U bent hier

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Minister, sinds de hoorzitting in deze commissie op 11 januari 2018 over de digitalisering van het radiolandschap met vertegenwoordigers van het Nederlandse consultancybedrijf Jacky B. vernamen we weinig, tot u op 5 oktober aankondigde dat alle Vlaamse landelijke radiozenders van 12 tot en met 16 november 2018 een Week van de Digitale Radio zullen opzetten om zo radioluisterend Vlaanderen beter vertrouwd te maken met de voordelen van digitale radio (DAB+).

U hebt het volgende geschreven: “Door de start van deze gezamenlijke campagne informeren de zenders de luisteraar over DAB+, op termijn de opvolger van FM. De uitrol van DAB+ komt in een stroomversnelling. Tijdens de Week van de Digitale Radio zullen alle landelijke omroepen” – dat zijn dus de vijf publieke zenders Radio 1, Radio 2, Klara, Studio Brussel en MNM en de commerciële zenders Qmusic, JOE en Nostalgie – “ruime aandacht schenken aan de evolutie naar digitale radio. Ook andere radio’s die al uitzenden op DAB+ zullen aandacht besteden aan digitaal radio luisteren via DAB+. Die week wordt een eerste speerpunt om mensen te overtuigen van de meerwaarde van DAB+, namelijk een digitale luisterkwaliteit en meer aanbod. Het zal ook belangrijk worden om de FM-autoradio’s naar DAB+ te laten switchen”. Dat stond allemaal in uw persbericht.

U verwijst ook naar de stuurgroep Digital Radio Vlaanderen, die onder uw impuls werd opgericht met de betrokken mediabedrijven, netwerkoperatoren en de overheid. Daarover zegt u het volgende: “De stuurgroep heeft de opdracht de uitrol van en overgang naar digitale radio in Vlaanderen op gang te brengen via campagnes, engagementen, concrete acties, afspraken met belangrijke medespelers als de retailsector en de autosector. Die laatste is van groot belang aangezien er erg veel in de auto naar de radio wordt geluisterd. Daarom zullen we een strak sensibiliseringsbeleid voeren om de uitrol van digitale radio te stimuleren. We zullen met onze partners uit de stuurgroep nog heel wat initiatieven uitwerken, zoals bijzondere acties rond de feestdagen” – een digitale radio is een mooi cadeau – “en tijdens de komende Autosalons.” – om de digitale radio’s in de wagen meer te stimuleren – “Ook de organisatie van een Dag van de digitale radio staat op het programma.”

Ik wil u daarover toch enkele vragen stellen, want het is toch al een tijdje geleden dat we hierover wat algemene informatie kregen.

Wie maakt deel uit van de Stuurgroep Digital Radio Vlaanderen en hoe vaak vergaderde de stuurgroep de voorbije maanden? Welke concrete afspraken werden er gemaakt?

Wat is nu nog de rol van dat Nederlandse consultancybedrijf in die stuurgroep en in de Week van de Digitale Radio? Welke activiteiten heeft het consultancybedrijf sinds de hoorzitting in januari ontplooid met betrekking tot de uitvoering van zijn opdracht?

In september werd een nulmeting verricht om een stand van zaken van het digitaal luisteren op te maken. De resultaten van die meting zullen tijdens de Week van de Digitale Radio bekend worden gemaakt. Ook voor 2019 en 2021 werden al metingen geprogrammeerd om de groei naar digitaal luisteren op te volgen. Door wie werd deze nulmeting uitgevoerd? Welke methodiek werd hiervoor gebruikt?

De Vlaamse overheid voorziet dit jaar in 200.000 euro voor de DAB+-uitrol. Waarvoor wordt dit budget concreet gebruikt?

Mijn volgende vraag werd eigenlijk al beantwoord door de nieuwsbrief van de VRM die we gisteren ontvingen, maar ik stel ze toch. Misschien kunt u er nog enkele bedenkingen bij plaatsen. Op 1 juni keurde u met de Vlaamse Regering het besluit goed houdende de vastlegging van de pakketten van digitale frequenties die zullen worden vrijgegeven tijdens een tweede vergelijkende toets voor het verkrijgen van een vergunning voor het aanbieden van een etheromroepnetwerk en de bijhorende zendvergunningen, bestemd voor het aanbod van vrij te ontvangen radio-omroepprogramma’s. Met dat besluit worden de frequentiepakketten 5A en 5D naar de markt gebracht via een vergelijkende toets waardoor deze extra multiplexen zorgen voor een bijkomende landelijke dekking in DAB+ die ter beschikking komt van radio-omroepen. De termijn om een dossier in te dienen is ondertussen verlopen. Ik vroeg dan hoeveel kandidaten er waren en of de VRM al een beslissing had genomen over de toewijzing. We hebben gisteren het antwoord gekregen. U kunt hier misschien nog wat meer toelichting bij geven.

De VRT besliste inmiddels om haar nieuwe DAB-contract voor multiplex 12A toe te kennen aan Broadcast Partners en niet verder te werken met Norkring. Kunt u wat meer toelichting geven bij de redenen voor deze keuze en de gevolgen ervan?

Mijn laatste vraag staat niet in mijn schriftelijk ingediende vraag. In welke mate hebben die lokale radiozenders nu nog mogelijkheden om in DAB+ uit te zenden? Worden zij daar nu van uitgesloten of hebben zij hier toch nog een kans toe? Er is toch ook nog altijd zoiets als het gelijkheidsbeginsel.

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Bijgaand met deze mondelinge antwoorden bezorg ik u ook een kopie, die u misschien al ontvangen hebt, van de mededeling die op 5 oktober op de Vlaamse Regering kwam. Daarin vindt u een uitgebreidere stand van zaken over Digital Radio Vlaanderen.

Wie maakt deel uit van de stuurgroep? Die is samengesteld uit vertegenwoordigers van de drie landelijke radio-omroepen – VRT, Medialaan en Nostalgie –, van de netwerkoperator – Norkring – en van het kabinet en de administratie. De stuurgroep is dit jaar al zesmaal samengekomen en de volgende vergadering is gepland op 26 oktober.

Met betrekking tot uw laatste vraag, mevrouw Brouwers, ben ik zeker bereid om gehoor te geven aan dat verzoek en te bekijken hoe een en ander nu aan het rollen is. Ik zal het verder beschrijven. Ook andere partijen kunnen betrokken worden bij de stuurgroep.

De stuurgroep is opgericht om de roll-out van digitale radio in Vlaanderen te faciliteren via campagnes, engagementen, projectplanning, concrete acties en ga zo maar door. Verder zal er uiteraard ook gewerkt worden op de communicatie, de branding van digitale radio als dusdanig, afspraken met de retailsector en de autosector, enzovoort. Daartoe wordt gewerkt met een projectplan.

Wat is de rol van het Nederlandse consultancybedrijf Jacky B? Jacky B is, zoals u weet, de bedrijfsnaam, maar Jacqueline Bierhorst, die hier in de commissie Media al een toelichting heeft gegeven over digitale radio, is de expert die met een consultancyovereenkomst de drijvende kracht vormt om mee met de spelers een succes te maken van digitale radio. Zij is de voorzitster van de vergaderingen van de stuurgroep. Ik denk dat men toch wel iemand nodig heeft die enerzijds de werkzaamheden voorzit, voorstelt en in goede banen leidt en anderzijds de deelnemers ervan behoedt om het warm water uit te vinden. Daarmee bedoel ik: men heeft in Nederland een bepaald leergeld betaald en is het nog altijd aan het betalen om zaken te kunnen beoordelen die wel succesvol zouden kunnen zijn voor de uitrol van digitale radio en zaken die misschien minder succesvol zouden kunnen zijn. Ik denk dat mevrouw Bierhorst en haar consultancybedrijf daarvoor nog altijd de meest geschikte persoon en organisatie zijn.

De opdracht voor de nulmeting werd in de zomer gegund via een beperkte offerte-aanvraag aan Ipsos. De methodiek bestaat uit een CATI-benadering, zijnde Computer Aided Telephonic Interviews, met andere woorden het is een telefonische bevraging van de doelgroepen. Een van de reden waarom dit telefonisch gebeurt en niet enkel online is omdat je daarmee ook niet-internetgebruikers krijgt in de meting en je niet beperkt tot een bevolkingsgroep die online actief is. Ik verwacht binnenkort de resultaten. Ik heb er geen hoge verwachtingen van. De eerste nulmeting zal waarschijnlijk aan de zeer lage kant liggen. Ik denk dat we uit de Nederlandse voorbeelden wel iets kunnen leren, maar dan weten we tenminste hoe we vooruit moeten.

Er is in de begroting in middelen voorzien voor een projectsubsidie alsook om de kosten van de consultancy van Jacky B. te dragen.

De projectsubsidie betreft het projectmanagement, de ontwikkeling van een website, het delen van kosten voor vakpers en vakliteratuur en het dekken van andere operationele kosten. De omroepen zelf staan in voor het leeuwendeel van de kosten die volgen uit de ontwikkeling, productie en uitzending van de sensibiliseringscampagnes, alsook voor organisatie en de invulling van de week van de digitale radio in november. De omroepen stellen ook hun interne expertise ter beschikking.

Uw vijfde vraag is inderdaad door de feiten licht achterhaald. U weet dat er drie kandidaturen werden ingediend binnen de kandidatuurtermijn en dat elke kandidatuur ontvankelijk werd bevonden. Kandidaturen werden ingediend door CVBA TVV Digitaal, Norkring België NV en BV Broadcast Development & Technology. De procedure schrijft voor dat een vergelijkende toets moet uitwijzen welke van de drie kandidaten het best tegemoet komt aan de vooropgestelde criteria en aan welke kandidaat de licentie voor het aanbieden van een etheromroepnetwerk zal worden toegewezen.

De VRM heeft intussen de beslissing tot toekenning van de licentie voor de exploitatie van de vrijgegeven frequentiepakketten 5A/5D genomen. De licentie wordt uitgereikt voor een termijn van vijftien jaar aan Norkring NV.

Door dit omroepnetwerk verdubbelt de capaciteit voor bijkomende particuliere digitale radio-omroepen die kunnen uitzenden voor de Vlaamse Gemeenschap.

Het contract met Norkring voor de distributie van DAB+ op multiplex 12A verloopt op 5 maart 2019. De VRT heeft voor het nieuwe contract een eigen overheidsopdracht gevoerd. Voor de gunning werden een aantal voornamelijk technische kwaliteitseisen en prijscriteria vooropgesteld. Broadcast Partners kwam hier als beste uit. De VRT heeft de opdracht dan ook aan Broadcast Partners gegund.

Voor de rest wil ik alles nog even in herinnering brengen, met alle geduld dat u en ik soms moeten opbrengen voor de uitrol van dit digitale uitrolbeleid. U ziet dat er veel bijeengekomen is. U ziet dat alle partners die op dit ogenblik aan boord moesten zijn dat ook zijn.

U weet dat op 1 september de voornaamste radio's allemaal digitaal moesten uitzenden. Ik wil daarom nog eens in herinnering brengen dat het heel belangrijk is om de volgorde te volgen die ik hier al een aantal keren heb proberen aan te geven. Eerst moesten er voldoende inhoudelijke programma’s op DAB+ toegankelijk zijn. Dan moesten alle zenders ook op DAB+ te vinden zijn. Dat is nu het geval. Dan moet de dekking voldoende zijn. Men zegt mij dat dat op dit ogenblik ook zo is, te onderzoeken en te controleren uiteraard.

Nu beginnen we echt aan de stap waar het om draait, namelijk de communicatie, de publiciteit en het betrekken van de retailpartners en de autosector. Het is dus nu dat pas voor het eerst mensen zich hopelijk de komende maanden zullen bewust worden van het feit dat het digitale radiotijdperk eraan komt. U hebt het zeer treffend verwoord, mevrouw Brouwers. Wanneer een aantal mensen een digitale radio onder de kerstboom zouden vinden – mensen beslissen natuurlijk zelf wat ze voor hun geliefden kopen –, zal pas doordringen dat er iets met het radiolandschap aan de hand is en dat er iets verandert. Dan zullen we de komende jaren met bekwame spoed de verdere stappen moeten en kunnen zetten.

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Wij hopen ook dat de week van de digitale radio de Vlaming meer bewust zal maken van het feit dat het eraan komt en dat hij op die manier een veel grotere luisterkwaliteit zal hebben. We zijn er eigenlijk heel blij om dat het nu gebeurt.

De Vlaamse Regulator voor de Media heeft Norkring aangeduid voor de resterende pakketten met digitale frequenties. Ik heb daar toch nog wel een bedenking bij. In welke mate heeft de prijszetting door die organisatie meegespeeld? Ik zie het niet onmiddellijk. Welke prijzen kunnen zij vragen aan radio-omroepen die daar op willen gaan? Hebben bijvoorbeeld meer lokale of kleinere zenders ook kans om daaraan te participeren, in die zin dat het allemaal niet te duur wordt? Hebben wij nog een mogelijkheid voor een soort van overeenkomst daarover met Norkring of is het beslecht door de VRM en vragen ze wat ze willen? Het is een vraag die bij mij opkwam door het verhaal nog eens te horen. Ik weet niet of u er meer over kunt zeggen.

Mevrouw Segers heeft het woord.

Collega's, het hele digitaliseringsverhaal is in se een ongelooflijke opportuniteit om te gaan naar een kwalitatief en vooral een veel diverser radiolandschap. Ik heb altijd al aangegeven, ook tijdens de hoorzitting met Jackie B., dat ik persoonlijk denk dat het veel beter zou zijn geweest om van meet af aan ook de kleinere radio’s mee te nemen. U hebt toen gezegd dat u zou beginnen met de drie grote. Nu is het echt wel tijd om hen mee te nemen in dat bad en hen de kans te geven om uiteindelijk ook op DAB+ te kunnen gaan. Norkring heeft nu opnieuw de gunning gewonnen waardoor u eigenlijk hun monopoliepositie nog vergroot. Hierdoor dreigt de een enorme kans die de digitalisering betekent, voor een stuk een slag in het water te zijn.

Ik denk dat het heel belangrijk is voor de kleine spelers. Het was de opzet van het radiodecreet de diversiteit en de kwaliteit van de lokale spelers te versterken. Ik doe nu dan ook een oproep om hen hierbij te betrekken.

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Mevrouw Brouwers, ik zal de VRM de nodige uitleg vragen met betrekking tot de criteria en de prijszetting. Ik zal rekening houden met de juridische autonomie van de VRM en zien wat daarover juist kan worden vrijgegeven. Ik zal proberen u daarover bijkomende informatie te geven. Ik denk dat het politiek in elk geval een pertinente vraag is.

Ik stel vast dat toch een van de drie bestaande multiplexen, namelijk de VRT, van dienstenpartner verandert. Ik stel dat vast. Ik kan allerlei bedenkingen maken bij de liberalisering van de diensten voor DAB+ in deze sector, maar de beslissingen worden nog steeds door middel van aparte gunningsprocedures genomen. U weet dat ook. Indien daarover fundamentele vragen zouden rijzen, moet de Belgische Mededingingsautoriteit daarover oordelen. Ik vermeld dit als een vaststelling zonder meer.

De politieke vraag over de andere radio’s dan de drie in mijn antwoord vermelde groepen is ook een technische vraag. Ik zal de stuurgroep formeel vragen te bekijken hoe die andere actoren het best aan boord kunnen worden genomen. Om evidente redenen denk ik in eerste instantie aan de netwerkradio’s, wat toch zou moeten gebeuren. In tweede instantie ben ik voorzichtig. Op basis van het vrijkomen van de frequenties 5A en 5D wil ik de stuurgroep vragen me inzicht te geven in de dekkingsmogelijkheden voor lokale radio’s. Ik wil de lokale radio’s geen DAB+ beloven als ik niet weet dat dit ook kan. Het wordt nu stilaan wel tijd om te weten of dit zou kunnen. We kunnen misschien niet alles maar toch bijna alles met digitale frequenties op de markt en in de samenleving brengen.

Het blijft een fundamentele vraag, maar ik vrees dat het een vraag voor de volgende minister van Media en voor de volgende commissie zal zijn. Misschien geloven de ontgoochelden in de sector van de lokale radio’s me niet meer, maar finaal wil ik zo veel mogelijk spelers op zo veel mogelijk frequenties hun ding laten doen. Als blijkt dat meer kan door de complementaire beschikbaarheid van de DAB+-capaciteit en de FM-capaciteit, vind ik dat we daar ook een debat over moeten voeren. Indien zou blijken dat iedereen naar DAB+ kan gaan – waar ik op dit ogenblijk de grootste twijfels bij heb – moeten we dit zeker in het geding brengen.

Ik zal de stuurgroep deze twee vragen stellen. We moeten hier minstens de vier netwerkradio’s bij betrekken. Los van het gelijk speelveld, denk ik dat dit met betrekking tot het draagvlak en allerlei zaken het juiste moment is. Verder moeten we bekijken wat de vrijgekomen frequentiepakketten voor de lokale radio’s betekenen. Ik wil daar geen termijn op plakken. Ik denk dat we nog komend voorjaar hierover zullen kunnen discussiëren.

Op dit ogenblik hoop ik dat de Week van de Digitale Radio een succes kan worden en dat de bewustwording over de verandering van het radiolandschap langzaam maar zeker tot de radioluisteraar kan doordringen. Misschien kunnen we daar zelf een klein steentje toe bijdragen.

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw interessante bijkomende antwoorden. De stappen die u verder wilt zetten, zijn heel goed. Misschien kan om te starten in de stuurgroep ook een vertegenwoordiging van de kleinere radio’s worden opgenomen. U hebt echter een punt. We moeten hier zeer goed over nadenken. We krijgen hier net een mail van een radiozender in Dendermonde die met de toegewezen frequenties blijkbaar geen volledige dekking in die stad heeft. (Opmerkingen)

Ook op dat vlak zijn er nog zaken te doen. Als we ooit naar een switch-off voor de grote gaan, zal er misschien op de FM-band ruimte voor de kleintjes komen. We moeten daar grondig over nadenken en nu niet zeggen dat het zus of zo moet gebeuren. Ik denk dat u dat op een goede manier aanpakt, maar ik zou de lokale radio’s niet helemaal vergeten. Indien dat mogelijk is, zou u ze bij dat proces moeten betrekken.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.