U bent hier

De voorzitter

De heer Vanlouwe heeft het woord.

Minister-president, met de brexit doen zich soms bepaalde opportuniteiten voor, ook al zijn er natuurlijk heel wat onzekerheden. De uitvalsbasis voor het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) zal ongetwijfeld verplaatst worden vanuit Londen. Hierover zijn er al meerdere vragen gesteld, zowel schriftelijk als mondeling. Ook andere steden en lidstaten vertonen interesse voor dit agentschap.

Wat is de stand van zaken van de voorbereidende fase met Vlaanderen en het federale niveau? Kunt u toelichting geven over de fase waarin het dossier zich bevindt? Hebben we een sterk dossier? Welke afspraken zijn er eventueel gemaakt tussen Vlaanderen en andere deelstaten van het land? Welke afspraken zijn er gemaakt met het federale niveau? In een antwoord op een vorige vraag hebt u onder meer verwezen naar de interkabinettenwerkgroep in de loop van februari. Dit gebeurde als voorbereiding van het dossier vooraleer het werd ingediend bij de Europese Commissie. Kunt u toelichting geven bij de officiële procedure? Welke stappen moeten er worden doorlopen alvorens er een verhuizing kan plaatsvinden vanuit Londen naar het vasteland? In hoeverre is dit een dossier dat wordt besproken op het niveau van de lidstaat? Hoe zal Vlaanderen worden betrokken? We hebben een uitgestrekte en belangrijke farmaceutische nijverheid. Ik verwijs naar Janssen Pharmaceutica, maar ook naar wat bestaat in de Gentse Kanaalzone, Antwerpen en Brussel. Hoe zal Vlaanderen invloed proberen uit te oefenen op de uiteindelijke beslissing? Welke afspraken worden gemaakt met de lidstaten en de Europese Commissie? Welke troeven zal ons land kunnen uitspelen in vergelijking met andere kandidaten?

De voorzitter

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

Mijnheer Vanlouwe, deze vraag heeft betrekking op een aangelegenheid die belangrijk is en een absolute meerwaarde kan bieden, als we erin zouden slagen om dat Europees Geneesmiddelen Agentschap naar hier te halen. We hebben afgesproken dat er een interkabinettenwerkgroep zou zijn binnen België, want het is uiteraard de lidstaat België die een kandidatuur moet indienen. Er is afgesproken dat die werkgroep een brochure en een technisch dossier zal opmaken. De brochure is niet direct bedoeld om het EMA te overtuigen. Daar zullen andere directere communicatievormen voor worden gebruikt. De brochure is natuurlijk heel nuttig om andere belangrijke stakeholders, zoals de grote farmabedrijven en onderzoeksinstellingen, te kunnen overtuigen.

Er is consensus om ons kandidaat te stellen met Brussel en omgeving, zonder aan te geven hier of daar. In eerste instantie zal het belangrijk zijn om het EMA en Europa te overtuigen. We doen dat in het hart van het land zonder dit op dit ogenblik te specifiëren. 

We zullen onze kandidaatstelling in mei officieel bekendmaken. We zullen dat doen met de premier en de drie ministers-presidenten samen. De eerstvolgende stap is dat we in dialoog gaan met de vertegenwoordigers van het EMA zelf.

Het is de Europese Raad die finaal zal beslissen in welke lidstaat het EMA gevestigd zal worden. Ik weet niet of ik de eerste was binnen de Europese Unie, maar zeker binnen de Benelux was ik de eerste om te zeggen dat we het EMA naar hier moeten halen. U weet dat er in het begin nogal werd gefocust op het bankenagentschap. Ik heb meteen gezegd dat het voor ons veel interessanter en van veel groter belang is om het EMA hier binnen te halen. Ondertussen zijn alle lidstaten, op Estland na, kandidaat. Daarmee wil ik maar zeggen hoe belangrijk dit is en hoe onzeker de afloop van dit verhaal.

Dit zal geen deel uitmaken van de brexitonderhandelingen. Het is een EU-27-beslissing. U hebt ook vernomen dat de Britten nu al zeggen dat het EMA daar kan blijven. Ze zien natuurlijk ook het belang ervan in, maar het lijkt me weinig waarschijnlijk dat de EU zal beslissen dat het EMA na de brexit in Londen blijft. Dat is ‘wishful thinking’ van de Britten.

Het kan dat de Europese Commissie een aantal formele criteria zal opstellen om het proces enigszins te objectiveren en om in kaart te brengen wie er in een shortlist kan terechtkomen. Als er 26 kandidaten zijn, dan zal er op een of andere manier een objectieve selectie moeten gebeuren.

We zullen in alle geval het EMA aanspreken en overtuigen van onze grote troeven. Het is in de eerste plaats het EMA zelf dat zicht zal hebben op de troeven die er zijn in de diverse landen. Mijn goede collega Mark Rutte heeft al gezegd dat Nederland de beste troeven heeft. Ik heb een interview op de NOS gegeven waarbij ik heb gezegd dat Nederland zeer goede troeven heeft, maar wij nog betere. Ik heb ook de redenen opgesomd waarom dat zo is.

Ik heb de kandidaatstelling gelanceerd in Davos en gezegd dat Vlaanderen uitstekend geplaatst is om dat binnen te halen. U begrijpt dat het moet gaan om een interfederale kandidatuur. Vlaanderen kan zich niet als deelstaat kandidaat stellen bij de Europese Unie. Alles moet gebeuren in consensus.

We hebben een aantal troeven. Een eerste troef is de nabijheid van de Europese instellingen. Er moet immers interconnectiviteit zijn met de agentschappen. Als dit agentschap dichtbij Brussel gevestigd is, biedt dit voordelen voor de contacten met de commissie enzovoort. Uiteraard is de luchthaven van Zaventem vlakbij. We hebben ook al ervaring met het huisvesten en ontvangen van expats. Er zijn bijzonder veel expats in Brussel en omgeving voor allerlei dossiers.

We hebben een bijzonder sterk ecosysteem voor onderzoek en ontwikkeling met een wereldwijde reputatie voor onze kennisinstellingen, technologieclusters en universiteiten. We hebben onze strategische ligging in het hart van Europa, dicht bij Brussel en de instellingen. Er zijn uiteraard ook de ultrasnelle verbindingen naar alle Europese bestemmingen. Qua kantooraccommodatie vallen de kosten in Brussel vergeleken met andere Europese steden best mee. Het is tegelijk een uitstekende omgeving voor buitenlanders. We hebben een aantal voorzieningen voor een internationaal publiek, zoals internationale scholen en een uitstekend gezondheidssysteem. We hebben een goed belastingsysteem voor onderzoek en ontwikkeling, zowel gericht op de verlaging van kosten voor onderzoekers maar ook voor investeringen daarop gericht.

Vlaanderen heeft nog een aantal bijkomende troeven die ik heb bekendgemaakt. De tien grootste farmabedrijven wereldwijd hebben een vestiging in Vlaanderen. Ons land beschikt over meer dan 200 biofarmaceutische bedrijven, 7 wereldhoofdkwartieren, 22 O&O-centra en 20 productiesites. We zijn de tweede grootste exporteur in de EU. Er is ook de sterke wisselwerking tussen de farmaceutische industrie enerzijds en de concentratie van universiteiten, academische ziekenhuizen en onderzoekscentra anderzijds. We hebben een ijzersterke faam in de snelle omzetting van klinische onderzoeken. We hebben de wereldwijde reputatie dat er heel snel vanuit de onderzoeks- en ontwikkelingsfase een omzetting kan gebeuren naar de ontwikkeling van nieuwe medicijnen en technieken. Dat gebeurt precies omdat er zo’n korte keten is tussen onze universitaire ziekenhuizen en de onderzoekscentra. We zijn het geografische en politieke centrum van Europa. Er is het belang van onze farmaceutische industrie. Farma is goed voor enorm veel jobs en een enorme stijging van de export. Hier is er ook het grootste percentage onderzoek en ontwikkeling door farmabedrijven met bijna 30 procent. Dat zeg ik nu uit het hoofd. In geen enkel Europees land is dat percentage zo hoog als bij ons.

We hebben een aantal ijzersterke troeven, maar laat ons wel wezen: daar zullen allerlei afwegingen aan te pas komen. Alle landen strijden ervoor om bepaalde grote Europese instellingen binnen te halen. Dan wordt er gekeken wie al iets heeft en wie nog niet. Er zal dus serieus gelobbyd worden. We doen in elk geval wat we moeten doen. We zorgen ervoor dat we een ijzersterk dossier hebben en gaan zo snel mogelijk zelf in dialoog met het EMA. We werken interfederaal samen om een allesomvattend dossier in te dienen. 

De voorzitter

De heer Vanlouwe heeft het woord.

Minister-president, het is duidelijk dat u samen met uw collega-minister-presidenten en ook met het federale niveau overleg hebt gepleegd en afspraken hebt gemaakt om de voordelen en de meerwaarde van dit land in de kijker te zetten met als doel het EMA naar Brussel te halen. Dat is goed voor de economie en voor de werkgelegenheid. We hebben in dat verband inderdaad veel troeven.

Zoals u zei, stellen bijna alle EU-lidstaten, met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk zelf en Estland, zich kandidaat. Vorige week vernam ik in het federaal adviescomité dat er binnen de lidstaten ook concurrentie bestaat tussen verschillende steden die het agentschap willen huisvesten. We moeten dus goed opletten en ervoor zorgen dat ons dossier op een goede manier wordt voorbereid. Er moeten goede afspraken gemaakt worden binnen Europa en ook binnen België zodat we het EMA in ons land kunnen binnenhalen.

Er zijn effectief kapers op de kust: in mijn vraagstelling verwees ik naar Denemarken, maar uit een Spaans artikel verneem ik dat drie Spaanse steden, namelijk Malaga, Alicante en Barcelona, zich kandidaat wensen te stellen om het EMA binnen te halen. Intussen is daar in overleg met de Spaanse en de Catalaanse regering en de stad afgesproken dat enkel Barcelona zich nog kandidaat stelt. Ook die regio heeft een bepaalde farma-industrie. We moeten de Europese Raad en de Europese Commissie er dus van overtuigen dat wij in Vlaanderen, mogelijk in Brussel, de beste troeven in handen hebben om dit EMA te huisvesten.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.