U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Minister, ik heb een opvolgvraag over een tamelijk technische materie, maar het lijkt me toch belangrijk dat we regelmatig op de hoogte worden gehouden. Op 16 maart heb ik u ook al vragen gesteld over de digitalisering van het radiolandschap, en toen hebt u gezegd dat u voor de zomer wel wat meer duidelijkheid zou kunnen geven over de stand van zaken met betrekking tot dit essentiële aspect van het nieuwe radiobeleid dat we samen hebben uitgetekend. In dat verband loopt er nu ook een hele procedure voor de nieuwe frequentieverdeling. Daarover gaat het hier echter niet meteen.

Ik kom meteen tot mijn vragen. Welke stappen heeft consultancypartner Jacky B. gezet sinds begin maart met betrekking tot het technisch plan, waarbij het dus gaat over de DAB+-dekking, en tot het strategisch plan, dus het overleg met stakeholders? We weten ook dat een aantal radiozenders ongeduldig worden, omdat ze graag zo snel mogelijk duidelijkheid krijgen over de technische mogelijkheden en de prijzen, aangezien ze contracten willen afsluiten met DAB+-distributeurs. Men heeft aan een aantal radiozenders immers opgelegd dat aan de verlenging van hun licentie vasthangt dat ze digitaal moeten gaan. Dan moeten ze natuurlijk wel weten hoe en wat. Voor die commerciële radio’s is dat ook belangrijk voor hun concrete businessplan voor de komende jaren. Hebt u ook weet van dat ongeduld en hebt u dat besproken met de consultancypartner? Werd de timing daaraan aangepast? Wanneer mogen we een tussentijds rapport van die consultancypartner verwachten? Hoe gaat dat eruitzien? Zal dat heel technisch worden of zal het interessant genoeg zijn om het bijvoorbeeld hier nog eens te bespreken?

Ik had ook al vragen gesteld over de huidige licentie van Norkring. Norkring heeft die licentie op basis van het besluit van de Vlaamse Regering van 18 juli 2008 betreffende de voorwaarden en procedure voor het verkrijgen van een licentie voor het aanbieden van een radio- of televisieomroepnetwerk en de bijbehorende zendvergunningen. De vraag is toch ook wel of Norkring nog altijd wel degelijk aan alle voorwaarden van het besluit voldoet. Wordt dat gecontroleerd?

De voorzitter

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Welke stappen zijn er tot nu toe gezet? De opdracht die gegeven werd aan Jacky B., zijnde het samenwerkingsverband tussen Jacqueline Bierhorst en Roel Schiphorst, is een consultancyopdracht in die zin dat die bestaat uit advies geven alsook gradueel een plan uitwerken om tot een succesvolle lancering van DAB+ te komen in 2018, met een voorbereiding die momenteel loopt en al voor een stuk achter ons ligt. In die zin bestaat ze uit meer dan documenten opmaken: ze bestaat ook uit het onderhouden van relaties met de spelers en het capteren van de nodige signalen uit de markt.

In maart was er, zoals u weet, een overleg met mijn kabinet en de administratie. Dat hebben we ook in deze commissie besproken. Daarna heeft er nog een vergadering plaatsgevonden op 7 juni, dus nog niet zo lang geleden. Er zijn wel degelijk een aantal potentiële werkscenario’s geschetst qua DAB+-dekking en een mogelijke invulling van de DAB+-multiplexen. Daarnaast heeft het consultancybureau Jacky B. ook nog bijkomende gespreksrondes gehad met diverse stakeholders, waaronder een aantal bijkomende actoren ten opzichte van de eerste verkennende ronde.

Er is inderdaad een zeker ongeduld waar te nemen, al gaat dat ook gepaard met het willen bekleden van de best mogelijke positie door de diverse radiozenders, wat ik ook begrijp. De ene wil snel vooruit, wat niet altijd de snelheid van de andere ten goede komt en dergelijke meer. Ik begrijp in elk geval dat er radiozenders zijn die meer duidelijkheid wensen over onder meer de toekomstige technische mogelijkheden in DAB+, maar eerst dient een technisch scenario verder te worden uitgewerkt dat op relatief korte termijn haalbaar is, rekening houdend met onder meer de frequentievoorraad die Vlaanderen momenteel bezit voor DAB+ en een aantal randvoorwaarden, zoals de licentie van netwerkoperator Norkring, die zoals u weet nog tot juni 2024 loopt. Bovendien komt het er niet enkel op neer om zomaar bepaalde dingen te lanceren. Dat moet ook goed worden onderbouwd. We zitten immers met spelers die, zoals ik u daarnet al zei, zich tactisch ten opzichte van elkaar positioneren, wat verder volstrekt normaal is.

Ik had inderdaad gehoopt dat een eerste gevalideerd tussentijds rapport zou kunnen worden bekeken voor de zomer. Ik had u dat ook aangekondigd. Gelet op het feit dat een en ander nog complexer lijkt te zijn dan verwacht, is het nog even wachten op een tussentijds algemeen rapport. Dat heeft te maken met markevoluties, het opvolgen van bewegingen inzake onder andere de prijszetting. Ik zal wel wat dieper ingaan op de werkzaamheden die het consultancybureau heeft verricht, om u mee te nemen in de meerlagige oefening die gaande is.

Wat het in kaart brengen van de huidige en toekomstige capaciteit betreft, met onder meer het gebruik van het frequentieblok 11A, dat op dit ogenblik dus onder licentie van Norkring is, van de frequentieblokken 5A en 5D, die nog niet toegekend zijn, en van de frequenties van de VRT voor DAB+, is er op de diverse multiplexen fijnmazig gekeken naar wat die capaciteit kan inhouden. Hoeveel is er gevuld, hoeveel is er beschikbaar en dies meer? Dan gaat het over het bekijken van het aantal DAB+-kanalen, aan hoeveel kilobits per seconde er kan worden uitgezonden enzovoort. Ook de dekking in de huidige toestand als het potentiële scenario voor de multiplexen wordt bekeken. De evoluties waarover ik sprak, zorgen er natuurlijk voor dat technische scenario’s eveneens evolueren en er aldus over de capaciteit nog geen besluit kan worden getrokken, althans op dit moment. Dat heeft dus ook zijn gevolg voor de realisatie van een van de doelstellingen van het consultancybureau, namelijk het uitwerken van een technisch plan voor de meest doeltreffende inzet van de capaciteit. Ik verwacht wel dit najaar dat tussentijds rapport, voor het herfstreces.

Het is inderdaad al van maart geleden dat ik u nog een aantal bijkomende elementen heb gegeven of kon geven. Vorige keer heb ik het gehad over een consecutief stappenplan van digitale content, digitale dekking, over hoe we al de diverse delen van de industrie, van de radiotoestellensector, het bruingoed, zoals men dat dan noemt, tot de autosector, moeten doorlopen en die misschien voor een stukje in elkaar kunnen overlopen. Dan zouden we uiteindelijk klaar zijn om te communiceren ten behoeve van de consument, de radioluisteraar. Ik zal proberen u daar wat bijkomend inzicht in te geven.

Binnen het wettelijk kader van vandaag is het radio-omroeporganisaties al toegestaan om hun omroepprogramma’s te laten verspreiden via de operator die de digitale etheromroepfrequenties heeft verworven. Dat weet u. In casu is dat dus Norkring. Met het nieuwe Radiodecreet hebben we de verplichting ingebouwd voor de landelijke radio-omroeporganisaties om vanaf 1 september 2018 uit te zenden in DAB+. Een ander element is de mogelijkheid voor de Vlaamse Regering om in de toekomst de datum te bepalen van de verplichting voor netwerkomroeporganisaties om ook in DAB+ uit te zenden. De overheid implementeert het wettelijk kader op basis van de beleidskeuzes en de keuzes van het technisch scenario, waarbij toegevoegde waarde ten voordele van de consument en de radiostations centraal moet staan. Natuurlijk hangt de keuze van het technisch scenario af van de vraag welke akkoorden de diverse marktpartijen ook onderling kunnen maken. Dat gaat over onderhandelingen voor het doorgeven van het omroepsignaal via DAB+ van de radiozenders. Met andere woorden – en ik zal het nu maar algemeen uitdrukken –: het kan dat bepaalde landelijke zenders op dit ogenblik verschillende opties aan het bekijken zijn. Daar heeft dat dus eigenlijk voor een stuk mee te maken.

Dus, als de spelers elkaar vinden in deze onderhandelingen en op die manier het technisch scenario komt vast te liggen, dan zullen we niet tussenkomen. In het andere geval zal dat wel nodig zijn. Eerst moeten we per partij technische afspraken maken over doorgiften. Als het technisch scenario vastgelegd is, gaan we rond de tafel zitten en kijken naar de bereidheid voor een ‘memory of understanding’, een memorie van overeenstemming tussen de omroepen. Die memorie zal gaan over samenwerking op het gebied van marketing en communicatie in verband met DAB+ en ten bate van de consumentenvoorlichting, bijvoorbeeld investeren in zendtijd ten bate van de stakeholders. Dat zijn dan fabrikanten en distributeurs, ook via e-commerce. Dan kan er een gezamenlijk plan van aanpak worden vastgelegd met een doorkijk op lange termijn, dus verder dan 2018. Er moeten duidelijk strategische doelstellingen in zitten. We zullen de automobielindustrie – zowel het bestaande als het nieuwe wagenpark – mee in het gesprek betrekken en in de uitvoering, alsook de distributiesector, om ervoor te zorgen dat er voldoende toestellen op de markt komen, de consumentensector, en eventueel nog andere die een rol kunnen spelen.

Deze zaken zijn momenteel allemaal in het geding. Als we wat minder snel zijn dan gehoopt – het zou van de zomer naar de herfst verhuizen –, dan heeft dat te maken met het feit dat een aantal radiozenders op dit ogenblik hun opties nog beter aan het onderzoeken zijn: hoe en via welke partners zij op DAB+ kunnen of zullen geraken.

Het is zo dat, conform het besluit van de Vlaamse Regering betreffende de voorwaarden en de procedure voor het verkrijgen van een licentie voor het aanbieden van een radio- en televisieomroepnetwerk en de bijhorende zendvergunningen van 18 juli 2008, de Vlaamse Regulator voor de Media (VRM) bevoegd is om onder meer zendvergunningen uit te reiken aan Norkring, en in voorkomend geval bijvoorbeeld zendvergunningen in te trekken zoals beschreven in artikel 25 van dat besluit. Artikel 29 stelt dat de regulator een licentie kan intrekken of schorsen als de licentiehouder zich herhaaldelijk niet houdt aan de bepalingen van het Mediadecreet of van dit besluit. Het is dan ook exclusief aan de VRM om hierover desgevallend uitspraken te doen. Als minister kan en mag ik hierin niet tussenkomen. Tot zover de context waarin wij ons bevinden.

De voorzitter

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Minister, mijn vraag komt dus te vroeg.

Minister Sven Gatz

Nee, ze komt niet te vroeg. Ze komt op tijd. (Gelach)

Ik zou ze ook gesteld hebben.

Het is goed om een stand van zaken te krijgen. We proberen het ook elke keer wat meer te begrijpen, want het is echt wel het meest technische dossier dat ik in dit parlement al behandeld heb. En ik denk dat dit ook wel voor meer collega’s het geval zal zijn.

Ik heb me wel de volgende bedenking gemaakt. Tegen de ketenradio’s gaan we nu zeggen dat ze zich toch een stukje anders zullen moeten gaan organiseren. Ofwel gaan ze terug echt lokaal, van waar ze komen. Ofwel gaan ze voor een netwerk. Maar een aantal van die ketens dreigen te verdwijnen. Het zijn er nu een tiental.

Een aantal ervan zitten ook al op DAB+ en die maken zich natuurlijk grote zorgen. Die zeggen: ‘Als we niet meer verder vergund zullen worden over het hele gebied dat we nu hebben, dan gaan we moeite hebben om die prijzen van Norkring te betalen om ten minste in DAB verder te kunnen lopen.’

Ik dacht dat het dan gaat over prijzen tot 10.000 euro per maand. Als je dat niet meer uit de markt kan halen via de reclame, dan is dat toch een beetje spijtig. Ik ga hier nu echter niemand verdedigen, want we zitten midden in een procedure. Ik vraag me wel af of er ergens een middel bestaat om dat met Norkring te bespreken. U zou bijvoorbeeld kunnen zeggen: ‘Kijk, degene die eruit vallen, maar die toch nog verder in DAB+ hun ding willen doen, in de hoop dat er meer en meer DAB+-radio’s zullen komen de komende jaren, zodat ze hun bereik wat kunnen vergroten, die zouden we toch wat vooruit kunnen helpen.’ Of zegt u: ‘Nee, dat is de markt. Dat moet de zender zelf afspreken met Norkring. Daar moei ik mij niet mee.’

Het is natuurlijk wel zo dat ze ook een deel van die MUX’en bezetten. Als er gaan verdwijnen, dan is het misschien zo dat het probleem dat zich nu voordoet – van het allemaal juist mooi verdelen onder elkaar –, zich in veel mindere mate zou voordoen. Het hangt dus allemaal wel samen.

Dat is dus een vraag die ik mij stel. Ik weet niet of u daar al een bepaalde mening over hebt.

De vraag van mevrouw Brouwers is zeer terecht. Wij zijn ook grote voorstander van dat digitaliseringsproces. We hebben daar met ons allen voor gekozen in de aanloop naar het uittekenen van het nieuwe radiolandschap, maar het is inderdaad belangrijk dat de spelers tijdig weten wat op hen afkomt, wat de mogelijkheden zijn, wat de kostprijs is. Het is belangrijk dat zowel via de consultants als via onze eigen diensten de mensen de juiste informatie krijgen en er dan mee aan de slag kunnen gaan.

Ik vond uw vraag niet te vroeg en niet te laat, mevrouw Brouwers.

De voorzitter

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Op een gegeven moment lag de marktsituatie zeer moeilijk, als er bepaalde MUX’en voorhanden zijn of nog zouden moeten worden vrijgemaakt. De radiozenders die door ons verplicht worden om vanaf september 2018 DAB+ uit te zenden, vonden moeilijk een overeenstemming met marktgewijze tarieven. Dat is wel aan het evolueren.

Dat verklaart inderdaad waarom het nu iets langer duurt en waarom dat tot andere resultaten zou kunnen leiden dan wat aanvankelijk, veeleer theoretisch, werd ingeschat. Het goede is wel dat we met de beschikbare MUX’en, zowel van de VRT, als die welke onder licentie van Norkring worden uitgebaat en de vrij te maken bijkomende MUX wel voldoende, maar het is nu zaak om te zien welk eerste of tweede dominosteentje zou kunnen vallen. Dat heeft juist te maken met die marktsituatie van vraag en aanbod, waarbij de situatie gunstiger evolueert dan bijvoorbeeld drie of zes maanden geleden.

Ik kan daar geen partners op plakken, want dan zou ik onrechtstreeks ingrijpen in de situatie die ik ken tussen bepaalde spelers. Het evolueert wel in de goede richting en dat is het belangrijkste. U noemde een speler en koppelde daar een tarief aan. Ik kan dat op zich niet bevestigen, maar laten we zeggen dat de marktconformiteit van die tarieven gunstig schijnt te evolueren. U weet dan in welke richting ik bedoel: het gaat niet naar omhoog.

De voorzitter

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik neem aan dat we elkaar daarover op de hoogte zullen houden. Een goede marktwerking zal er wel toe leiden dat een en ander losloopt maar ik ben een beetje afwachtend in dezen.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.