vroeger moesten scholen zelf telefoneren naar hun oud-leerlingen met de vraag wat ze doen. Deze manier van werken boekt een meerwaarde. We hebben dat ook gedaan bij de overgang van lager naar secundair onderwijs. We voelen dat scholen met die informatie veel gemakkelijker aan de slag kunnen om hun kwaliteitsbeleid te evalueren. Die synergieën moeten we zoeken.

We zijn momenteel het hele coderingsbeleid aan het bekijken. Scholen moeten codes opgeven, maar we bekijken of dit niet veel gemakkelijker kan worden gemaakt waardoor er veel minder aan de overheid moet worden bezorgd.

We zijn er elke dag mee bezig om te bekijken hoe we dingen kunnen vergemakkelijken dankzij de technologie die voorhanden is, maar er zijn uiteraard randvoorwaarden. Ik heb er zelf twee genoemd en u hebt er ook een aangehaald. We moeten ervoor zorgen dat het pedagogische verhaal van een school niet wordt weggedrukt door bepaalde technologische toepassingen.

Minister, we zitten op dezelfde denklijn. Ik dank u voor uw antwoord.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.