U bent hier

De heer Nevens heeft het woord.

Bart Nevens (N-VA)

Voorzitter, minister, collega's, Brussels Airport Company wil uitbreiden en mikt op 40 miljoen passagiers in 2040 in Zaventem. Nu zijn er dat ongeveer 23 miljoen. Naast twee nieuwe terminals, een zuidelijke ontsluiting dwars doorheen de weinige open ruimte in de streek en nieuwe bedrijven- en recreatiezones wil de luchthavenuitbater ook een verlenging van de taxibaan of startbaan 25L.

Minister, de concrete plannen zoals vorige week voorgesteld door de luchthavenuitbater eisen onmiskenbaar een deel van de open ruimte op en lijken vanuit die optiek uw plannen om die open ruimte te vrijwaren te doorkruisen. Ik heb dan ook de volgende vragen voor u.

In een van haar voorstellen stelt Brussels Airport Company een aarden wal van 4 kilometer lang en 18 meter hoog voor. Past dit binnen het huidige ruimtelijke kader? Hoe zult u erop toezien dat de leefkwaliteit en de volksgezondheid van de omwonenden gevrijwaard blijft?

In welke mate vallen een bijna-verdubbeling van het aantal passagiers op de luchthaven en het daarbij horende autoverkeer en bovenal de binnen het ‘emissions trading scheme’ (ETS) te kaderen 315.000 vluchten die de Vlaamse Rand volgens de prognoses van Brussels Airport Company te verwerken zal krijgen, te rijmen met de Vlaamse en Europese klimaatdoelstellingen?

Volgens de webstek van Brussels Airport Company BAC wil “de luchthaven (…) met de bevoegde gewestelijke en gemeentelijke instanties samenwerken aan een actief ruimtelijkeordeningsbeleid over bijkomende woningen in de zones die de meeste geluidshinder ondervinden”. Kunt u een stand van zaken geven van deze samenwerking in het kader van het uitbreidingsplan?

Volgens natuurbewegingen zou de uitbreiding zoals voorgesteld het einde betekenen voor de natuurgebieden Silsombos en Torfbroek, beide gebieden die vanwege hun rijke fauna en flora beschermd zijn door de Europese Habitatrichtlijn. Kunt u deze stelling bevestigen? Indien die stelling correct is, in welke mate ondergraaft dit dan de uitbreidingsplannen van de luchthavenbeheerder?

Minister Schauvliege heeft het woord.

Collega Nevens, voor alle duidelijkheid, tot op dit moment zijn wij vanuit Vlaanderen nog niet betrokken bij de voorgestelde uitbreidingsplannen richting 2040. Het is een toelichting, een visie die Brussels Airport Company zelf heeft uitgewerkt over hoe zij de toekomst zien. Er is geen enkele aanvraag tot vergunning, er is geen enkel concreet plan voorgelegd in Vlaanderen, laat staan besproken met Vlaanderen. Momenteel doen zij een ronde van de verschillende stakeholders.

De plannen, als die er zouden zijn, moeten uiteraard passen binnen het huidige planologische kader. Als dat niet zo is, kan er ook geen sprake zijn van een vergunning, tenzij er een nieuw planningsinitiatief zou worden genomen. Als er een opmaak zou zijn van een nieuw plan, dan zou er ook een nieuwe milieueffectrapportage (m.e.r.) moeten gebeuren. Dan zullen ook alle alternatieven moeten worden bekeken en zal er moeten worden opgeleid waar er welke milieu-impact is. Op basis daarvan zouden dan beslissingen worden genomen. Bij die m.e.r. wordt natuurlijk ook de leefkwaliteit en de volksgezondheid van de omwonenden meegenomen als een van de belangrijke randvoorwaarden op basis waarvan eventueel, als dit zo zou zijn, zou moeten worden beslist. Ook de ruimtelijke en de landschappelijke inpassing zijn zaken die moeten worden meegenomen.

Een eventuele verdubbeling van het aantal passagiers op de luchthaven en wat daarbij komt kijken aan autoverkeer en aantal vluchten, maakt eveneens deel uit van een dergelijk onderzoek als dat zou moeten plaatsvinden. Het is zo dat er een duidelijke tendens is dat het aantal vluchten niet exponentieel zal toenemen omdat volgens onze diensten de recente vliegtuigen steeds groter worden en dus per vlucht meer passagiers vervoeren. Op dit moment worden een aantal maatregelen uitgewerkt door mijn collega bevoegd voor de mobiliteit om ook de toegankelijkheid van de luchthaven te verbeteren. Brabantnet zou daar bijvoorbeeld toe moeten bijdragen.

Wat de impact van het bijkomende autoverkeer op de Vlaamse en Europese klimaatdoelstellingen betreft, kan ik u geen antwoord geven omdat er geen concreet dossier is ingediend, collega Nevens. Ik wil ook eens herhalen, wat ik altijd ook in andere dossiers heel consequent heb gezegd, dat ik niet op voorhand een uitspraak kan doen. Ten eerste is er nog niets ingediend. Ik zou in het luchtledige uitspraken doen. Ten tweede, stel dat er iets zou worden ingediend op termijn, dan ga ik daar ook geen losse verklaringen over afleggen omdat ik in dezen eventueel kan worden gevat om vergunningen te verlenen. Het is belangrijk dat ik mij daarin neutraal opstel. Als er eventueel een dossier zou komen, moet ik dat op een objectieve manier kunnen beoordelen. Vraagt men binnen de gekende plannen een vergunning, dan zal die vergunning natuurlijk worden bekeken volgens de aanvraag die er is. Is het zo dat er nieuwe plannen moeten worden opgemaakt, dan wordt het een heel dossier en moet een heel traject worden doorlopen, waarbij er inspraak is, waar alle milieueffecten, ook de impact op de gezondheid en de omgeving, zullen moeten worden bekeken. Daar zal zeker vanuit Vlaanderen voldoende op kunnen worden gelet en mee in gestuurd worden.

De heer Nevens heeft het woord.

Bart Nevens (N-VA)

Minister, dank u wel voor uw antwoord. Het stelt mij gerust dat u zegt dat een aantal processen moeten worden bewaakt en dat u dat als minister van Omgeving zult doen.

Ik hoor vanuit de omwonenden en de lokale besturen dat er weinig vertrouwen is in de processen rond leefmilieu.

De MER-rapportage is in het verleden altijd uitgedraaid op een ontheffing van het MER-rapport. Bij het minste wat de luchthaven deed inzake uitbreiding of vernieuwing, probeerden zij altijd de MER-rapportage te omzeilen en een ontheffing aan te vragen. Daardoor hebben de omwonenden geen vertrouwen meer in de processen die vandaag hun leef- en luchtkwaliteit moeten bewaken. Minister, ik hoop dat u er streng op toeziet dat de nodige aandacht wordt besteed aan het correct gebruik van de planologische voorwaarden die nodig zijn om een dergelijke uitbreiding te doen.

Het zou toch moeten kunnen dat u vandaag al kunt zeggen dat een 18 meter hoge aarden wal in een open gebied toch geen oplossing kan zijn, zowel inzake ruimtelijke ordening als inzake het doel dat BAC vooruitschuift om de geluidshinder voor de omwonenden te beperken. Elke landschapsarchitect moet toch weten dat een aarden wal van 18 meter hoog in een open, agrarisch gebied als een tang op een varken past.

Minister, voor de rest moeten we wachten tot de plannen concreet zijn. Door die visie nu naar voren te schuiven, zijn er natuurlijk heel veel mensen ongerust over hun toekomst en die van hun omgeving, van hun woningen en de manier waarop ze als individu worden geconfronteerd met de visie van BAC. U weet dat het een knelpunt is dat BAC vandaag een oplossing zoekt om niet over Brussel te moeten vliegen omdat Brussel geluidsnormen heeft en Vlaanderen niet. Is dat dossier nog altijd geblokkeerd? Is er een mogelijkheid om niet te kiezen voor de uitbreiding, maar om te zorgen dat die vliegtuigen, zoals ze in het verleden hebben gevlogen, boven Brussel vliegen, zodat uitbater BAC geen investeringen moet doen om te vermijden dat de luchtvaartmaatschappijen boven Brussel komen en boetes moeten betalen?

Collega Nevens, op het eerste deel van uw reactie wil ik meedelen dat u in de commissie niet aan de minister kunt vragen om uitspraken te doen over individuele elementen uit een eventuele vergunningsaanvraag. De minister kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor uitspraken van aanvragers.

Uw vraag om uitleg is toegelaten, maar als u vraagt naar specifieke elementen uit een specifieke case, dan behoort dat niet tot de commissiewerkzaamheden.

Bart Nevens (N-VA)

Vandaag is dat nog niet het geval. Er is nog geen plan ingediend.

Collega, u vraagt of een bepaald bouwwerk kan worden vergund of niet. Het is heel duidelijk wat u vraagt. Daarop kan de minister geen antwoord geven. Dit is geen onderdeel van discussie van een commissie. Op basis daarvan weiger ik een aantal vragen om uitleg. Ik wil dat daarover duidelijkheid bestaat voor alle collega's.

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Collega Nevens, ik ben heel opgetogen dat u ook zo bekommerd bent om de levenskwaliteit van de omwonenden van de luchthaven. Dat is ook niet meer dan normaal. U bent er bij mijn weten zelf een, maar het is dan toch goed dat u even met uw eigen fractieleider spreekt, want ik was een klein beetje verontrust over een bepaalde uitspraak die hij heeft gedaan in een krant naar aanleiding van een duidelijke oproep van Kamerlid Eric Van Rompuy aan de luchthaven om de maximalistische invulling van die plannen terug in te trekken. Daarop had uw fractieleider gezegd: CD&V gooit de deur dicht, de uitbreiding moet toch kunnen als er een draagvlak is. Wel, er is geen draagvlak, toch zeker niet op dit moment. Ik heb dat hier ook enkele weken geleden gezegd in de plenaire vergadering, toen minister Weyts hierover werd ondervraagd.

Wij vrezen inderdaad dat de nieuwe vluchtschema's, die het gevolg zouden zijn van zo'n uitbreiding van 25L, voor een grote verplaatsing van de huidige routes zouden zorgen, dat er veel meer naar het oosten zal worden gevlogen, waar gemeenten als Kortenberg, Steenokkerzeel, Herent, Zaventem, Sterrebeek, Tervuren, maar ook Leuven veel meer hinder zouden ondervinden dan tot op heden het geval is.

Ik wil heel duidelijk zeggen dat we niet tegen elk groeiscenario van de luchthaven zijn. We denken wel dat in de eerste plaats eens deftig moet worden gekeken binnen de huidige contouren, en dat BAC er goed aan zou doen om het draagvlak te hebben, tenminste voor die plannen, en de maximalistische plannen gewoon in te trekken. Ik wens me dan ook aan te sluiten bij wat de collega aan de overkant van de straat hierover heeft gezegd.

Minister, we hebben alle begrip voor uw antwoord. U kunt inderdaad niet antwoorden op concrete vragen inzake vergunningsaanvragen die er niet eens zijn. Als parlementsleden kunnen wij wel een standpunt innemen. We hebben ook gezien hoe de bevolking heeft gereageerd op de twee infovergaderingen die toevallig op de avond van onze plenaire vergadering plaatsvonden en die er niet om logen. Er was inderdaad geen draagvlak.

Collega's, ik stel voor om samen te zoeken naar een gezamenlijk standpunt van het Vlaams Parlement. Wij kunnen wel een standpunt innemen. De minister kan dat juridisch gezien niet doen.

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Minister, het dossier van de luchthaven is altijd een moeilijk dossier omdat het een van onze belangrijkste economische polen is en een belangrijke tewerkstelling, vooral in de regio en uiteindelijk in heel Vlaanderen.

Langs de andere kant zijn er inderdaad de omwonenden en is er de leefbaarheid, die altijd in evenwicht moet zijn. Dat is altijd een heel moeilijke oefening.

Ik sluit graag aan bij wat de heer Nevens zegt. Ook voor mijn fractie is het zeer belangrijk dat er een open en eerlijke dialoog plaatsvindt tussen de omwonenden en de verantwoordelijken van BAC. Ook de lokale besturen moeten betrokken zijn bij wat er op dit moment aan het gebeuren is. Die openheid is voor ons van zeer groot belang.

Minister, we hebben recent in de plenaire vergadering over dit dossier gesproken. Ik heb toen gezegd dat het voor de luchthaven van groot belang is dat we de startbanen maar ook de luchtverkeersleiders van nieuwe technologieën en software kunnen voorzien om daarmee allerlei zaken mogelijk te maken en om nauwkeuriger te kunnen werken. Daar pleiten wij zeker en vast ook voor.

Minister, ik heb al meermaals mijn bezorgdheid uitgesproken over de luchtkwaliteit. Ik heb u ook al meermaals gevraagd om in het komende Luchtkwaliteitsplan rekening te houden met de luchtkwaliteit en om bijzondere aandacht te besteden aan onze luchthavenregio, die ons zeer na aan het hart ligt. Oude, lawaaierige vliegtuigen moeten meer betalen om te mogen landen op de luchthaven. Ik heb al persoonlijk aan de mensen van BAC duidelijk gemaakt dat het belangrijk is om ook de meest vervuilende vliegtuigen een hogere tarifering op te leggen, om op die manier tot properdere vliegtuigen te kunnen komen. Ik hoop dat u met die suggestie ook rekening zult houden in het nieuwe Luchtkwaliteitsplan. Ik weet wel dat het aan BAC is, en dat het een federale luchthaven is, maar, minister, u bent verantwoordelijk voor de luchtkwaliteit, luchtkwaliteit is belangrijk voor de gezondheid van iedereen, en dus wil ik u met enige aandrang vragen om daar in de toekomst meer aandacht aan te besteden.

De heer Sanctorum heeft het woord.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Onafhankelijke)

Die uitbreidingsplannen zijn toch wel een beetje een spook dat regelmatig opduikt in de Vlaamse Rand, in de bredere provincie Vlaams-Brabant, en dus ook in het parlement. Vorig jaar hebben we een gelijkaardige discussie gevoerd. BAC heeft nog altijd geen enkel initiatief genomen of wat dan ook ondernomen, al was het maar om te informeren. Maar ondertussen zaait BAC wel onrust in de regio. Ik begrijp dus niet goed waar dat bedrijf mee bezig is. Ik denk niet dat dat bevorderlijk is voor het draagvlak.

Ik wil herhalen wat ik verleden week in de plenaire vergadering heb gezegd. Zolang er over een vliegwet geen duidelijkheid bestaat en zolang die vliegroutes gebetonneerd zijn, is het zelfs ongepast om te praten over een uitbreidingsscenario. Mijnheer Nevens, u werd daarnet een beetje hard aangepakt vanwege uw kritiek, maar ik vind het heel positief dat u heel kritisch bent. Ik heb al andere geluiden gehoord, maar ik ben blij dat u kritisch bent ten aanzien van de uitbreidingsscenario’s.

Minister, welk overleg gebeurt er nu eigenlijk nog over de luchthaven? Nog niet zo lang geleden werd regelmatig gezegd dat we er samen wel uit zouden geraken, samen met Brussel en het federale niveau. Er wordt overlegd. Maar blijkbaar komt er niets uit. Minister, hoe zit dat nu eigenlijk met dat overleg? Weet u daar iets meer over? Wordt er nog overlegd over de luchthaven? Of wordt alles uitgesteld, misschien tot na de verkiezingen? Daarover mag wel een beetje duidelijkheid komen.

Mevrouw Moerenhout heeft het woord.

Mijnheer Nevens, u stelt inderdaad heel terechte vragen. Maar het is toch enigszins aanmatigend, aangezien u een heel ander geluid verkondigt dan uw eigen fractieleider maar ook dan uw eigen minister, Ben Weyts, die zich vorige week nog als minister van Mobiliteit uitsprak voor die uitbreiding, hoewel hij zelf ook geen plan heeft gezien. U hebt gelijk om deze vragen hier te komen stellen, maar ik zou u ze ook graag horen stellen aan N-VA-minister Weyts. Niet alleen als minister van Mobiliteit maar ook als minister van de Vlaamse Rand heeft hij een zeer grote verantwoordelijkheid in dit dossier.

Mijn fractie is zeer bezorgd om de leefbaarheid en om de klimaatdoelstellingen die moeten worden gehaald. Wat betreft de leefbaarheid ondersteunen wij heel sterk het protest van de omwonenden. De onteigening van 22 huizen en een muur van 18 meter hoog: dat is niet wat wij verstaan onder een leefbare omgeving. Vorige week stelde ik ook de vraag of de klimaatdoelstellingen kunnen worden gehaald indien de luchthaven haar capaciteit wil verdubbelen. Op dat vlak vinden wij wel dat BAC zich kan engageren om de nodige bijdrage te leveren. We zijn eens gaan snuisteren om te zien hoe andere luchthavens dat oplossen. Wij vonden het voorbeeld van de Zweedse luchthaven in Stockholm interessant. Daar bepaalt de overheid een wettelijk kader met een CO2-plafond. De luchthaven schrijft zich daarin in. Zo kunnen zij samen een leefbare omgeving garanderen. Met de nodige gemeenschappelijke inspanningen kunnen de klimaatdoelstellingen worden gehaald.

Minister Schauvliege heeft het woord.

Voor mij is het cruciaal dat ik zal waken over de leefkwaliteit, de leefomgeving, het leefmilieu, het fijn stof, de CO2, de geluidshinder, de ruimtelijke inplanting en alles wat erbij komt kijken. Ik zal daarover waken als bevoegde minister en ik wil er zeker garant voor staan, om het even op welk moment en in welke vorm er daarover een vraag zou zijn. Het moet duidelijk zijn dat dat iets is waarover ik zeker kan en zal waken.

Op dit moment is het een beetje koffiedik kijken. Men heeft bepaalde plannen en men toetst ze overal af, maar ze zijn niet concreet. Ze zijn ook niet echt ingediend. Dat is de moeilijkheid. Mijnheer Nevens, ik volg u: BAC moet correcte procedures volgen. Daarover zullen wij waken. Ik ga er ook van uit dat de raad van bestuur erover zal waken dat dat op die manier gebeurt. Ik hoop dat uw wantrouwen niet terecht is: dat ze van alles beloven en niets doen. Ik hoop dat die bestuurders, waarvan u er ook een aantal goed kent, dat niet zullen doen. Ik hoop dat zij op een correcte manier de plannen indienen en beslissingen nemen.

Hoe zit het nu met de federale Vliegwet? Er zijn inderdaad verschillende overlegmomenten en werkgroepen geweest. Er is nog altijd geen initiatief van het federale niveau. Dat moet het initiatief nemen om een stabiele vliegwet te hebben. Ik volg diegenen die zeggen dat een stabiele vliegwet de basis is om een geluidsactieplan te kunnen uitvoeren en om nadien te kunnen bekijken hoe de luchthaven zich verder kan ontwikkelen. Ik ben het er volledig mee eens dat je eerst een stabiel kader moet hebben vooraleer je dat kunt bekijken. Het hangt inderdaad allemaal aan elkaar vast. We zijn uiteraard bereid om daarover verder in debat te gaan met de andere niveaus. Op dit moment zit dat inderdaad vast en beweegt het niet. Dat is bijzonder jammer, want dat is voor niemand een goede zaak.

Ik heb altijd gezegd dat er een evenwichtige spreiding moet zijn. Het kan niet zijn dat alles richting Vlaanderen wordt verschoven. Ik denk dat dat een duidelijk standpunt is van de Vlaamse Regering.

Dit wordt uiteraard meegenomen in onze klimaatplannen. We houden rekening met de uitstoot in de ruime zin van mobiliteit en dergelijke meer. Dat zijn zaken die natuurlijk zwaar doorwegen en waarvoor we veel aandacht moeten hebben.

Ik heb iedereen beluisterd. Ik denk dus dat we allemaal op dezelfde lijn zitten. We stellen allemaal dezelfde principes voorop. Laat ons dan ook, op alle niveaus, daarover waken. Dat zal zeker vanuit mijn bevoegdheden goed opgevolgd worden.

De heer Nevens heeft het woord.

Bart Nevens (N-VA)

Minister, ik wil eventjes mijn collega’s geruststellen: ik ben kritisch, ik zal kritisch blijven als Vlaams volksvertegenwoordiger, maar wat ik niet ga doen, is hier wat partijgenoten zeggen, weerleggen. Ik heb mijn eigen stem. Ik zal die stem in dit Vlaams Parlement gebruiken. Als iemand daar problemen mee heeft, ‘I risk my case’.

Mevrouw Brouwers, als u dan toch de enige echte heer Van Rompuy aanhaalt als de grote verdediger, vraag ik mij af wat hij al die jaren gedaan heeft als slippendrager van de Brusselse politiek om ervoor te zorgen dat we vandaag met een probleem zitten dat we niet opgelost krijgen. (Opmerkingen van Karin Brouwers)

Minister, ik wil geloven dat u dit zult bewaken. In de beleidsbrief staat dat het uw ambitie is om in 2018 verder te doen: “We versterken de ruimtelijke organisatie van Vlaanderen en realiseren een kwaliteitsvol leefmilieu.” Ik hoop dat dit ook geldt voor al wie in Vlaanderen grootse plannen heeft en probeert om dingen te realiseren waarvoor geen draagvlak is, waarbij we weten dat de leefkwaliteit van de mensen in Vlaanderen erbij zal inschieten. U zult het bewaken, en daar ben ik verheugd om.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.