U bent hier

De voorzitter

De heer Maertens heeft het woord.

Minister, ik zal beginnen met het goede nieuws: de meeste van onze kunstwerken – bruggen en andere – zijn in goede staat. Dit blijkt uit de inspecties die op regelmatige tijden worden gehouden. In uw beleidsbrief Mobiliteit en Openbare Werken stelde u de doelstelling voorop: “Ik zorg ook voor de vernieuwing van kunstwerken (bruggen en tunnels) gelegen onder, op of boven de snelwegen.” Dat is een goede doelstelling, en daar moet werk van worden gemaakt.

Een week of twee geleden echter verscheen in Knack een artikel met de – misschien tendentieuze – titel ‘De brokkelbruggen van Vlaanderen’. Het was een lang artikel en het ging over 28 bruggen. Deze vormen de zogenaamde Lijst van de Prioritaire Kunstwerken die dringend hersteld of vervangen moeten worden. 16 van deze bruggen staan al meer dan 10 jaar op deze lijst; 5 ervan al 20 jaar.

Dat roept enige vragen op. U hebt gereageerd, minister, op dat artikel. U zegt dat deze kunstwerken wel degelijk worden aangepakt, en dat hiervoor ook middelen worden vrijgemaakt. Bovendien wordt er geïnvesteerd in een nieuw beheersysteem, zodat de staat van de kunstwerken permanent kan worden gemonitord.

Kunt u de concrete plannen met betrekking tot het herstel of de vervanging van de bruggen in kwestie nader toelichten?

Wat is de stand van zaken met betrekking tot het nieuwe beheersysteem waarmee we onze bruggen en wegen in het oog kunnen houden?

De voorzitter

De heer De Clercq heeft het woord.

Mathias De Clercq (Open Vld)

Voorzitter, de heer Maertens heeft de feiten geschetst met betrekking tot het artikel in Knack. Ik zal de inleiding tot mijn vragen niet kopiëren, ik ga meteen naar de vragen.

Minister, heel wat bruggen in Vlaanderen staan al meer dan tien jaar op de lijst, in de Gentse regio gaat het zelfs om vijf bruggen die er twintig jaar opstaan. De vraag rijst dan ook of we toch geen tandje kunnen bijsteken, zeker omdat het toch om prioriteiten gaat, zoals de benaming van de lijst aangeeft. Welke mogelijkheden ziet u om het herstel van prioritaire kunstwerken versneld door te voeren?

Het is goed dat u de investeringen in deze publieke infrastructuur opdrijft; 16, 36 en 55 miljoen euro zijn de budgetten voor dit jaar en de komende twee jaren, zo staat in het artikel. Voor de 28 prioritaire kunstwerken alleen is er 170 tot 200 miljoen euro nodig volgens een expert ter zake. Volstaat het geschetste investeringspad volgens u, minister, om de nodige onderhoudswerken binnen een aanvaardbare tijdspanne uit te voeren? Moeten deze budgetten in de volgende jaren niet verder worden opgetrokken? Het gaat tenslotte toch om verkeersveiligheid, wat ons allen dierbaar is.

Kunt u wat duiding geven bij de in het artikel door u aangekondigde implementatie van het nieuwe beheersysteem dat zal toelaten om onze kunstwerken structureel en permanent te monitoren?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Om te beginnen wil ik toch eens duidelijk maken dat Vlaanderen een goed beheersysteem heeft. De titel of tussentitels van het artikel waar u naar verwijst, zouden iets anders kunnen doen vermoeden, al werd dat in de tekst zelf genuanceerd en geïllustreerd.

Om u een idee te geven: maandelijks komt binnen het beleidsdomein MOW een commissie beheer kunstwerken samen, die de inspectieverslagen bespreekt en de situatie van alle 2618 kunstwerken die beheerd worden, opvolgt. Indien nodig worden er hier maatregelen genomen. De inspecties gebeuren ook volgens een vaste frequentie.

Zoals in het Knackartikel staat, hebben we inderdaad 28 kunstwerken op de lijst van prioritaire kunstwerken. Dit is 1 procent van de kunstwerken die onder het toezicht vallen van de commissie beheer kunstwerken. Dat betekent niet dat er een veiligheidsrisico is, maar wel dat er verhoogde waakzaamheid geboden is en dat er structurele ingrepen nodig zijn.

Die ingrepen kunnen van tweeërlei aard zijn. Prioriteit 1 betekent dat er een ingreep binnen tien jaar nodig is, Prioriteit 2 betekent dat het kunstwerk reeds extra opgevolgd wordt, maar dat een ingreep niet per se binnen de tien jaar moet gebeuren.

We zijn aan een inhaalbeweging bezig: in 2007 stonden er nog 45 kunstwerken op de lijst, nu slechts 27. Er zijn er 17 van eerste prioriteit en 10 van tweede prioriteit, omdat de viaduct in de N74 over de spoorlijn Hasselt-Eisden ondertussen zoals gepland afgebroken werd. 19 zijn in volledig beheer van het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV), 6 in volledig beheer van Waterwegen en Zeekanaal (W&Z) en 1 in gemengd beheer van het AWV en De Vlaamse Waterweg nv.

Daarenboven is er één brug in beheer van de haven van Antwerpen.

Uit de investeringsprogramma’s blijkt ook dat ik de volgende jaren verder investeer in de aanpak van deze kunstwerken. Zestien kunstwerken worden deze legislatuur nog aangepakt of zijn de werken ondertussen in uitvoering. Voor de resterende elf kunstwerken zijn de ingrepen later gepland omdat er nog onduidelijkheden zijn of vanwege de samenhang met andere werken. Het zou een beetje gek zijn dat, als je weet dat er na verloop van tijd opnieuw werken moeten gebeuren, je nu al hinder zou gaan creëren als je dat evengoed samen kan doen. Bijvoorbeeld drie bruggen worden meegenomen bij de heraanleg van de R0. Drie bruggen over de E40 in Gent zijn afhankelijk van de herinrichting van het op- en afrittencomplex in Drongen. Drie bruggen op de E40 worden na 2019 aangepakt, want deze worden pas opgestart nadat de werken die nu reeds in uitvoering of gepland zijn tot eind 2019 op de E40, afgerond zijn om de verkeershinder zo beperkt mogelijk te houden. Er zijn dus altijd afwegingen die we moeten maken. De ingrepen aan twee andere kunstwerken zijn nog afhankelijk van keuzes die gemaakt moeten worden. Het gaat over de brug over de E40 in Wetteren, die momenteel afgesloten is voor autoverkeer, en er wordt nog onderzocht of deze afgebroken kan worden dan wel herbouwd moet worden. De ingreep die zal gebeuren aan de voetbrug over sluis 11 in Kortrijk, is afhankelijk van de keuzes met betrekking tot de opwaardering van het kanaal Bossuit-Kortrijk die nog gemaakt moeten worden. Dit is tot in detail de situatie van de 27 kunstwerken die op de prioriteitenlijst staan.

Los van de investeringen in prioritaire kunstwerken, dragen alle investeringen die gedaan worden aan de kunstwerken, bij tot een betere structurele toestand van deze kunstwerken. Concreet investeer ik tot het einde van deze legislatuur nog 231 miljoen euro in structureel onderhoud of vernieuwbouw van kunstwerken. In 2017 gaat het om 69 miljoen euro. In 2018 gaat het om 74 miljoen euro. In 2019 gaat het om 88 miljoen euro. Het gaat dus steeds crescendo: extra middelen die worden ingezet. In deze cijfers zitten zowel de budgetten voor de structurele ingrepen in de zestien prioritaire kunstwerken die nog aangepakt worden tijdens deze legislatuur, maar ook allerlei ingrepen om andere kunstwerken op peil te houden en dus te vermijden dat ze een prioritair kunstwerk worden.

Er wordt in voldoende budgetten voorzien om alle kunstwerken te kunnen onderhouden. Er wordt ook blijvend ingezet op een goede permanentie, waardoor kunstwerken die in een slechte toestand verkeren, snel kunnen worden opgemerkt en opgevolgd. Wanneer de toestand van een brug verslechtert en ze op de lijst van prioritaire kunstwerken geplaatst wordt, dan is dit in eerste instantie omdat de waakzaamheid permanent is.

Naarmate ons kunstwerkenpatrimonium veroudert, zullen er in de toekomst inderdaad meer budgettaire middelen noodzakelijk worden. Zoals gezegd en geïllustreerd, anticipeer ik hier dan ook op door de budgetten alleszins crescendo te laten gaan vanaf 2017 tot het einde van deze legislatuur.

In september 2016 werd beslist om onder het voorzitterschap van de afdeling Expertise Beton en Staal van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW) een stuurgroep op te richten met als opdracht te zoeken naar een centrale toepassing – inspectietool en beheertoepassing – voor bruggen en tunnels, bij voorkeur uitbreidbaar naar andere assets. Binnen deze stuurgroep zetelen afgevaardigden van alle entiteiten: het departement, Waterwegen en Zeekanaal NV, De Vlaamse Waterweg NV, Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust, De Lijn en Agentschap Wegen en Verkeer. Onder leiding van de stuurgroep werden er twee werkgroepen opgericht rond business en ICT. Deze werkgroepen hebben de opdracht om verder te werken aan de marktverkenning en de specificaties voor de beoogde toepassingen.

De functionele eisen worden gebundeld in een ‘blauwdruk’ die samen met de administratieve en technische bepalingen van het bestek gefinaliseerd wordt in juli 2017. De aanbesteding zal verlopen volgens een onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking. De keuze voor deze procedure werd samen met een voorgestelde financiële verdeelsleutel goedgekeurd op het Managementcomité van het beleidsdomein MOW van 16 mei 2017. De implementatie van de beheertoepassing zal plaatsvinden gedurende een periode van één jaar, startende in januari 2018. Tijdens deze implementatie zal het systeem per asset-type worden geconfigureerd, zal er een datamigratie van de bestaande gegevens plaatsvinden, zullen er opleidingen worden georganiseerd en kan de beheertoepassing geleidelijk aan in gebruik genomen worden. Voor alle duidelijkheid, het betreft hier geen toepassing die zorgt voor een permanente monitoring van de kunstwerken. Het betreft wel een toepassing die de inspecties en het beheer van deze kunstwerken moet faciliteren.

De voorzitter

De heer Maertens heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik stel vast dat de bruggen en de toestand daarvan zeer nauw worden opgevolgd door experten. Dat is een goede zaak. Het nieuw beheersysteem zal hun werk misschien vereenvoudigen, wat ook goed is.

Het is ook goed dat u zelf nog eens benadrukt welke budgetten daarvoor worden vrijgemaakt. Het is telkens 10 procent van het budget dat ter beschikking is, en dat is toch een serieuze investering.

De prioritaire kunstwerken zijn geen kunstwerken die echt acute veiligheidsrisico’s inhouden. Dat is goed om te benadrukken, want sommige titels uit het artikel en de teneur van sommige passages vergroten de zaken toch wat uit. Ze zouden sommige mensen kunnen doen panikeren. Ik herinner mij uit het begin van mijn burgemeesterschap dat een van onze ingenieurs mij vertelde dat een van de twee bruggen over de snelweg E403 op ons grondgebied, scheuren vertoonde. Ik begon te zweten en al te panikeren, maar dan bleek dat technisch toch wel zeer goed mee te vallen en eenvoudig op te lossen. Het is dus goed dat u benadrukt dat het zeker niet gaat over veiligheidsrisico's. Ik zou zeggen: blijf investeren om die lijst tot nul te herleiden. Ik weet dat niet alles in een bestuursperiode kan, maar hopelijk is er volgende regeerperiode dan toch een nullijst voor – wat u zegt – prioritaire kunstwerken. 

De voorzitter

De heer De Clercq heeft het woord.

Mathias De Clercq (Open Vld)

Minister, ik dank u voor uw antwoord.

Zoals de burgemeester van Izegem zegt, beroert het toch heel wat mensen. Mensen zijn niet altijd op de hoogte van bepaalde omschrijvingen die er worden gegeven. Het raakt toch veel mensen. In die zin zou het misschien goed zijn – het is een suggestie – om aan deze commissie jaarlijks een stand van zaken van de opvolging te geven. Het is goed om de evolutie hier te duiden.

De voorzitter

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is toegankelijk.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.