U bent hier

Commissievergadering

donderdag 17 mei 2018, 10.00u

Voorzitter
van Björn Anseeuw aan minister Liesbeth Homans
1852 (2017-2018)

De heer Anseeuw heeft het woord.

Björn Anseeuw (N-VA)

Voorzitter, minister, collega's, momenteel bestaan er twee types van tussenkomst in de huurprijs voor specifieke doelgroepen. Beide stelsels richten zich op de laagste inkomensgroepen met de grootste woonnoden. De huurpremie gaat naar huurders die minstens vier jaar op de wachtlijst staan voor een sociale woning. De huursubsidie is in functie van een verhuisbeweging waarbij voor de huurder een verbetering in woningkwaliteit vooropstaat.

De huursubsidie en -premie vervallen wanneer een kandidaat-huurder een sociale huurwoning weigert zonder gegronde reden. Een éénmalige weigering van een aangeboden sociale woning is echter zonder gevolgen voor de plaats op de wachtlijst voor zo'n woning, maar doet wel het recht op de huursubsidie en -premie vervallen. Dat zorgt wel voor wat verwarring. Een gelijkschakeling van die twee normen zal wel wat verwarring uit de wereld kunnen helpen.

U erkent zelf de problematiek, onder andere in uw beleidsbrief. U zou ook een applicatie laten ontwikkelen die voor vereenvoudiging zou moeten zorgen. Bovendien zou de piste worden onderzocht om de huurwaarborg en huurpremie te integreren tot een algemeen huursubsidiestelsel.

Minister, hoe kunnen we de verwarring die er soms bestaat over de twee normen, namelijk het al dan niet eenmalig weigeren van een sociale huurwoning en het effect daarvan enerzijds op een tegemoetkoming in de huurprijs en anderzijds op de plaats op de wachtlijst, vermijden? Begrijpt u dat die verwarring er is? Hoe staat u tegenover de gelijkschakeling van die weigeringsmogelijkheden, enerzijds voor huurpremie en huursubsidie en anderzijds de impact op de wachtlijst?

Hoever staat u met de digitalisering van de huurpremie en subsidie? Is er reeds een applicatie ontworpen en getest? Is er ook een mogelijkheid om de afhandeling van de dossiers te versnellen, want soms kan het tot vier maanden duren?

Hoe ver staat u met de aangekondigde hervorming en integratie van de huurpremie en -subsidie?

Minister Homans heeft het woord.

Collega, u schetst de situatie correct in uw vraagstelling. Het is inderdaad zo dat een persoon zijn huurpremie al verliest na één ongegronde weigering, terwijl een persoon die geniet van de huursubsidie zijn subsidie pas verliest nadat hij geschrapt is van de wachtlijst, dus na twee ongegronde weigeringen. Ik denk dat dit geen faire situatie is en dat dit een ongelijke situatie is. We moeten dit probleem oplossen door in het kaderbesluit Sociale Huur te bepalen dat de kandidaat-huurder van de wachtlijst wordt geschrapt bij de eerste niet-gegronde weigering van een aanbod.

Dat impliceert natuurlijk wel dat je heel duidelijk moet definiëren wat gegrond is en wat niet gegrond. Het huurpremiestelsel zal zich op dat vlak niet strenger gedragen dan het kaderbesluit Sociale Huur, noch het huursubsidiestelsel. Ik denk dat dat de finaliteit van uw vraag was, mijnheer Anseeuw. U merkt terecht op dat er een ongelijkheid is en vraagt hoe dat kan worden opgelost. Ik zeg hier hoe ik denk dat dat moet worden opgelost. Ik plan dan ook om dit voorstel nog voor het zomerreces voor te leggen aan de collega’s van de Vlaamse Regering, natuurlijk met nog andere zaken.

Hoe ver staan we met de digitalisering van de huurpremie en de huursubsidie? In lijn met de doelstellingen van Vlaanderen Radicaal Digitaal wordt er volop gewerkt aan de verdere digitalisering van de premieafhandeling door Wonen-Vlaanderen. De huurpremie en de huursubsidie worden nu reeds in de mate van het mogelijke digitaal afgehandeld. Aanvragen worden gescand en databanken worden ook online bevraagd. Papieren dossiers komen er bij de administratieve afhandeling niet meer aan te pas. Voor een digitaal ingediende aanvraag loopt thans een testproject bij de renovatiepremie en als dat testproject succesvol blijkt, denk ik dat we dat gewoon ook moeten doortrekken naar de huursubsidie.

Ik wens er wel nog op te wijzen dat niet het hele beoordelingsproces gedigitaliseerd kan worden, omdat sommige informatie niet elektronisch beschikbaar is of elektronisch bestaat. Zoals ik al heb meegegeven in mijn antwoord op de vraag van collega Parys, is het Agentschap Wonen-Vlaanderen aan het onderzoeken op welke manier de eventuele externe woningcontroleurs kunnen worden ingeschakeld. Ik denk dat dat belangrijk is in het kader van uw derde vraag.

Hoe ver staan we tot slot met de hervorming en integratie van de huurpremie en de huursubsidie? Zeer goed. Nog voor het zomerreces, en dat is niet zo lang meer, zal ik een voorstel van besluit voorleggen aan de Vlaamse Regering. Simultaan is mijn administratie hard aan het werk om ervoor te zorgen dat ook de ICT-omkadering wordt aangepast, zodat de nieuwe huurpremie en huursubsidie op 1 januari 2019 ook effectief in werking kunnen treden.

De heer Anseeuw heeft het woord.

Björn Anseeuw (N-VA)

Bedankt voor uw antwoord, minister. Wat betreft de verwarring die bestaat rond het kunnen weigeren van een sociale woning om gegronde redenen: ik ben blij dat die verwarring vrij snel uit de wereld zal worden geholpen en dat er nog voor de zomer een voorstel ter tafel zal komen waarmee dat probleem wordt opgelost. Dat is belangrijk en het is goed dat dat ook zal gebeuren.

Met betrekking tot de digitalisering van huurpremie en huursubsidie hebt u gezegd dat er nu een testproject loopt bij de renovatiepremie. U hebt ook opgemerkt dat bepaalde gegevens digitaal niet beschikbaar zouden zijn of niet bestaan. Het is mij niet duidelijk of dat over de renovatiepremie ging, dan wel over de huursubsidie en de huurpremie. Als het over huursubsidie en huurpremie gaat, kunt u dan zeggen over welke gegevens het dan gaat die nog zouden ontbreken of digitaal niet beschikbaar zijn?

De integratie van huurpremie en huursubsidie is een goede zaak. Dat zal de zaken vereenvoudigen op het terrein. Er is ook hier in de commissie de voorbije jaren al veel spraakverwarring geweest over huursubsidies en huurpremies, dus ik denk dat het ook voor de werking hier in de commissie een stuk eenvoudiger wordt.

Mevrouw Partyka heeft het woord.

Collega Anseeuw heeft in de tweede paragraaf van zijn vraag verwezen naar het feit dat een eenmalige weigering het recht op huursubsidie en huurpremie doet vervallen, maar het is toch niet zo dat het recht op huursubsidie vervalt indien men eenmalig onterecht weigert? (Opmerkingen)

In de vraag staat ‘huursubsidie en huurpremie’.

Björn Anseeuw (N-VA)

De vraag is of u geluisterd hebt naar wat ik gezegd heb, mevrouw Partyka. (Opmerkingen)

Wat voor zin heeft het dan eigenlijk dat we vergaderen, als u niet luistert? (Opmerkingen. Gelach)

Voor de duidelijkheid: ik heb gezegd dat het inderdaad op dit moment zo is dat een persoon een huurpremie al verliest na één ongegronde weigering, terwijl een persoon die geniet van een huursubsidie, zijn huursubsidie pas verliest nadat hij geschrapt is van de wachtlijst, dus na twee ongegronde weigeringen. Huurpremie is één ongegronde weigering, huursubsidie twee.

Bedankt. In de oorspronkelijke vraagstelling van collega Anseeuw ging het over huursubsidie en huurpremie, maar als het alleen over de huurpremie gaat, zijn het nog altijd grote consequenties die verbonden worden aan een eenmalige weigering, ook al is die weigering onterecht. Dat is een heel zware consequentie, want dat veronderstelt ten eerste dat de huurder perfect op de hoogte is van de wetgeving en weet dat een onterechte weigering tot gevolg heeft dat hij zijn premie verliest. En ten tweede vergt het ook dat wij goed afbakenen wat een onterechte weigering is.

Ten eerste kunnen we ervan uitgaan dat huurders niet perfect op de hoogte zijn van de wetgeving. Het is voor ons al moeilijk, bij manier van spreken, om te kunnen volgen. En ten tweede is het moeilijk omdat het toch altijd voor een stuk over een subjectieve beoordeling gaat. We mogen niet verwachten dat huurders kunnen inschatten of een weigering al dan niet terecht is.

Ik besef dat dat niet het hoofdbestanddeel van de vraag was, maar het is naar aanleiding van die vraag.

Mevrouw Taeldeman heeft het woord.

Valerie Taeldeman (CD&V)

Ik denk dat een aantal sociale huisvestingsmaatschappijen, als zij een aanbod doen aan iemand op de wachtlijst, iemand die in de tussentijd ook al een tijdje een huurpremie krijgt, ook melden dat als die persoon weigert, de consequentie is dat de huurpremie komt te vervallen. Maar ik weet niet of alle SHM’s dat op een consequente of een even duidelijke manier doen. Het is misschien wel aangewezen, als iemand al een tijdje op de wachtlijst staat en ook al een tijdje de Vlaamse huurpremie krijgt, en die komt dan eindelijk in aanmerking voor een sociale woning, en die zou dan om een of andere reden weigeren, dat dan in de briefwisseling ook duidelijk wordt vermeld dat bij weigering de huurpremie komt te vervallen.

U spreekt over een BVR kort voor de zomer, minister. Ik wou even polsen of er in de tussentijd ook al een BVR goedgekeurd is waarbij de Vlaamse aanpassingspremie (VAP) en de renovatiepremie op elkaar zijn afgestemd. Wij waren daar ook vragende partij voor. Een tijdje geleden hebben we hier in de commissie een expert van Wonen-Vlaanderen daarover aan het woord gehoord. Zij waren daaraan aan het sleutelen, zodat VAP en renovatiepremie op elkaar zouden worden afgestemd. Is dat BVR er ook al?

Minister Homans heeft het woord.

Collega Taeldeman, wij zijn zoals steeds zeer druk bezig. Ook dit BVR, van VAP en reno, komt nog voor de zomer op de agenda van de Vlaamse Regering.

Collega Anseeuw, u vroeg welke gegevens nog niet digitaal aangeleverd kunnen worden of niet beschikbaar zijn. Het gaat dan vooral over de woonkwaliteitsonderzoeken. Het kan best zijn dat er al een onderzoek is gebeurd en dat het conformiteitsattest wel digitaal bezorgd kan worden, maar in veel gevallen niet. In veel gevallen moet het onderzoek gebeuren op het moment dat de aanvraag gebeurt. En dus kan dat niet digitaal aangeleverd worden op het moment zelf.

Wat die ongegronde weigering betreft, collega’s, wil ik er wel op wijzen – maar ik denk ook niet dat dat de insteek was van collega Partyka – dat ik niets aan die regelgeving gewijzigd heb. Dat is iets dat al een hele tijd bestaat, dat men bij een ongegronde weigering de huurpremie kan verliezen.

Ik heb gezegd dat ik daar wel iets aan wil veranderen. Wij moeten vanuit de Vlaamse overheid het algemene kader aanleveren, maar het zijn natuurlijk wel de SHM’s die hier ook een verantwoordelijkheid hebben en die ook zelf gaan beoordelen – net zoals ze een billijkheidstoets en dergelijke doen – wat ongegrond is en wat niet ongegrond.

Als iemand die op de wachtlijst staat en een huurpremie krijgt, een aanbod van een sociale woning krijgt, maar bijvoorbeeld twintig kilometer verder dan de woonplaats, terwijl de kindjes naar school gaan in de huidige woonplaats, en die persoon krijgt dat echt niet gecombineerd met werk en kinderen, en zegt dat dat niet gaat vanwege die verplaatsing, dan is dat in mijn ogen, en ik denk ook in de ogen van de meeste huisvestingsmaatschappijen, een meer dan gegronde reden. Maar iemand die gewoon geen enkele reden opgeeft waarom hij of zij een sociale woning weigert, dat vind ik haaks staan op de definitie van sociale huisvesting.

Wij geven vanuit de gemeenschap met heel veel plezier een sociale tegemoetkoming, wat een sociale woning toch ook is. Dan denk ik ook wel dat iemand die er aanspraak op wil maken, het zich niet kan permitteren om gewoon, ongegrond, zonder reden te zeggen: ik moet het niet hebben, ik laat het aan mij voorbijgaan, ik blijf gewoon op de wachtlijst staan. Daar wil ik wel iets aan veranderen. Ik zie de collega’s knikken, dus ik ga ervan uit dat jullie het daarmee eens zijn. (Opmerkingen van Katrien Partyka)

De heer Anseeuw heeft het woord.

Björn Anseeuw (N-VA)

Mevrouw Partyka, u luistert niet alleen niet naar mij, u leest ook het reglement van het parlement niet. U mag nu niets meer zeggen. Dat is zo.

Collega Anseeuw, volgens het reglement behoud ik hier de voorzittersstoel. (Gelach. Opmerkingen)

Björn Anseeuw (N-VA)

Ik begrijp, voorzitter, dat u zich ook snel gekrenkt voelt in uw ego. Geen enkel probleem. (Gelach)

Het is dan ook zeer klein. (Opmerkingen)

Björn Anseeuw (N-VA)

Mag ik mijn slotrepliek geven, als het even kan?

Minister, ik wil u bedanken voor uw bijkomende antwoorden.

Ten behoeve van de opmerking van mevrouw Partyka, zal ik er in de toekomst op toezien dat ik nog oordeelkundiger dan vandaag mijn leestekens gebruik in de teksten die ik aanlever, want aan mijn intonatie kan het niet gelegen hebben. U luistert toch niet naar wat ik zeg. (Gelach)

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.