U bent hier

De heer Gryffroy heeft het woord.

De Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) is het financieringsvehikel van de Vlaamse overheid. De PMV moet de kloof dichten tussen de financieringsbehoeften van de ondernemers en de private kapitaalmarkt. Het gaat dus om het marktfalen met betrekking tot de financiering.

Vorig jaar is de vereenvoudiging van het aanbod van de PMV gefinaliseerd en is hierover ook gecommuniceerd. Voortaan benadrukt de PMV haar rol als een financier die helpt om elk goed businessplan met een goed team gefinancierd te krijgen. De PMV richt zich met een aangepast aanbod tot de zelfstandige ondernemers.

Op 7 juni 2017 hebt u het voorstel tot beheersovereenkomst tussen het Vlaamse Gewest en de PMV gepresenteerd. In die nieuwe samenwerkingsovereenkomst legt de Vlaamse overheid het strategisch kader vast waarbinnen de raad van bestuur van de PMV-groep, ondersteund door het management, de investeringsactiviteiten ontwikkelt.

Minister, hoe speelt dit nieuw voorstel tot beheersovereenkomst met de PMV-groep in op de huidige noden van de ondernemers en van de overheid als aandeelhouder? Zijn er specifieke sectoren of financieringsvormen waar de PMV zich specifiek op zal focussen? In welke mate is rekening gehouden met de recente opmerkingen van het Rekenhof over deugdelijk bestuur bij de PMV? Hoe zal de werking van de PMV gedurende de komende jaren worden gemonitord?

De heer Rzoska heeft het woord.

Voorzitter, ik zou een gelijkaardige vraag om uitleg willen stellen. De PMV is voor de Vlaamse Regering een belangrijk instrument om bedrijfsinvesteringen en investeringen in infrastructuur te financieren. Uit recente communicatie is gebleken dat de PMV eigenlijk een investeringsportefeuille van ongeveer 1,2 miljard euro beheert. Om de werking van de PMV als publieke vennootschap meer te stroomlijnen en op te volgen, ligt een nieuwe beheersovereenkomst op tafel.

Volgens de berichtgeving in de media zou de opdracht van de PMV niet fundamenteel wijzigen, maar zou wel worden gesnoeid in een veelheid van financieringsprogramma’s en -fondsen. Verder zou de raad van bestuur beslissen over alle investeringen van meer dan 2 miljoen euro. Ook zal een regeringscommissaris naar de PMV worden gestuurd om te controleren of de afspraken met de Vlaamse Regering worden nagekomen.

Volgens diezelfde berichtgeving is de nieuwe beheersovereenkomst begin deze maand gefinaliseerd. De Vlaamse Regering zou het bewuste document snel publiek maken. Ik heb het even gecheckt. Ik vind het niet terug. Dat is tot nu toe niet gebeurd.

Minister, ongeveer een maand geleden hebt u de nieuwe beheersovereenkomst met de PMV gepresenteerd. Het document is nog steeds niet publiek gemaakt. Wat is de reden hiervoor? Wanneer zal het Vlaams Parlement inzage krijgen in die overeenkomst?

Hoe staat de opdracht van de PMV in de nieuwe beheersovereenkomst omschreven? Blijft u de PMV inzetten om bedrijfs- en infrastructuurinvesteringen te financieren? Om welke investeringen gaat het dan? Zal de PMV daarbij andere of nieuwe economische klemtonen leggen? Waarom moet de raad van bestuur zich voortaan buigen over alle investeringen van meer dan 2 miljoen euro? Waarom is de financiële limiet op deze som gelegd?

Het aantal financieringsprogramma’s en -fondsen van de PMV wordt verminderd. Welke programma’s en fondsen verdwijnen of worden behouden? Waarom is die beslissing genomen? Kunt u een indicatie geven van de financiële omvang van de gehandhaafde programma’s en fondsen?

Om de uitvoering van de afspraken door de PMV te controleren, acht de Vlaamse Regering het nodig een regeringscommissaris in te schakelen. Zijn de afspraken die de PMV en de Vlaamse Regering tot nu toe hebben gemaakt dan niet of onvoldoende gecontroleerd? Wat is de meerwaarde van een regeringscommissaris voor de beoogde controle? Ik heb in de berichtgeving tevens gelezen dat u uw kabinetschef als regeringscommissaris naar de PMV zult sturen. Klopt deze informatie?

Minister Muyters heeft het woord.

Om te beginnen, wil ik toch meedelen dat de vereenvoudigingsoefening bij de PMV erop gericht is het productaanbod te vereenvoudigen door een aantal overbodige juridische structuren te schrappen en door af te stappen van sector- of doelgroepspecifieke productnamen.

Dat betekent niet dat hierdoor niet langer financieringsoplossingen zullen worden aangeboden aan bepaalde sectoren of doelgroepen die in het verleden wel zijn bediend. De instrumenten die PMV aanbiedt, blijven bestaan uit kapitaalparticipaties, leningen, waarborgen of een combinatie hiervan.

Wat de communicatie en de marketing betreft, zal PMV-groep nog uitsluitend een onderscheid maken tussen het moedermerk PMV en het submerk voor zelfstandige ondernemers PMV/Z. Onder die twee merknamen zal worden gecommuniceerd over dezelfde financiële ondersteuning, die als kapitaal, leningen en waarborgen worden gebundeld. Wat mij betreft, is dit duidelijker en eenvoudiger. Dit voldoet aan de vragen van de ondernemers.

De dienstverlening blijft dezelfde, maar de interne structuur wordt vereenvoudigd. Dit is een belangrijk signaal. Iedereen weet dat we hebben verklaard de rol van PMV te zullen omdraaien. Wie met een goed business plan en een goed team komt, moet de nodige hulp kunnen krijgen. We zullen niet meer verwijzen naar het Vlaams Transformatiefonds (TINA-fonds), naar ARKimedes en dergelijke. Alles blijft bestaan, maar de structuren worden vereenvoudigd.

Mijnheer Gryffroy, het nieuw voorstel van beheersovereenkomst speelt in op de noden van de ondernemers. Volgens mij vragen de ondernemers vooral een eenvoudig antwoord op hun financieringsvragen. De nieuwe werkwijze komt hieraan ongetwijfeld tegemoet.

Volgens de beheersovereenkomst moeten de aandeelhouders de strategische doelstellingen voor de werking van PMV schetsen en moet de raad van bestuur binnen dat strategisch kader de actiedomeinen vastleggen. De interactie houdt een duidelijke taakverdeling in tussen de aandeelhouder en de raad van bestuur. Er zijn duidelijke doelstellingen.

Ik wil opmerken dat de raad van bestuur van PMV duidelijk een bredere taak krijgt dan in het verleden. De raad van bestuur krijgt meer vrijheid. Daarnaast voorziet de beheersovereenkomst in periodiek overleg tussen de raad van bestuur en de aandeelhouder. Hierdoor kan de bedrijfsvoering binnen de strategische richtlijnen worden gemonitord en geëvalueerd.

Tot slot bevat de beheersovereenkomst uitgebreide rapporteringsverplichtingen. De hele Vlaamse overheid, met inbegrip van het Vlaams Parlement, zal regelmatig grondig worden geïnformeerd over de werking en de resultaten van PMV-groep.

Wat de focus betreft, bepaalt de beheersovereenkomst expliciet dat de raad van bestuur de actiedomeinen vaststelt op basis van een analyse van de Vlaamse financieringsmarkt. Dat is een heldere toepassing van het complementariteitsbegrip. PMV zal jaarlijks een analyse van de Vlaamse financieringsmarkt maken. PMV zal vaststellen welke private spelers actief zijn en waar er nog noden zijn die niet door de markt worden ingevuld. Daar ligt dan de focus van PMV. De raad van bestuur heeft de opdracht dit vast te stellen.

De raad van bestuur is verantwoordelijk voor de operationele werking van de PMV-groep. Hoewel het om efficiëntieredenen aangewezen is om de bevoegdheid voor bepaalde operationele taken aan andere vennootschapsorganen te delegeren, is het logisch dat de raad van bestuur zelf van nabij toeziet op de besteding van significante investeringsbedragen. Die drempel van 2 miljoen euro is niet nieuw. De raad van bestuur van PMV heeft dat bedrag jaren geleden al vastgelegd en in de eigen delegatiebesluiten verankerd. Dat is gewoon het behoud van de huidige situatie.

We houden rekening met alle opmerkingen in de audit van het Rekenhof. De belangrijkste opmerkingen hebben betrekking op een duidelijke omschrijving van de taken en doelstellingen door de aandeelhouder en op een verbetering van de transparantie en de rapportering. Dit doen we heel duidelijk. Het strategische kader omschrijft de taken van PMV duidelijk en de analyse van het financieringslandschap verzekert de complementariteit waarover ik het al heb gehad. Hiermee komen we uitvoerig tegemoet aan de opmerkingen van het Rekenhof.

Wat de transparantie betreft, is er een duidelijke rapportering per trimester. Die rapporten zullen op de website van PMV worden gepubliceerd en zullen voor iedereen transparant beschikbaar zijn. De werking van PMV zal de komende jaren worden gemonitord. De beheersovereenkomst voorziet in meerdere mechanismen op basis waarvan de werking van de PMV-groep zal worden gemonitord, namelijk de periode en gedetailleerde rapportverplichtingen, het jaarlijks overleg naar aanleiding van de jaarvergadering, het tweejaarlijks strategisch overleg over de actiedomeinen en de invulling van de strategische richtlijnen. Verder is er de mogelijkheid tot ad-hocrapportering en -overleg.

Verder is me gevraagd wanneer het Vlaams Parlement inzage zal krijgen in het voorstel waarover met PMV is onderhandeld. Mijn kabinet was ongeveer een maand geleden klaar. De Vlaamse Regering moet die overeenkomst echter goedkeuren. De kabinetten bespreken het voorstel momenteel. Hopelijk zal dit volgende week, tijdens de vergadering van de Vlaamse Regering, kunnen worden behandeld.

Voor mij is de meerwaarde van een regeringscommissaris heel duidelijk: een regeringscommissaris moet toezicht houden op de naleving van de samenwerkingsovereenkomst en de conformiteit met het beleid van de Vlaamse Regering alsook op de rapportering naar de voogdijminister. Ik vind het heel belangrijk dat het een regeringscommissaris is en geen bestuurder. De rol van een bestuurder is anders. De rol van de bestuurder heeft geen betrekking op de conformiteit van het beleid. De rol van de bestuurder is handelen in het belang van PMV. Het is niet zijn taak om te rapporteren of het afsprakenkader op te volgen. Dat is niet de taak van een bestuurder maar van een regeringscommissaris. Aangezien ik meer ruimte geef aan de raad van bestuur, is het dan ook logisch dat we dat laten controleren door een regeringscommissaris. We doen dat ook elders. Ik denk aan LRM. Het is dus ook hier logisch dat er een regeringscommissaris wordt aangesteld.

Als u vraagt wie dat zal worden: dat zal de regering nog beslissen. Maar ik kan u garanderen dat, gezien de taak die we aan de regeringscommissaris geven, die taak conform is aan wat regeringscommissarissen altijd horen te doen. Het lijkt me vanzelfsprekend dat die dicht bij de regering en de voogdijminister staat.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Minister, dank u voor het antwoord. Collega Rzoska, dank u voor de tip om te spreken over PMV, omdat het iets gemakkelijker bekt, dat klopt.

Ik heb nog een bijkomende opmerking. Het laatste antwoord van de minister is correct als je spreekt over corporate governance, waar een bestuurder handelt in functie van de visie van het bedrijf en een regeringscommissaris rapporteert en controleert. Dat zie je ook in de private bedrijven, waar ook iemand zit die rapporteert en controleert naar zijn aandeelhouder. Maar de bestuurders werken meestal onafhankelijk in functie van de visie van het bedrijf. Die koppeling is volgens mij wel heel logisch.

Ik heb nog een bijkomende bezorgdheid. Men heeft nu PMV/Z gecreëerd, dat de Winwinlening, de Waarborglening, de Startlening en de kmo-financiering groepeert, dus specifiek voor de doelgroep van zelfstandigen en kmo’s. Dat zal op een bepaald ogenblik duidelijk moeten worden gemaakt. Men wil in de toekomst ook werken met een uniek loket. Maar heel belangrijke tussenpersonen zijn de banken. Als een bedrijf aanklopt bij een bank, in welke mate stroomt er dan voldoende informatie door naar de banken zodat zij onmiddellijk zorgen dat het bij het juiste kanaal terechtkomt? In contacten met bedrijven hoor ik soms de opmerking dat de banken niet altijd correct doorgeven wat PMV, en in de toekomst PMV/Z, kunnen betekenen. Ik heb zelfs een beetje de indruk dat de banken soms ook niet goed weten hoe het werkt. Dan zeggen ze gemakkelijkheidshalve dat men maar zelf contact moet opnemen. Dat kan niet de bedoeling zijn. Als elke kmo contact gaat opnemen met PMV/Z, dan hebt u twee keer zo veel personeel nodig, terwijl de bank uw hefboom zou moeten zijn.

De heer Rzoska heeft het woord.

Minister, dank u wel voor uw uitgebreid antwoord. Ik kijk met veel verwachting uit naar de beheersovereenkomst. U hebt een aantal dingen toegelicht, maar het zal helderder worden op het moment dat het parlement de beheersovereenkomst ter beschikking heeft. Ik hoop dat die beslissing snel kan vallen.

Ik wou nog even op een aantal punten ingaan. U hebt gezegd dat u een bredere taak ziet voor die raad van bestuur. Zij stellen de focus vast, wat ik absoluut oké vind. Maar dan vind ik het wat vreemd dat u zegt dat die regeringscommissaris moet toekijken op de uitoefening van de beheersovereenkomst, terwijl u langs de andere kant de raad van bestuur de focus laat vastleggen, wat ik een goede zaak vind. Ik blijf wat op mijn honger zitten omdat je een beheersovereenkomst ook op een andere manier kunt laten controleren dan aan de hand van een regeringscommissaris. Er zijn nog organisaties binnen het Vlaamse veld waar we beheersovereenkomsten mee afsluiten en waar we op een andere manier de rapportering organiseren.

Ik vind het een goede zaak wat betreft transparantie dat er in de beheersovereenkomst ook zal staan dat er driemaandelijks gerapporteerd wordt en dat dat ook publiek wordt gemaakt. Dat is een belangrijke stap vooruit in de transparantie omdat het vaak een deels gesloten doos is.

Ik heb nog een bijkomende vraag. Er staan nog een aantal dingen in het regeerakkoord rond een vereenvoudiging van structuren. Dus wat u in het begin hebt aangekondigd, vind ik goed. Als het de vereenvoudiging is om in de frontoffice te vereenvoudigen – ondernemers hebben eigenlijk geen zaak in de backoffice, dat maakt het voor hen allemaal minder transparant – daarmee ben ik het eens. Als ik me niet vergis, was het ook de bedoeling om een aantal bijkomende structuren eventueel onder PMV in te kantelen, zoals het Vlaams Energiebedrijf. Zit dat er ook nog altijd aan te komen? Zit dat op koers? Kunt u daar nog wat meer toelichting bij geven?

Minister Muyters heeft het woord.

Collega Gryffroy, wat betreft de rol van de banken hebben wij ongeveer een jaar geleden op het highleveloverleg afgesproken dat we in opleidingsprogramma's voorzien zodat de banken beter weten wat PMV doet en PMV beter weet wat de banken doen. We nemen ook telkens de kmo-financiering mee in het volgende highleveloverleg om te zien of dit goed loopt. Die opleidingsprogramma's zijn bezig en na het laatste highleveloverleg zijn die zelfs geïntensifieerd. We zijn dus al bezig met wat u vraagt.

Collega Rzoska, ik ben blij dat u zegt dat u de filosofie van de focus van de raad van bestuur volgt. Wat betreft de regeringscommissaris mogen we niet vergeten dat er in de grotere overheidsinstellingen, zoals VDAB, PMV, waar toch meer dan 2 miljard euro wordt beheerd, VRT of LRM, overal een regeringscommissaris is. Wat nieuw is, is dat ik vind dat je niet mag gaan vragen aan bestuurders om mij nu eens te komen briefen. De rol van een bestuurder is anders dan die van een regeringscommissaris. Ik wil dat de rol van de bestuurder duidelijk is. Toen ik zelf nog in VDAB zat, hadden we uiteraard regeringscommissarissen van de overheid. Die komen niet tussen in het debat, ze moeten volgen en zien of wat er beslist wordt, niet in strijd is met de financiële contraintes, en ook de filosofie en het kader dat vanuit de overheid wordt gegeven. Rapportering en zo verder is niet voldoende volgens mij, je moet daarbij aanwezig zijn. Je moet de dynamiek voelen die in die organisatie bestaat. Als het over belangrijke organisaties gaat, waar er beslissingen worden genomen van 2 miljoen euro of tot ver daarboven, dan vind ik het belangrijk dat dat bedrijf zijn ding kan doen en zich niet telkens moet afvragen hoe we het nu gaan rapporteren aan de minister. Neen, er is iemand en die kan op dat moment zeggen: ‘Sorry, ik denk dat ik mijn minister zal moeten briefen dat er best een overleg is met de voorzitter’, of iets dergelijks. Dat is de rol van eenieder. Die raad van bestuur mag voluntaristisch gaan voor het belang van PMV en bedrijven waarvan zij ten dienste staan, en het is aan ons om het kader te controleren. Dat is de enige juiste werking. We zien die overal in de grotere Vlaamse overheidsbedrijven, die redelijk wat vrijheid krijgen.

Kantelen we die structuren in? Ja, absoluut. Ik denk, uit het hoofd, dat wij acht dochters gaan inkantelen. De filosofie was om waar het enigszins kan, in te kantelen, zodat je een raad van bestuur hebt die ook het overzicht houdt en geen aparte voor het TINA-fonds en dergelijke meer. We kantelen dat in met een raad van bestuur die het totale overzicht houdt. Daar waar het om financiële of andere redenen niet kan, proberen we maximaal een spiegeling te krijgen van die raad van bestuur. Het kan soms om financiële redenen zinvol zijn om een aparte te hebben, dan doen we dat. Je hebt ook nog de mogelijkheid dat je het beter niet hebt omdat er externen bij moeten komen en doordat er medefinanciering is bijvoorbeeld, je ook bestuurders aan anderen moet geven. Dan kan het niet en dan proberen we nog maximaal afstemming te houden met de raad van bestuur van PMV. Dat is de filosofie. Zo nemen we acht dochters weg.

Het is geen oefening die ik heb gedaan naar aanleiding van heel de discussie over de mandaten, de oefening is daarvoor gestart, maar ze heeft wel het effect dat er minder mandaten, minder zitpenningen en minder structuren zullen zijn.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Minister, dank u wel voor het antwoord. Ik ben vooral tevreden met wat u al aan het uitwerken bent, zijnde het opleidingsprogramma. U zegt: in de twee richtingen. Met andere woorden, ook PMV en PMV/Z zullen daardoor de vraag beter leren kennen. Wat leeft er van onderuit? Waarmee worden de banken geconfronteerd? Dan kan dat op die manier doorgestuurd worden.

Ik wil nog even terugkomen op het debat over bestuurders en regeringscommissarissen. Collega Rzoska, ik begrijp uw bezorgdheid. In het verleden was het vaak zo dat een regeringscommissaris eerder een onderdeel was van de raad van bestuur. Ik heb voor 2014 zelf in twee organisaties gezeten als regeringscommissaris. Je hebt een heel duidelijke taak. Je hebt zelfs geen stemrecht. Je moet ook niet deelnemen aan de debatten. Je bent eigenlijk de tussenpersoon tussen de raad van bestuur en de minister. Een bestuurder ‘as such’ is onafhankelijk en moet kunnen handelen in functie van het bedrijf. De interactie waarbij diezelfde bestuurder, zoals de minister zegt, dan ook nog eens zou moeten rapporteren, brengt een bestuurder in de nodige verlegenheid. Ik weet dat dat tot voor enkele jaren soms meer diffuus was. Maar als we duidelijk de lijn definiëren, dan zie ik daar geen enkel probleem in. Je ziet het zelfs ook gebeuren in grote privébedrijven, maar die mensen worden dan geen regeringscommissaris genoemd.

De heer Rzoska heeft het woord.

Minister, ik wil u danken voor de bijkomende antwoorden. Ik kijk vooral uit naar het moment waarop we de beheersovereenkomst volledig zien. Ik vind ook de oefening die u maakt met de inkanteling van de dochters, nodig. Zoals u in het begin hebt gezegd, heft u overbodige structuren op. Dat is een belangrijke oefening in het kader van het weghalen van overbodige mandaten. Dat is een goede zaak.

Collega Gryffroy, ik weet perfect wat een regeringscommissaris doet. Op dat punt onderschrijf ik de initiatieven rond goed bestuur, namelijk het binnenbrengen van echt onafhankelijke bestuurders. Dat wordt een belangrijke operatie. Wat mij betreft is het een beetje het een of het ander. We weten allemaal hoe die raden van bestuur, niet enkel van PMV maar ook andere, worden samengesteld. Ofwel ga je voor onafhankelijke bestuurders die vanuit een expertise worden gevraagd en een regeringscommissaris die toekijkt. Maar we weten allemaal dat er nog niet overal onafhankelijke bestuurders zijn. Die operatie is bezig. Ik hoop dat we daar een stap verder in kunnen zetten.

Minister Muyters wil graag nog een toevoeging doen.

Mijn medewerkers zeiden dat ik heb gezegd dat het budget 2 miljard euro was, maar het is 1,2 miljard euro.

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.