U bent hier

Mevrouw Saeys heeft het woord.

Het aantal huidkankers stijgt onrustwekkend. Waar vroeger 1 op de 1500 kans had om een melanoom te krijgen, is dat vandaag 1 op 75. Daar komt nog bij dat een aanzienlijk deel van de patiënten dat een melanoom krijgt, een tweede of meerdere huidkankers ontwikkelt. Wie een eerste melanoom ontwikkelt, heeft 15 keer meer kans op een tweede en heeft tot 6 keer meer kans op een basaalcelkanker. Het kan 30 tot 40 jaar duren vooraleer een huidtumor zich ontwikkelt.

Blijkbaar lopen vooral mannelijke 75-plussers een risico op agressieve huidtumoren omdat zij vroeger veel aan de zon werden blootgesteld, maar ook jonge vrouwen die van zonnen houden.

De campagnes met betrekking tot bescherming tegen uv-stralen hebben wel gewerkt want uit onderzoek blijkt dat tot 90 procent van de ouders hun kinderen insmeert bij blootstelling aan de zon. Ook de verkoop van zonnecrèmes is de laatste vier jaar beduidend gestegen.

Minister, zult u in het kader van de preventieve gezondheidszorg nog nieuwe campagnes opzetten met betrekking tot huidkankerpreventie? De reeds gevoerde campagnes hebben duidelijk hun nut bewezen. Moeten we nu ook geen campagnes opzetten inzake het herkennen van een melanoom? Eerder dan publieke campagnes is er misschien de mogelijkheid om via gezondheidszorgverstrekkers in de eerste lijn, zoals de apotheker of de huisarts, werk te maken van preventie, en dan in het bijzonder voor vakantieperiodes in de zomer wanneer de blootstelling aan de zon het grootst is?

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Dames en heren, ouders zijn zich nu meer bewust dat ze hun kinderen moeten beschermen tegen uv-stralen, maar daarom hebben volwassenen voor zichzelf nog niet voldoende oog voor bescherming.

De niet-gouvernementele organisaties zoals Kom op tegen Kanker en de Stichting tegen Kanker hebben hier expertise in en voeren heel wat campagnes op dat vlak. Ook verschillende mutualiteiten informeren en sensibiliseren hierover hun leden en ook apotheken besteden hier aandacht aan.

U had een vraag over het informeren en sensibiliseren rond het herkennen van een melanoom. Ngo’s besteden daar ook aandacht aan in hun algemene communicatie en ook de Europese Code tegen Kanker doet dat. De boodschap is redelijk algemeen: zie je een verdacht vlekje of een letsel dat niet geneest, ga dan naar je arts.

We pleiten er niet voor om meer in detail te informeren over het zelf ontdekken van een melanoom omdat dit niet evident is. De kans is reëel dat men melanomen mist en tegelijk willen we ook geen onnodige ongerustheid creëren. Bovendien speelt ook het huidtype een belangrijke rol in het ontwikkelen van huidkankers door blootstelling aan de zon. Dit alles zorgt ervoor dat de boodschap nogal complex is om de brede bevolking te kunnen leren om melanomen te herkennen.

Het is onwaarschijnlijk dat een afzonderlijke en bijkomende campagne vanuit de Vlaamse overheid nog veel kan toevoegen aan wat de ngo’s, mutualiteiten, apotheken en andere organisaties nu reeds doen. In mijn beleidsprioriteiten voorzie ik daarom niet in een aparte campagne met betrekking tot huidkankerpreventie. De boodschap om voorzichtig te zijn met de zon, beschermende kledij te dragen en voldoende in te smeren met een product met een voldoende hoge beschermingsfactor, is ook als advies opgenomen in de folder over Hitte en Ozon van het Agentschap Zorg en Gezondheid.

De boodschappen van de ngo’s die rond dit thema werken, zoals de Stichting tegen Kanker, worden, waar zinvol, meegenomen in materialen van partnerorganisaties in het preventief gezondheidsbeleid, bijvoorbeeld in de nieuwsbrieven van het Vlaams Instituut Gezond Leven.

Heel wat zorgverstrekkers zoals huisartsen, kinderartsen en apothekers zijn zich bewust van de risico’s van uv-stralen en informeren hun cliënten hierover, zeker als die een gevoelig huidtype hebben. Ook het Vlaams apothekersnetwerk sensibiliseert zijn leden hier al extra voor. De zon vermijden, beschermende kledij dragen en voldoende insmeren met een product met een voldoende hoge beschermingsfactor, zijn hierbij essentieel.

Mevrouw Saeys heeft het woord.

Het klopt inderdaad dat Kom op tegen Kanker, de mutualiteiten en dergelijke daar al zeer goed werk leveren. ‘Vindt u een verdacht vlekje, ga dan naar uw arts’, vind ik nogal een summier advies. Kom op tegen Kanker legt de ABCDE-regel uit omdat dit iets zeer simpel is om uit te leggen. De laatste jaren besteden vooral jongere mensen daar steeds meer aandacht aan. Er is hieromtrent duidelijk meer bewustwording. Er is wel nog werk aan de winkel. De Vlaamse overheid kan hier in het kader van de preventieve gezondheidszorg een belangrijke meerwaarde in betekenen.

De heer Persyn heeft het woord.

Dit is een zeer pertinente vraag. Twee jaar geleden is er een soort van restitutie geweest met federale collega's omtrent de stand van zaken inzake onderzoek, screening, primaire en secundaire preventie van huidkanker met onder andere professor Lieven Annemans en een gekende dermatoloog van het UZ Gent wiens naam me nu ontsnapt. Daarin werd gewag gemaakt van een haalbaarheidsstudie om de screening op te drijven. Ook in een hoorzitting hier met professor Annemans inzake economische modellen is dat ter sprake gekomen. Hebt u daarover nog recent wetenschappelijk materiaal of studiemateriaal?

Want ik denk dat de collega gelijk heeft. We kunnen het niet genoeg benadrukken: niet alleen de primaire preventie, het behoeden voor overdreven zonnestralingen. Het was vroeger inderdaad zo dat vooral landbouwers, mensen die buiten werken, blootgesteld werden. Maar de laatste dertig à veertig jaar zitten we met een hele zonnecultuur. Ik denk ook aan de zonnebanken.

Maar ik merk bijvoorbeeld dat de ABCD-regel, die u net noemde, weinig gekend is. Je moet die telkens opnieuw uitleggen. Het gebeurt dat ik dit aan tafel, bij een barbecue, aan de mensen moet uitleggen. Het is heel simpel: asymmetrie, de boord, de kleur en de diameter. Als daaraan wijzigingen optreden, betekent dat gevaar. Dan zitten we al in de secundaire preventie. Maar ik merk dat dat bij heel weinig mensen spontaan gekend is. En dat zijn toch zaken die volgens mij veel meer verbreid kunnen worden. 

Minister, is er nog voortschrijdend inzicht inzake het rendement van een grootschalige preventiecampagne, zoals u dat ook doet voor colonkanker en baarmoederhalskanker?

Kunnen we misschien toch nog een tandje bij steken? Er bestaan heel illustratieve affiches over die ABCD-regel. Je vindt die op het internet. Ik zie die soms weleens hangen bij de oudere dermatologen. Dan toon ik dat ook aan mijn kinderen. Ik denk dat dat heel instructief kan zijn. Waarom zouden we die bijvoorbeeld niet in alle apotheken hangen?

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Collega's, laten we, op basis van uw suggestie, concluderen. Ik begrijp dat de meest actieve ngo, naast Kom op tegen Kanker, zeker de Stichting tegen Kanker is. We zullen contact opnemen met hen om te zien wat ze nog van plan zijn met die affiches, of er op dat vlak nog initiatieven worden genomen.

Daarnaast zal ik eens nagaan of er nog evolutie is in die studie, want het zegt mij eigenlijk niets. Als er ooit een screening zou worden overwogen, dan moeten wij een advies hebben van onze werkgroep bevolkingsonderzoeken. Dat zal daar dan moeten passeren. Ik zal eerst eens navragen waar dat zit en u daarover ook informeren.

Mevrouw Saeys heeft het woord.

Minister, dank dat u daarnaar wilt informeren. Ik denk dat dat echt een belangrijke meerwaarde zou zijn, zeker binnen die zomerperiode. Er wordt jaarlijks ook een dag georganiseerd, waarop men gratis zijn vlekjes kan laten nakijken. Dat kent steeds meer succes. Er is dus wel zeker een toenemende bewustwording, maar ik denk dat we zeker en vast daarin een aantal tandjes bij kunnen steken.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.