U bent hier

De heer Beenders heeft het woord.

Rob Beenders (sp·a)

Ik wil het hier graag hebben over de ramingfacturen. De klanten van een watermaatschappij krijgen regelmatig een oproepingskaart om een meterstand door te geven. Het is logisch dat mensen de juiste meterstand doorgeven zodat er een juiste afrekening kan gebeuren. Nu blijkt echter dat mensen, niet altijd te kwader trouw, die oproepingskaart missen. Dan bestaat er een regelgeving die bepaalt dat er een procedure start waarbij de klant een herinnering krijgt en veertien dagen de tijd heeft om zijn meterstand door te geven. Mist de klant die tweede oproeping opnieuw, dan zal een raming worden gemaakt op basis van het verbruik dat gekend is van die specifieke klant.

Ik denk dat dit een juiste regelgeving is en een logische aanpak om de mensen de kans te geven om een tweede keer die meterstand door te geven. Het lijkt me ook logisch dat op basis van het gekend verbruik een factuur wordt opgesteld, maar het lijkt me niet logisch dat die ramingfactuur zo wordt opgesteld dat exuberant veel wordt gefactureerd in verhouding tot het gekende verbruik van die abonnee.

Het blijkt ook geen individueel probleem te zijn. Uit cijfers blijkt dat 30 procent van die gestuurde ramingfacturen heel snel moet worden aangepast omdat de klant reageert dat die factuur niet klopt. Ofwel is de factuur te hoog, ofwel zitten er andere fouten in. Dat betekent een groot aantal administratieve lasten die resulteren uit het versturen van die ramingfacturen.

In de volksmond worden die ramingsfacturen ook wel shockfacturen genoemd omdat heel wat van die facturen een bijzonder hoog bedrag bevatten, wat toch niet de bedoeling kan zijn.

Minister, waarom houden watermaatschappijen geen rekening met realistische ramingen en factureren ze soms tot 200 kubieke meter water voor een alleenstaande?

De Watergroep reageert in de media en stelt dat ze effectief een verhoogde raming opmaken als er niet tijdig wordt gereageerd op de oproepingskaart om een meterstand door te geven. In het waterverkoopreglement heb ik nergens gevonden dat een verhoogde raming mag worden opgemaakt. Kunt u daar wat meer duiding bij geven?

Op welke manier kunt u vanuit het beleid ingrijpen in de opmaak van die ramingfacturen zodat het realistische ramingfacturen worden en geen excessieve? Wordt deze problematiek mee opgenomen in de evaluatie van het waterverkoopreglement? Hoever staat u met de evaluatie van het waterverkoopreglement?

Minister Schauvliege heeft het woord.

Volgens de informatie van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) als toezichthouder houden de watermaatschappijen in principe rekening met realistische ramingen, gebaseerd op vorige meteropnames. In tegenstelling tot wat u beweert, is een effectieve meterstand sneller beschikbaar dan na drie jaar. In de praktijk is dit bij de overgrote meerderheid van de klanten na één jaar.

De stap naar die hogere ramingen mag niet zomaar gezet worden. Ik verwacht hierin een billijke houding van de publieke drinkwatermaatschappijen. De klant krijgt meerdere mogelijkheden om de meterstand door te geven of een aflezing ervan door het waterbedrijf mogelijk te maken. Het is dus belangrijk te benadrukken dat de klant in deze gevallen zijn verplichting tot het doorgeven van de watermeterstand niet nakomt, wat cruciaal is om tot een correcte kostenaanrekening te komen.

In een bepaald jaar kunnen er goede redenen zijn waarom een klant de meterstand niet doorgeeft, bijvoorbeeld een lange reis of een langdurig verblijf in een ziekenhuis. Voor dergelijke situaties verwacht ik begrip van de drinkwatermaatschappij. Maar het kan ook niet dat een klant jarenlang geen meterstand doorgeeft en niet ingaat op een verzoek tot opname van de meterstand.

In de mogelijkheid om het waterverbruik te ramen, is voorzien in artikel 13 van het Algemeen Waterverkoopreglement. Dit artikel stelt dat wanneer de watermeterstand niet verkregen werd, alleen een raming kan worden gedaan die gebaseerd is op een geraamd of bij vorige opnames genoteerd verbruik. Voor bewust te hoge ramingen is er op dit ogenblik geen rechtsgrond.

In het kader van de evaluatie van het Algemeen waterverkoopreglement wordt onderzocht op welke manier invulling kan worden gegeven aan de vraag van de watermaatschappijen om klanten die hun meterstand niet doorgeven, alsnog te bewegen tot het doorgeven van die meterstand. Het niet toelaten van een controle van de watermeter door de watermaatschappij is een mogelijke reden om een afsluitingsprocedure te starten. Dit is echter een zware procedure met een vergaand gevolg. Het is aangewezen om te evalueren welke alternatieven er zijn.

Hoewel uit een eerste inventarisatie door de VMM blijkt dat de watermaatschappijen hier niet onachtzaam mee omgaan, is het alleen zinvol om hiervoor een kader te ontwikkelen wanneer dat garandeert dat de aanpak proportioneel is. Dit ligt op tafel en wordt besproken met alle betrokken partijen, waaronder de klankbordgroep voor de opvolging van het Algemeen waterverkoopreglement.

Wie zit daarin? De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), de Vlaamse Ombudsdienst, de VVSG, de WaterRegulator en verscheidene armoedeorganisaties. Een aanpassing van het algemeen waterverkoopreglement of een uitwerking van een afsprakenkader tussen de toezichthouder en de watermaatschappijen of een combinatie daarvan zijn mogelijk. Mijn voorkeur gaat uit naar duidelijke strikte regels om de klant ook voldoende te kunnen beschermen. Op termijn kan de inzet van slimme meters een antwoord zijn. Wat de timing betreft, willen we in het najaar tot een ontwerp komen, dat met alle belanghebbenden is afgetoetst.

De heer Beenders heeft het woord.

Rob Beenders (sp·a)

Minister, ik dank u voor uw duidelijk antwoord. Het verontrust mij dat De Watergroep expliciet zegt dat ze een verhoogde raming uitsturen wanneer door de klant geen meterstand wordt opgegeven. Dat communiceren ze publiekelijk, en daar is geen rechtsgrond voor.

Ik ben het helemaal eens met de toepassing van de regelgeving: als er geen meterstand wordt doorgegeven moet er op een bepaald moment een raming gemaakt worden van het verbruik op basis van vroeger gebruik dat gekend is. Dat is een goede wetgeving. Watermaatschappijen hebben nood aan die bescherming voor het geval de klant, om welke reden ook, zijn meterstand niet doorgeeft.

Ik vind wel dat u als minister het signaal moet geven dat een watermaatschappij niet zelf zomaar kan beslissen om een verhoogde raming te sturen. Ik werd een half jaar geleden gecontacteerd over een individueel geval, althans dat hoopte ik, maar intussen heb ik tientallen reacties binnen van mensen die facturen krijgen voor een verbruik van 200 kubieke meter voor een alleenstaande.

Ik heb zelf contact gehad met De Watergroep, die antwoordt dat ze een ‘shock-factuur’ sturen aan klanten die niet willen luisteren, omdat ze het zouden voelen. Daarom vraag ik u via de regeringscommissaris of via welke weg ook het signaal te geven, desnoods aan alle watermaatschappijen dat ze regelgeving moeten toepassen zoals ze is vastgelegd. Ze moeten stoppen met facturen te sturen op basis van verhoogde ramingen. Het is een probleem als ze die expliciet verhogen om op die manier zeker te zijn van inkomsten om eventuele wanbetalingen van toekomstige facturen te dekken. Het gaat dikwijls om mensen uit een doelgroep die niet goed weet wat te doen als zo’n factuur in de bus valt. Minister, zult u aan de watermaatschappijen het signaal geven dat verhoogde ramingfacturen echt niet kunnen?

De heer Nevens heeft het woord.

Bart Nevens (N-VA)

Mijnheer Beenders, we moeten het probleem leggen waar het moet liggen, namelijk bij de consument, die bewust of onbewust vergeet om zijn meterstand door te geven. Er zijn meteropnemers die aan huis komen om de meterstand op te nemen. Als er niemand aanwezig is, steken ze een kaart in de brievenbus. De klant kan via sms, de webstek of via de post of de telefoon de meterstand alsnog doorsturen. Er zijn dus een aantal mogelijkheden om op een gemakkelijke manier een ramingfactuur te vermijden. Als de meterstand niet wordt doorgegeven, moet er een factuur worden opgemaakt op basis van een verbruik dat in het verleden is genoteerd. De consument heeft dat zelf in de hand en kan zelf zorgen dat hij een correcte factuur krijgt door zijn meterstand op te geven. Ik dacht dat er zelfs een verplichting is dat meteropnemers om de zoveel jaar daadwerkelijk de meter moeten kunnen zien, om fraude en technische problemen te vermijden.

Het gaat hier dus om uitzonderingen, en de enige oplossing is volgens mij de digitale meter, waarmee men vanop afstand het verbruik kan noteren. Dan hoeft de klant niet de moeite te doen om de meterstand door te geven. We kennen de voordelen van de digitale meter, maar ik had begrepen dat u geen voorstander was van de investering in digitale meters …(Opmerkingen van Rob Beenders)

Wat betreft de watermeter zit dat in de pipeline en zou dat de oplossing kunnen zijn, ook in verband met verliezen, defecte huisinstallaties en dergelijke anomalieën in het waterverbruik, waar de klant dan sneller van op de hoogte kan zijn.

Minister Schauvliege heeft het woord.

Mijnheer Beenders, ik vind ook dat de regelgeving moet worden toegepast en ook het algemeen waterverkoopreglement. De VMM is toezichthouder. Ik heb bij de VMM de informatie opgevraagd en ze antwoorden dat ze vaststellen dat er in principe rekening wordt gehouden met realistische ramingen gebaseerd op vorige meteropnames. Het is inderdaad in het voordeel van de klant dat rekening wordt gehouden met de echte meterstand, maar als die niet wordt doorgegeven, kijkt men, ook bij De Watergroep, naar het verbruik van de voorbije jaren en maakt men op die manier een raming en een factuur. De klant krijgt verschillende kansen om de reële stand door te geven. Het is niet zo dat als het één keer vergeten wordt, er plots een hoge factuur wordt opgemaakt. Uiteraard moet de regelgeving worden nageleefd.

De heer Beenders heeft het woord.

Rob Beenders (sp·a)

Dank u wel. Ik zeg het zelf: de regelgeving moet worden nageleefd. Ik zeg u alleen dat dat in de praktijk niet gebeurt. En ja, het zou ideaal zijn, mocht elke Vlaming, mocht elke abonnee zijn meterstand doorgeven zoals dat hoort, maar 4 procent van de abonnees doet dat vandaag niet. Er is regelgeving voor en ik vind dat een overheidsbedrijf dat moet respecteren. Als wij aanzienlijk veel klachten krijgen van mensen die een raming krijgen die exuberant is, en als de reactie van de watermaatschappij daarop is dat ze dat met opzet doet, dan vind ik dat we dat hier ter sprake moeten brengen, en dat u als bevoegd minister daar halt tegen moet zeggen. U zegt wat ik eigenlijk wil horen, maar u zegt niet dat u het signaal zult geven aan die watermaatschappijen dat ze daarmee moeten stoppen. Ik had liever dat antwoord nog van u gehoord. Ik heb de facturen hier allemaal in mijn bezit. Ik geloofde het in het begin ook niet, maar ik vind dat het niet kan dat watermaatschappijen goochelen met ramingsfacturen en exuberante bedragen vragen aan mensen om hun eigenlijk een shockeffect te geven. Minister, ik hoop dus nogmaals dat u het signaal geeft dat ze daarmee moeten stoppen en dat ze de wetgeving moeten volgen zoals die is vastgelegd.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.