U bent hier

De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

Bart Van Malderen (sp·a)

Voorzitter, ik hoef niet in herinnering te brengen dat de vernieuwde kinderbijslag drie grote doelstellingen heeft, namelijk de ondersteuning van de opvoeding van kinderen, de vereenvoudiging en de bestrijding van armoede. Mijn vraag om uitleg heeft vooral betrekking op dat laatste punt.

De Vlaamse Regering heeft zich er terecht en ook gedwongen door het decreet toe geëngageerd een armoedetoets uit te voeren. Volgens mij is het de eerste keer dat we over een dergelijk grote hefboom beschikken. We beschikken over 3 miljard euro om in Vlaanderen werk te maken van de strijd tegen armoede in het algemeen en van kinderarmoede in het bijzonder. Ik wil iedereen er nogmaals op wijzen dat we ons tot doel hebben gesteld de kinderarmoede in Vlaanderen tegen 2020 te halveren. Sommige leden van deze commissie volgen dit van nabij op.

De armoedetoets staat in het decreet beschreven en moet het resultaat van een proces zijn. De overheid en de betrokken actoren op het terrein evalueren de gevolgen en de impact op de armoede van de besluitvorming. Dit betekent dat het een participatief proces is, wat uiteraard altijd door wetenschappelijk onderzoek kan worden ondersteund.

Van dat onderzoek hebben we al een aantal keren het bewijs gezien. Daar is ook telkens een debat over gevoerd. Eerst en vooral heeft het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck van de Universiteit Antwerpen een aantal conclusies getroffen. Ik wil nog eens vermelden dat het hier absoluut geen lofzang op het voorstel tot vernieuwde kinderbijslag betreft. Dit zou de armoede slechts zeer marginaal aanpakken. Op 6 juli 2016 is dit tijdens de plenaire vergadering uitgebreid besproken.

Vervolgens heeft Kind en Gezin de KU Leuven de opdracht gegeven het voorstel tot hervormde kinderbijslag opnieuw te onderzoeken. Naar aanleiding van de resultaten heeft het Vlaams Parlement hier in januari 2017 opnieuw een debat aan gewijd. De vaststellingen van de KU Leuven liggen overigens in grote mate op dezelfde lijn als de vaststellingen van de Universiteit Antwerpen. De hervormde kinderbijslag heeft een zeer marginale impact op de armoedebestrijding en laat geenszins toe te stellen dat we de kinderarmoede tegen 2020 zullen halveren.

Ik blijf op mijn honger zitten wat dat participatieve proces betreft. Het werd in de pers afgeschilderd alsof de armoedetoets er nu is, en alsof de KU Leuven de effecten heeft berekend. Maar dat is natuurlijk niet de armoedetoets. Daar is het een beetje stil rond. Ik wil vooral zien wat nu de beleidsaanbevelingen zijn die in het kader van dat tweede luik naar voren worden geschoven en welk gevolg de Vlaamse Regering daaraan geeft. Zo’n armoedetoets is uiteraard geen academische oefening. Het is niet louter een proces waarbij iedereen zijn gedacht komt zeggen. De bedoeling moet wel zijn om desgevallend het beleid aan te passen, wanneer blijkt dat de doelstellingen niet worden gehaald of dat een en ander een negatief effect of te weinig positieve effecten genereert als je dat als doel hebt gesteld.

Minister, kunt u een stand van zaken geven in verband met de armoedetoets op de vernieuwde kinderbijslag? Kunt u toelichten waarom die toets vertraging heeft opgelopen? Kunt u duiding geven bij het gevolgde proces? Kunt u toelichten wat het resultaat is van de armoedetoets? En dan de hamvraag: welke concrete gevolgtrekking zult u geven aan de resultaten die voortkomen uit de armoedetoets?

De voorzitter

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Mijnheer Van Malderen, de Vlaamse Regering heeft op 31 mei 2016 de conceptnota ‘Voor elk kind en elk gezin een groeipakket op maat’ goedgekeurd en beslist om een uitgebreide armoedetoets uit te voeren op de globaliteit van het nieuwe systeem en de overgangsperiode.

Net doordat het een grondige armoedetoets is, vergt dit meer tijd. De input vanuit de ervaringskennis kon pas worden gefinaliseerd nadat de wetenschappelijke input, aangeleverd door onderzoekers van de KU Leuven, er was.

Bovendien werd een traject gelopen met meerdere actoren. Naast de ervaringskennis vanuit het Netwerk tegen Armoede werden meerdere deskundigen betrokken. Deze groep is een mix van kennis met betrekking tot armoede en kinderrechten, gezien het belang van de gezinsbijslagen vanuit het oogpunt van de kinderrechten. De deskundigen zijn: Decenniumdoelen, de Gezinsbond, het Kinderrechtencommissariaat, het Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting, en Welzijnszorg als vertegenwoordiger van de Kinderrechtencoalitie. Daarnaast waren ook de departementen Onderwijs en Welzijn, Volksgezondheid en Gezin betrokken.

Het resultaat van deze armoedetoets kan weldra verwacht worden en zal, samen met het ontwerp van decreet dat het groeipakket zal omzetten in regelgeving, bezorgd worden aan het Vlaams Parlement.

De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

Bart Van Malderen (sp·a)

Het nieuwe ‘onverwijld’ is geboren: ‘weldra’.

Minister, ik wil u erop wijzen dat we nu elf maanden zijn na de goedkeuring van de conceptnota. Het feit, minister, dat u zegt dat we dat grondig en breed zullen doen, juich ik toe. Maar dat is geen excuus voor het in feite parkeren gedurende bijna een jaar van dit o zo belangrijke dossier. U hebt daar zelf, als minister en samen met de Vlaamse Regering, uw verantwoordelijkheid in gehad.

Ik heb daarnet verwezen naar het feit dat er berekeningen waren als beleidsvoorbereidend werk in het kader van de conceptnota door de Universiteit Antwerpen. Die mensen zijn toen met pek en veren aan de kant geschoven omdat het resultaat een aantal mensen niet zinde. Vervolgens werd een nieuwe opdracht gegeven, aan even bekwame mensen, daar twijfel ik niet aan, van de KU Leuven. Zij kwamen tot nagenoeg hetzelfde inzicht. En nu krijgt het parlement als antwoord ‘weldra’.

Minister, ik heb een aantal deelvragen gesteld over conclusies die mogelijk te trekken zijn. Ik ga ervan uit dat u die hebt.

U bevestigt nu non-verbaal dat u geen resultaten hebt. Dat betekent volgens mij ook dat er op dit ogenblik niet gesleuteld wordt aan het decreet. Mogen we ten opzichte van de conceptnota en van wat daarin werd voorgesteld, wijzigingen verwachten, zodanig dat we met een beetje zekerheid kunnen veronderstellen dat er wordt tegemoetgekomen aan de vaststellingen van zowel de Universiteit Antwerpen als de KU Leuven, met name dat er slechts een marginaal effect is op kinderarmoede en zeker onvoldoende om tegen 2020 kinderarmoede te halveren? Wordt er op dit ogenblik aan nieuwe teksten gewerkt? Hebt u nieuwe maatregelen die we mogen verwachten, minister?

‘Weldra’ is een absoluut onvoldoende omschrijving. Ik verwacht van u een preciezere timing. Minister, dat moet mogelijk zijn, aangezien u wel kunt zeggen met wie er allemaal overleg is geweest. Ik heb geen weet van nieuwe afspraken, maar ik ga er wel van uit dat die er zijn en dat die toets kan worden gefinaliseerd. Het moet toch mogelijk zijn om een preciezer antwoord te krijgen dan ‘weldra’. Dit is onvoldoende. 

De voorzitter

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Met de armoedetoets zal gebeuren zoals dat altijd gaat met een armoedetoets: hij moet, naar aanleiding van de redactie van het decreet, worden opgemaakt. Dat is gebeurd. Het agentschap Kind en Gezin begeleidt dat proces. Zij houden ook de pen vast voor de teksten. U mag verwachten dat wanneer de regering een tekst van het tweede decreet goedkeurt – want het eerste stuk van het decreet is al lang in het circuit – uiteraard ook de toets aanwezig zal zijn. De regering zal dan de argumenten hebben om te zeggen: ‘Daar antwoorden we zo op en dat is onze visie op dat element.’

En dan over de appreciatie. Eerlijk gezegd, vanaf het moment dat de conceptnota geboren was, wisten we toch al wie wat ging zeggen als reactie erop. Daar is nu in de loop der tijd weinig aan veranderd. Het is zeer merkwaardig dat wij uit dezelfde wetenschappelijke analyse een andere appreciatie afleiden. Wat mij betreft, heeft de KU Leuven aangegeven dat het risico op een bepaalde manier wordt teruggedrongen. Maar volgens de onderzoekers was het minstens even belangrijk om de armoedekloof serieus aan te pakken. Wij hebben toen altijd gezegd dat er ook kwalitatieve elementen zijn, zoals de automatische rechtentoekenning, enzovoort. Dat zal ook in het geheel van de evaluatie en de toets of het verslag daarvan moeten worden bekeken.

De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

Bart Van Malderen (sp·a)

Ik blijf hier samen met vele anderen op mijn honger zitten. Er zijn documenten die we perfect kunnen opvragen in het kader van de openbaarheid van bestuur. Als Kind en Gezin die heeft, kunnen we die opvragen. We zullen dat ook doen.

Als u al bij voorbaat wist wat de reactie van wie zou zijn op de rapporten van de Universiteit Antwerpen en de KU Leuven, dan hadden we geen elf maanden moeten verliezen door die te vragen. Maar, minister, dit is meteen ook ten dele een schuldbekentenis. U dient wetens willens een document in waarvan u weet – en dat is onze fundamentele kritiek – dat de hefboom van 3 miljard euro die u hebt onvoldoende wordt benut om kinderarmoede in Vlaanderen terug te dringen. Als u al op voorhand weet dat dat de kritiek is, betekent dat – en u bent slim genoeg – dat u zelf ook die inschatting hebt gemaakt. Dan is het dubbel jammer dat u die hefboom niet wenst of van uw coalitiepartners niet mag benutten.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

zullen de commissiewerkzaamheden voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.