U bent hier

Commissievergadering

donderdag 7 juni 2018, 10.45u

Voorzitter
van Tine Soens aan minister Hilde Crevits
2017 (2017-2018)
De voorzitter

Mevrouw Soens heeft het woord.

Tine Soens (sp·a)

Voorzitter, minister, collega's, in de commissievergadering van 26 april stelde collega De Meulemeester een vraag over de hervorming en de verlenging van de opleiding verpleegkunde. Een belangrijk element in de vernieuwde opleiding zijn de contractstages. Die moeten voor het eerst plaatsvinden in het academiejaar 2019-2020. Om deze stages vorm te geven, organiseerde u intens overleg tussen de opleidingen en het werkveld, zo stelde u in de commissie in uw antwoord op de eerdere vraag om uitleg. Ook de studenten werden betrokken via focusgesprekken. Dit proces moest leiden tot een whitepaper over de contractstage. Op 14 mei zouden de betrokkenen het document overhandigen aan u en aan de minister van Welzijn.

Minister, kunt u de inhoud van de whitepaper toelichten? Wat zijn de volgende stappen om de contractstages vorm te geven? Welke bezorgdheden brachten het werkveld en de studenten aan? Hoe zult u deze bezorgdheden aanpakken?

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Ik heb de definitieve versie van het ‘wit papier’ nog niet ontvangen. We weten al dat het wit papier is. In het gesprek op 14 mei dat ik in de context van de vraag om uitleg van Ingeborg De Meulemeester van 26 april aankondigde, hebben de initiatiefnemers van de whitepaper het document toegelicht aan leden van mijn kabinet en het kabinet van collega Vandeurzen. De tekst wilde men echter nog finaliseren na verdere aftoetsing binnen het werkveld en binnen de hogescholen. Ik heb ook gezegd dat we dat proces zouden respecteren en geen voorafnames zouden doen op de teksten die men aan het maken was.

Ik heb wel de indruk dat het document getuigt van een sterk engagement van zowel de opleidingen als het werkveld. Men heeft ook de studenten betrokken bij de uitwerking ervan, wat een goede zaak is. Vanuit de positieve ervaring bij het uitwerken van de whitepaper pleit men voor een structureel overleg tussen onderwijs en werkveld omtrent de contractstages. Dan kan men komen tot zaken als: afspraken over de inhoud en de verwachtingen, zowel naar studenten als naar stageplaatsen, bijvoorbeeld een charter; een goede planning, waarbij men ook denkt aan een registratietool zoals we die voor de lerarenstage hebben, zodat je weet waar je die contractstage kunt doen; initiatieven voor een kwaliteitsvolle begeleiding op de stageplaats, bijvoorbeeld mentorenbegeleiding; aanbevelingen omtrent het statuut van verpleegkundigen met een gedeelde aanstelling, bijvoorbeeld iemand die zowel actief is in de zorgsector als binnen de hogeschool, die een ‘combiprofiel’ heeft en een zeer goede begeleider kan zijn van studenten; afstemming omtrent de evaluatie van de studenten door de ontwikkeling van een evaluatietool. Dat zijn allemaal zaken die daarin verwerkt worden.

De whitepaper gaat ook in op het aspect van de financiering. De vraag is of je een contractstage moet vergoeden in de vorm van een soort loon. Uit de eerste gesprekken zien we dat studenten daar niet echt vragende partij voor zijn, maar wel voor een compensatie van de onkosten die ze moeten maken om een contractstage te lopen, bijvoorbeeld voor werkkledij, parking, maaltijden en vervoer. De whitepaper gaat ook wat dieper in op de middelen die nodig zouden zijn om in een kwaliteitsvolle begeleiding te kunnen voorzien.

Wat zijn de volgende stappen? Mevrouw Soens, daar kan ik nog niet op antwoorden omdat ik geen definitief document het. Ik heb geprobeerd om toch wat uitleg te geven zonder definitieve teksten. De contractstage is een gedeelde verantwoordelijkheid van de hogescholen en het werkveld. Dat zij tot een gezamenlijke tekst lijken te komen, sterkt mij in de overtuiging dat zij de kansen voluit benutten. Ik hoop dat die whitepaper snel kan worden gefinaliseerd.

Bij de toelichting van de whitepaper is duidelijk gesteld dat die het resultaat is van een gezamenlijk overleg en dat het belangrijk is dat de studenten maximaal betrokken blijven. Ik ga er dus van uit dat die bezorgdheden uit het werkveld meegenomen worden. Ik zal er voor de verdere implementatie samen met mijn collega Jo Vandeurzen over waken dat de realisatie van de contractstages breed gedragen blijft.

Collega, zodra ik de teksten heb, zult u die krijgen.

De voorzitter

Mevrouw Soens heeft het woord.

Tine Soens (sp·a)

Minister, dank u voor uw antwoord. Er is dus nog geen definitieve paper. Het is inderdaad goed dat zodra die er is, we die kunnen krijgen en we hem hier kunnen bespreken in de commissie.

Ik ben blij om te horen dat er wordt nagedacht over structureel overleg tussen het werkveld en het onderwijs en dat studenten daar zoveel mogelijk bij worden betrokken. Want de stages gaan in vanaf academiejaar 2019-2020, maar ik vermoed dat die eerste jaren nog wat aanpassingen nodig zullen zijn en dat alles niet meteen vlekkeloos zal verlopen. Ik denk dat het dus goed is om dat overleg structureel te gaan organiseren.

Ik hoor dat er geen echte vragen zijn voor een soort loon, maar wel voor een onkostenvergoeding vanuit de studenten. Als ik me niet vergis, hebben bedrijven bij stages op het einde van een opleiding wel een verplichting om een maandelijkse vergoeding uit te keren tussen de 400 en 725 euro per maand. Valt dat daaronder of hoe zit het precies? Het zou goed zijn om daar wat meer duidelijkheid over te krijgen.

Er blijven nog een aantal vragen over die in de whitepaper misschien zullen worden opgelost. Ik denk, bijvoorbeeld, aan de vraag of studenten tijdens die contractstage ook bepaalde rechten opbouwen. Door de verlenging van de opleiding gaan ze immers pas later aan de slag en bouwen ze later rechten op. Het zou goed zijn daarover duidelijkheid te krijgen. Gaat het nu eigenlijk om een contract of om een stage? De verantwoordelijkheden van het onderwijs en de bedrijven zijn natuurlijk verschillend. Ook op dat vlak zou het goed zijn in de whitepaper wat meer zekerheid te krijgen.

De voorzitter

De heer Daniëls heeft het woord.

Voorzitter, dit thema is niet oninteressant. Het is ook belangrijk voor veel andere opleidingen. We hebben de opleiding verpleegkunde. De stage is, zoals de EU heeft aangegeven, belangrijk om genoeg praktijkervaring te hebben. Zodra we in een opleiding met betaalde contractstages beginnen, neem ik aan dat studenten en sectoren hierover ook met betrekking tot andere opleidingen zullen nadenken.

Naast de vragen die mevrouw Soens heeft gesteld, is de vraag in verband met de financiering van een contractstage natuurlijk wie dat zal betalen. Waar moeten de centen vandaan komen om die stage al dan niet te betalen? Als de stage wordt betaald en de studenten van ergens komen, is de vraag ook of dit een effect op de begeleiding zal hebben. Ik heb van de studenten gehoord dat ze niet direct staan te springen om een betaalde contractstage, maar dat ze wel een goede begeleiding en een goede mentor tijdens de stage vragen. Ze vragen genoeg ondersteuning en begeleiding.

Ik doe vanuit mijn fractie dan ook de oproep dit ook in het Vlaams Parlement van zeer nabij te volgen. Het zou hier niet pas mogen verschijnen als het in een definitieve plooi ligt, want we denken dat dit in alle mogelijke richtingen een effect heeft.

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Mevrouw Soens, mijnheer Daniëls, eerst en vooral gaat het om een stage en niet om een contract in de zin van een arbeidsrelatie. De term ‘betaalde stage’ gebruik ik nooit. Ik noem het een contractstage. Wat mij betreft, zijn jullie opmerkingen terecht. We hebben de opleiding verpleegkunde met een jaar verlengd en we moeten ervoor zorgen dat dit tot professionalisering leidt en dat er voldoende begeleiding op de werkvloer is.

Ik moet echter ook zeggen dat er een enorm tekort aan verpleegkundigen is. Het jaar dat er zal bijkomen, zal gedurende dat specifieke jaar voor spanningen en problemen zorgen. De instroom verloopt trager en dus zullen we een goed compromis moeten vinden. Het is voor mij dan ook relevant dat er op twee fronten, het werkveld en de hogescholen, in wederzijds begrip een compromis komt.

Ik denk dat het goed komt. Ik voel dat ook aan als ik jullie opmerkingen hoor. Dat zit allemaal in de lijn van de geest die de whitepaper uitademt. Ik hoop echt dat we zullen landen, want dit is iets heel specifiek. Het gaat om een opleiding in het hoger onderwijs. Vroeger studeerden mensen na drie jaar af. Nu duurt het een jaar langer. We moeten dan ook een tussenoplossing vinden.

Ik denk dat niemand in het werkveld echt naar een loon uitkijkt. Dat is ook niet onze bedoeling. Over de onkostenvergoeding moet worden gesproken. Dat is de terechte zorg van de studenten. De nood aan verpleegkundigen is echter bijzonder groot. We moeten ervoor zorgen dat we de transitieperiode goed kunnen overbruggen. Om die reden is het van belang dat de whitepaper snel in orde komt.

De voorzitter

Mevrouw Soens heeft het woord.

Tine Soens (sp·a)

Minister, ik vermoed dat dit binnenkort opnieuw naar deze commissie zal komen. Ik heb nog een vraag. Is er een timing? Wanneer zal de whitepaper definitief worden afgeklopt?

Minister Hilde Crevits

Zo snel mogelijk.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.