U bent hier

De heer Engelbosch heeft het woord.

Jelle Engelbosch (N-VA)

Minister, wij konden in de pers lezen dat er een intentie is om de huurwaarborg op te trekken naar drie maanden huur, en we konden er ook heel wat reacties op lezen. Ze laten een beetje verstaan dat men enkel een aspect uit alle intenties die u hebt, en die u in de commissie ook al hebt verwoord, uitlicht om daar dan heel het verhaal aan vast te hangen.

Er is misschien wel een beetje onterechte ongerustheid voor de meest kwetsbare gezinnen die inderdaad de huurwaarborg niet kunnen betalen. Ik heb een concrete vraag. Als we inderdaad naar drie maanden huurwaarborg zouden gaan – waar ik absoluut voorstander van ben –, dan is het de vraag wat u zult doen voor die meest kwetsbare gezinnen die niet aan die huurwaarborg geraken. Wat zult u voor hen doen?

Mevrouw Moerenhout heeft het woord.

Minister, hoewel het Huurdecreet er nog niet is, waren er, zoals ook de heer Engelbosch zegt, een aantal weken geleden toch opvallende artikels over dit decreet. Het gaat over de piste om de huurwaarborg opnieuw te verhogen naar drie maanden huur. Het is een terugkeer naar de situatie van 2007. In 2007 werd de waarborg verlaagd van drie naar twee maanden om betalingsmoeilijkheden van groepen die financieel zwakker staan, te verlichten.

U hebt eerder al laten weten dat u een waarborglening wilt invoeren. De huurder zou de waarborg op een geblokkeerde rekening kunnen storten en de verhuurder zou de herkomst van het geld niet kennen. Op die manier wilt u vermijden dat de financieel zwakkere huurders door de verhuurders zouden worden geweerd.

Minister, Groen is geen voorstander van een verhoging van twee tot drie maanden. Zoals daarnet al is gesteld, betreft het hier echter een amalgaam van voorstellen. Ik zou u hierover dan ook enkele vragen willen stellen.

Beschikt u over bewijzen in de vorm van wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat het systeem van de huurwaarborglening het beoogde effect zou hebben, namelijk discriminatie op grond van inkomen vermijden? Wat zijn de modaliteiten voor die zogenaamde huurwaarborglening? Daar staat of valt het natuurlijk mee.

In welke mate geniet het voorlopig huurdecreet de instemming van de organisaties van huurders, verhuurders en vastgoedmakelaars? Ik stel die vraag natuurlijk vanwege de vele reacties op de artikelen die enkele weken geleden in de kranten zijn verschenen.

Op welke andere manieren wilt u, tot slot, met dit nieuwe ontwerp van decreet discriminatie tegengaan?

Minister Homans heeft het woord.

Voorzitter, ik zal misschien een aantal hier aanwezige mensen teleurstellen, maar mijn antwoord zal zeer kort zijn.

In de vraagstelling wordt er verwezen naar ‘grote communicatie’. Ik hoop dat het iedereen is opgevallen dat die communicatie niet van mij afkomstig was. Ik heb ook op geen enkele manier op die communicatie gereageerd. De conceptnota Private Huur is besproken en is ondertussen in decretale teksten gegoten. Dat is het ontwerp van decreet dat we het Huurdecreet noemen.

Naast de huurwaarborg bevat dit ontwerp van decreet tal van andere maatregelen die voor een zeer evenwichtig ontwerp van decreet zorgen. Er is een evenwicht tussen enerzijds de rechten en de plichten van de huurders en anderzijds de rechten en de plichten van de verhuurders. Ik wil hier geen debat voeren over een zaak waarover ik niet heb gecommuniceerd, die de Vlaamse Regering nog moet bespreken en die gewoon uit dit eigenlijk zeer evenwichtig voorstel wordt gehaald.

Ik wil nog meedelen dat ik het ontwerp van Huurdecreet nog voor de laatste vergadering van de Vlaamse Regering op 14 juli 2017 principieel door de Vlaamse Regering zal laten goedkeuren.

De heer Engelbosch heeft het woord.

Jelle Engelbosch (N-VA)

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik heb niet beweerd dat de communicatie van u afkomstig was. Er was uiteraard communicatie van verschillende Vlaamse volksvertegenwoordigers en van belangengroepen die op elkaar reageerden. Ik had de indruk dat hierover een vraag om uitleg zou worden gesteld. Aangezien ik aan dit debat wilde deelnemen, heb ik dan ook maar een vraag om uitleg ingediend.

Het klopt dat het een evenwichtig verhaal zou moeten zijn. Het is absoluut zeer moeilijk een aspect uit dit verhaal te lichten en daarover dan veel te communiceren en een hetze te laten ontstaan. We moeten wachten op het totaalplaatje.

We weten dat u een systeem zult uitwerken met een huurwaarborglening voor de allerzwaksten die de huurwaarborg niet kunnen betalen. Ik ga ervan uit dat dit, buiten de andere maatregelen waarvan ik hoop dat u ze in het ontwerp van huurdecreet zult nemen, ervoor zal zorgen dat ook die mensen hun huurwaarborg bij elkaar gespaard kunnen krijgen.

Mijnheer Engelbosch, ik noteer even hoe mooi u aan uw eigen communicatie refereert in algemene termen. Dat moet ik onthouden.

Mevrouw Moerenhout heeft het woord.

Minister, ik snap dat u niet veel kunt zeggen. Indien dergelijke artikels verschijnen, kunnen we niet anders dan hierover vragen om uitleg stellen. Ik hoop dat u dit begrijpt. Hebt u, voor de duidelijkheid, net bevestigd dat de verhoging van de huurwaarborg tot drie maanden in het ontwerp van decreet staat? Dat is voor mij nieuw. Ik dacht dat het om een denkspoor ging. Ik wist niet het echt in de tekst stond.

Zoals u allicht verwacht, wil ik dit moment aangrijpen om mee te delen dat Groen zeer kritisch staat tegenover een eventuele verhoging. Ik begrijp waar dit vandaan komt en welke besognes aan de basis liggen van een verhoging van de waarborg. Het is een complexe zaak. Ik ben er echter van overtuigd dat we aan die besognes tegemoet kunnen komen zonder de huurders bijkomend te belasten met een verhoging van de waarborg. Een goed werkend Huurgarantiefonds, bijvoorbeeld, kan zeer heilzaam zijn en kan de verhuurders een oplossing bieden zonder de huurders te belasten.

Groen vindt het geen goed idee de waarborg tot drie maanden huur op te trekken, vooral omdat dit het voor de kwetsbare huurders nog moeilijker maakt om een betaalbare woning te vinden. Zeker in het onderste segment van de huurmarkt zijn de problemen echt groot. We hebben hier vorige week nog over gedebatteerd. Er zijn weinig panden in de onderste segmenten en de huurprijzen zijn hoog. Meer dan de helft van de huurders besteedt meer dan een derde van zijn inkomen aan wonen.

Een waarborg van drie maanden is veel te hoog voor de instap in de huurmarkt. De mensen moeten dan tegelijkertijd drie maanden huur als waarborg en daarenboven ook nog de eerste maand huur en de verhuiskosten betalen. Wat me ook bezighoudt, is dat er in veel gevallen nog een dispuut is met de vorige verhuurder. Het is niet altijd evident of eenvoudig om de vorige waarborg terug te krijgen.

Minister, volgens mij zijn dit veel drempels, zeker omdat uit het Grote Woononderzoek blijkt dat 42 procent van de huurders nu al moeite heeft om de waarborg van twee maanden huur neer te tellen. Dat is een zeer omvangrijke groep. Groen zou dan ook van deze gelegenheid gebruik willen maken om u te vragen de waarborg op twee maanden huur te houden.

Mevrouw Partyka heeft het woord.

Minister, mijn excuses dat ik te laat ben. Ik was nog even beneden en heb uw antwoord hierdoor niet helemaal kunnen volgen. Mijn buurman heeft het me echter ingefluisterd.

De federale huurwetgeving bevat maatregelen die lang zijn bijgeschaafd om voor een evenwicht tussen huurders en verhuurders te zorgen. De regionalisering biedt nu de kans hier een Vlaamse noot aan te geven. Dat is de opzet van de regionalisering van de bevoegdheden. We kunnen dit nu afstemmen op de lokale problematieken.

Ondertussen blijkt er een probleem op de huurmarkt te zijn. Naar verluidt is er een denkspoor om de huurwaarborg te herbekijken. Er zijn al heel wat studies over de huurwaarborg uitgevoerd. Naar aanleiding van de regionalisering heeft onder meer de heer Hubeau heel de huurwaarborg geëvalueerd. Hier is al veel inkt over gevloeid, en het blijkt niet zo eenvoudig te zijn.

Er is een probleem met de huurwaarborg. De bankwaarborg functioneert niet. Ook met betrekking tot de door de OCMW’s verstrekte waarborgen kunnen we heel wat vragen stellen. Ik denk dan onder meer aan de particulariteit. In de ene gemeente gebeurt dit en in een andere gemeente gebeurt dit niet. Een andere vraag is op basis van welke criteria een huurwaarborg wordt toegekend. De cashhuurwaarborg kent ook heel wat euvels.

Het is niet zo eenvoudig. We kunnen niet stellen dat we de huurwaarborg optrekken en dat hiermee alles wordt opgelost. Dit moet een zeer omzichtige discussie zijn. We gaan er allemaal mee akkoord dat de verhuurders rechten moeten hebben. Of de huurwaarborg voor de verhuurders de enige garantie op meer zekerheid biedt, is een andere zaak. Ik veronderstel dat we die discussie in de nabije toekomst zullen kunnen voeren. (Opmerkingen van de voorzitter)

Mevrouw Hostekint heeft het woord.

Michèle Hostekint (sp·a)

Voorzitter, ik wil hier nog even aan toevoegen dat ook mijn fractie geen voorstander is van een optrekking van de huurwaarborg tot drie maanden huur. In plaats van de drempels naar de private huurmarkt te verhogen, moeten we ze net kleiner maken.

Vorige week of de week voordien hebben we het hier nog gehad over het advies van de Vlaamse Woonraad, waarin wordt gewezen op de wooncrisis die aan de gang is in de onderste lagen van de woonmarkt. Het is zeer belangrijk dat we de drempels verlagen tot wat momenteel voor grote delen van de bevolking een vrij ontoegankelijke markt is. Om die reden zijn wij geen voorstanders van een optrekking van de huurwaarborg tot drie maanden huur.

Minister, dit geldt niet enkel voor ons, maar ook voor veel verenigingen en organisaties die werken met kwetsbare mensen en met mensen die in armoede leven. Ik heb begrepen dat sommige van uw coalitiepartners geen voorstander van die optrekking zijn. We kijken uit naar het ontwerp van decreet dat er snel zal aankomen. U hebt ons beloofd een evenwichtig verhaal te zullen brengen. We zullen dit uiteraard op een kritische, doch constructieve wijze bekijken. Zo kent u ons. We kijken er in elk geval naar uit.

Minister Homans heeft het woord.

Ik zal, althans deels, herhalen wat ik daarnet heb verklaard.

Als je er één maatregel uit neemt, zonder met een woord te reppen over alle andere maatregelen die erin staan, dan krijg je natuurlijk wel een heel eenzijdige benadering en lezing van een zeer evenwichtig Huurdecreet. De waarborg van drie maanden staat daar inderdaad in, mevrouw Moerenhout, maar de huurwaarborglening staat er bijvoorbeeld ook in. Ik haal er nu maar één ander element uit dat er ook in staat. Er staat nog een hele rist aan andere maatregelen in.

Wat hebben wij willen doen? Dat is wat je natuurlijk wilt doen als je inderdaad wilt inzetten op het versterken van die private huurmarkt. Iedereen zegt dat er problemen zijn. Dat is allemaal goed en wel, en dat is ook waar, maar anderzijds heb je die private verhuurders, de eigenaars, ook wel nodig om hun woningen ter beschikking te stellen op die private huurmarkt, want anders heb je gewoon geen huizen waar alle mensen die de dag van vandaag moeten huren, in kunnen gaan wonen.

Onze voornaamste betrachting was de betaalgarantie verzoenen met de betaalzekerheid. Vandaar het zeer evenwichtige Huurdecreet, met tal van voorstellen, veel meer dan die twee die hier vandaag worden aangehaald. En ik herhaal dat het inderdaad nog voor het zomerreces op de ministerraad van de Vlaamse Regering behandeld en goedgekeurd zal worden.

De heer Engelbosch heeft het woord.

Jelle Engelbosch (N-VA)

Ik heb nog weinig toe te voegen aan wat de minister net gezegd heeft. We mogen er inderdaad niet één aspect uit halen. Het zal een totaalplaatje zijn. In die zin ben ik blij met wat collega Partyka zei, die ook stelde dat we het volledige plaatje zullen moeten zien en dat we er omzichtig mee zullen moeten omspringen. Wel, mevrouw Partyka, ik hoop dat we nog vaak samen kunnen discussiëren en debatteren, want het is effectief de bedoeling dat het Huurdecreet evenwichtig zal zijn. Er is inderdaad een probleem met de huurwaarborg, de OCMW-borg. We kennen allemaal de problematiek. Dat is nu net wat wij oplossen met de huurwaarborglening.

Ik ben ervan overtuigd dat wij u zullen kunnen overtuigen met alle aspecten en dat het een verhaal van evenwichten zal zijn. Ik ben er ook van overtuigd dat u en uw partij samen met ons naar een nieuw Huurdecreet willen gaan, waar zowel voor verhuurder als huurder heel wat aspecten in zitten, en dat we niet één aspect eruit gaan halen, zoals sommige andere partijen, om daar dan het grote verhaal te proberen aan op te hangen. Het Huurdecreet verdient meer, het is te evenwichtig en waardevol om het te verengen tot één enkel debat, om daar dan mee uit te pakken.

Mevrouw Moerenhout heeft het woord

Minister, u zegt dat we de verhuurder nodig hebben. Ik ga daar absoluut volledig mee akkoord. De verhuurder is net als de huurder onze bondgenoot op de huurmarkt, en we mogen er geen één meer verliezen. Maar daarom net zie ik ook heil in een goed werkend Huurgarantiefonds, want net als u en de collega’s bepleiten wij een evenwichtig systeem, maar daar knelt volgens ons toch het schoentje. Een nieuw systeem installeren vanuit de overheid, zoals de huurwaarborg, en direct de huurwaarborg verhogen, is volgens ons niet de correcte piste. We hebben er nog geen zekerheid over hoe dat zal werken, of het vlot zal werken, of het goed zal gaan, wat het verschil is met een OCMW-huurwaarborg, wat de meerwaarde is. Al die vragen moeten eerst uitgeklaard worden, alvorens de huurder extra te belasten met die verhoogde huurwaarborg.

Tot slot wil ik andermaal, net als collega Hostekint, zeggen dat we de allerzwaksten echt niet in de steek mogen laten. Die problemen in de onderste segmenten zijn zo groot, dat het echt niet gepast is om de huurder nu extra te belasten. Maar we kijken uit naar 14 juli.

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

zullen de commissiewerkzaamheden voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.