U bent hier

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

In voortzetting van het vorige debat – alle beetjes helpen – is het belangrijk om het openbaar vervoer nog aantrekkelijker te maken. Hoe kan dat? Door een ticket- en tariefintegratie. Minister, met het Gewestelijk Expresnet (GEN) wil zowel de Vlaamse als de Federale Regering de dienstverlening van het openbaar vervoer verbeteren en meer mensen verleiden om ervan gebruik te maken. In Brussel bestaat het GEN al, en in Antwerpen en Gent wordt het volop onderzocht.

U hebt zelf al herhaaldelijk gezegd dat er voor De Lijn en de NMBS een geïntegreerd voorstedelijk tarief voor Antwerpen en Gent zou worden bekeken. Dat leidt idealiter tot een samenvloeiing van de vervoersbewijzen, als drager dan, dus tot één drager. Ik dacht dat het in De Tijd was dat we konden lezen dat de beide vervoersmaatschappijen het met veel tromgeroffel aankondigden. Ze zeiden dat ze dit jaar nog, in 2017, met een proefproject van start gaan in – hoera – Antwerpen, met één vervoersbewijs voor zowel trein, tram als bus, een integratie via de MOBIB-kaarten van De Lijn.

Minister, ik weet dat u daar veel aandacht aan hebt besteed in beleidsbrieven en dergelijke meer. Weet u wanneer het proefproject in Antwerpen van start zal gaan en wat de huidige stand van zaken is? Is er al meer bekend over het geïntegreerd tarief en hoe de verdeelsleutel wordt bepaald tussen de partijen? Of ligt dat momenteel nog voor in verschillende vergaderingen om erover te spreken? Wordt er ondertussen ook al gekeken naar een uitbreiding in de richting van andere spelers? U weet dat ik ook andere spelers een warm hart toedraag, zoals het Velosysteem in Antwerpen, mijn favoriete verplaatsingsmiddel, en ook de taxi. Als het proefproject succesvol zou blijken te zijn, kan dat dan leiden tot een verdere integratie in heel Vlaanderen?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Een en ander is de resultante van het overleg op het niveau van het Executief Comité van de Ministers van Mobiliteit, waarbij we een akkoord hadden bereikt waarin vijf punten werden vooropgesteld in functie van efficiëntere mobiliteit: interoperabiliteit en combimobiliteit centraal te stellen; het MOBIB-project voltooien en implementeren om een gemeenschappelijke drager voor elk vervoersbewijs te garanderen; de interoperabiliteit van MOBIB garanderen in functie van de technologische evoluties; de strategie bepalen voor de toenadering van de verkoopkanalen, van informatie en van tariefintegratie; de operatoren onderzoeken hoe ze ‘account based ticketing’ (ABT) kunnen realiseren. Op basis daarvan hebben wij opdracht gegeven aan onze respectieve openbaarvervoersoperatoren om die vijf doelstellingen in de praktijk te brengen. Ik denk dat we een belangrijke barrière hebben weggewerkt. We mogen niet ontkennen dat er tevoren een soort concurrentieel gegeven was omdat in de totaliteit van de publiekevervoersector spelers zich een beetje elkaars concurrenten voelden, eerder dan collega’s. Dit moet daar verandering in brengen.

De Lijn en de NMBS bijvoorbeeld zullen in functie van de afspraken in de loop van het najaar van 2017 van start kunnen gaan met het aanbieden van het geïntegreerde abonnement met één tarief in de regio’s rond Antwerpen en Gent, maar ook Brussel. Dat zullen in de eerste plaats maand- en jaarabonnementen zijn die op de gemeenschappelijke drager, namelijk de MOBIB-kaart, zullen worden gezet. Ze hebben daarvoor een gemeenschappelijke nota opgemaakt met afspraken. Heel concreet zijn de prijszetting en de verdeelsleutel aanleiding tot lange discussies waarbij eenieder voor zichzelf het onderste uit de kan wil halen. Het is niet altijd gemakkelijk om daar arbitraire lijnen in te trekken. Die afspraken worden gemaakt. De verdeelsleutel is trouwens gebaseerd op de huidige afspraken rond de bestaande gecombineerde abonnementen. Dat is tenminste het richtsnoer.

Die ontwerpnota moet nog wel worden gevalideerd door de verschillende directiecomités en raden van bestuur. Daarop vooruitlopen of u daar volledig inzage in geven, kan ik nog niet. Wel kan ik zeggen dat er gezocht is naar een aangepaste prijszetting die een gecombineerd abonnement echt aantrekkelijk maakt voor de klant. De Lijn werkt ook een voorstel uit waarbij de betrokken besturen eventueel als derden-betalers kunnen optreden om dat gezamenlijk abonnement nog voordeliger te maken. Er kan dus door de lokale besturen desgevallend een inspanning worden gedaan rond de aantrekkelijkheid van dat abonnement.

Er is dan ook discussie geweest over de zonering: in concreto de afbakening van de zones waarbij De Lijn ervoor gepleit heeft om voldoende grote zones te hanteren. Aanvankelijk ging het over twee zones. Een eerste komt overeen met de bestaande zones van de NMBS voor Antwerpen en Gent. Die groepeerden een aantal stations op het grondgebied van de stad Antwerpen en de stad Gent, maar zijn te klein in vergelijking met het bereik van een tramnetwerk in beide steden. Bovendien beantwoordden ze ook niet langer aan de stedelijke realiteit qua mobiliteit. Het potentieel van gecombineerde abonnementen is dan echt groter dan de aanvankelijk afgebakende zones. Men vertrok van de zones zoals die eertijds door de NMBS werden afgebakend als zijnde zone Gent en zone Antwerpen. Maar de zones die wij in de praktijk hanteren bij De Lijn zijn ruimer dan dat: verschillende tram-en buslijnen zijn ruimer dan die afbakening van de NMBS. Daarom werd voor beide steden een grotere zone afgebakend, de zogenaamde tramzone. Die heeft een straal van ongeveer 7 kilometer. Dat wordt de eerste zone waarbinnen de NMBS en De Lijn een geïntegreerd abonnement zullen aanbieden.

Enkele eerste analyses van De Lijn geven aan dat er potentieel is voor een geïntegreerd abonnement in een tweede zone. Indien gezamenlijke analyses de opportuniteit van zo’n geïntegreerd tarief voor een tweede zone zouden bevestigen, dan zeggen zowel De Lijn als de NMBS dat het opportuun is om op termijn, dus na de introductie van het geïntegreerd tarief in de tramzone, een tweede zone binnen de voorstadszone te creëren met een aangepast tarief.

Voor de zone Brussel bestaat er al een ticket- en tariefintegratie met Jump en metro-tram-bus (MTB). Wat het Brusselse GEN betreft, lopen er gesprekken over ticket- en tariefintegratie met de andere partners, zijnde de MIVB en TEC en NMBS. Dat is een nog iets complexer verhaal, met vier partners. Er is een studie onder begeleiding van een studiebureau die de uitbreiding van een integratie bekijkt in de ruime Vlaamse Rand.

Een eerste toepassingsgebied van het gecombineerde abonnement zijn de diensten van de grotere openbaarvervoersoperatoren, dus laat ons dat eerst proberen op poten te zetten. Maar we hebben natuurlijk ook binnen het Executief Comité van de Ministers van Mobiliteit (ECMM) de ambitie uitgesproken om daar verder en ruimer in te kunnen gaan. We willen ook kijken naar andere vervoersmodi, waarbij we ook andere operatoren, private, kunnen betrekken.

Tot slot verwijs ik graag naar het nieuwe m-ticket waarbij de smartphone de drager is van het vervoersbewijs. Er zijn mogelijkheden tot verdere integratie. Via het open m-ticket werkt De Lijn nu al samen met derde partijen, met private partners die zich steeds meer gaan aansluiten en die in hun apps ook modusonafhankelijke modules en ticketoplossingen aanbieden. Concrete voorbeelden zijn: de Olympus Mobility App onder andere met De Lijn, de NMBS en Cambio. Er is ook de Be-Mobile-app die een combinatie tussen De Lijn en parkeren mogelijk maakt.

De Lijn zal alleszins meerdere kandidaat-m-ticketleveranciers benaderen en begeleiden om net dat modusonafhankelijke ticket in de markt te kunnen zetten. Nog dit jaar gaat De Lijn een akkoord sluiten met een tweede golf kandidaat-m-ticket leveranciers – men laat dat een beetje samenkomen – waardoor nieuwe entry points worden gecreëerd richting reizigers.

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Minister, ik heb er alle begrip voor dat u niet in detail ingaat op de verdeling van de sleutels, aangezien u die nog aan de directies moet voorleggen. Stel u voor dat u dat dan al aan Annick De Ridder zou vertellen, dat zou niet goed zijn.

Ik heb twee bijkomende vragen. Het oorspronkelijk door de NMBS afgebakende gebied was te klein. U gaat ruimer, er is een tramzone afgebakend. Ligt dat al vast? Is dat al beschikbaar als plan? Kunt u ons dat meedelen zodat we zicht hebben op de zones? Die 7 kilometer, is dat vanaf het Centraal Station? Of hoe moet ik dat zien?

Het m-ticket is toe te juichen, maar we merkten in het begin dat er bij De Lijn een reflex was: ‘We doen het niet zelf, we moeten samenwerken met de privé, dus we gaan niet te veel reclame maken.’ Ik druk het misschien wat scherp uit, maar het was toch moeilijk vindbaar. Daardoor is het m-ticket niet heel snel gestart, om het zo te zeggen, in vergelijking met het sms-ticket.

Op een schriftelijke vraag antwoordde De Lijn dat ze de inspanningen zou opdrijven en onderzoeken hoe de link duidelijk kan worden gemaakt. Hebt u daar meer nieuws over? Of kunt u er nogmaals op aandringen – ik weet niet hoe het nu is, ik heb recent niet meer geprobeerd – dat men vanaf de app of website van De Lijn kan doorklikken naar de verschillende apps? Als men zelf op zoek moet gaan, is het niet altijd evident, des te meer omdat de verschillende apps niet altijd duidelijk zeggen of ze via PayPal of via een – en welke – bank werken. In de toekomstige ontwikkeling moet daar aandacht voor zijn, zodat de reiziger vanaf de NMBS en De Lijn kan doorklikken. Hoewel ze zelf niet de reclame moeten voeren – dat ben ik met u eens – moeten ze toch toegang geven tot die privé-apps.

De voorzitter

De heer Declercq heeft het woord.

Mathias De Clercq (Open Vld)

Minister, trein, tram en bus zijn eigenlijk geen concurrenten van elkaar: ze zijn concurrenten van de file, zeker in het licht van de vragen van daarnet van de collega’s. Alleen daarom al geloof ik hier zeer sterk in, zeker als dat inderdaad een systeem is dat betrouwbaar is, stipt is, gemakkelijk overstappen stimuleert en dergelijke meer, met tarieven die op elkaar worden afgestemd. Ik denk dus dat dit een heel belangrijke hefboom kan worden in die strijd tegen die filehandicap.

Minister, concreet is mijn vraag eigenlijk dezelfde als die van de collega. Die 7 kilometer, hoe wordt dat precies bekeken? Mijn vraag betreft dan uiteraard specifiek Gent. Over welke zones gaat dat exact? (Opmerkingen van Annick De Ridder)

Meer reizigers dan in Antwerpen.

De voorzitter

De heer de Kort heeft het woord.

Dirk de Kort (CD&V)

Minister, CD&V is ook al lang vragende partij voor een ticket- en tariefintegratie. De collega’s van onze fractie in de Senaat hebben daar dan ook gevraagd een informatieverslag op te stellen. Dat heeft geleid tot een lijvig rapport, met ook heel wat aanbevelingen om te komen tot een geïntegreerd openbaarvervoersplan en een betere samenwerking tussen de federale overheid en de gewesten, om op die manier ook tot een beter aanbod te komen, mee ook door een ticket- en tariefintegratie.

Er is ook de aanbeveling van een uniek ticket dat niet enkel kan worden gebruikt voor het openbaar vervoer, maar ook voor het betalen van parkings, deelfietsen en deelwagens. Dat hoeft daarom niet de MOBIB-kaart te zijn. Dat zou ook kunnen via andere bestaande mobiele dragers, zoals de smartphone.

Er is ook de aanbeveling van die tariefintegratie. Minstens even belangrijk als een uniek ticket is dat men het de klant mogelijk zou maken om met één abonnement verschillende openbaarvervoersaanbieders te kunnen betalen. Dat maakt het gemakkelijk voor de klant en neemt de drempel weg in de toeleiding naar het openbaar vervoer.

We zijn dus heel blij en heel tevreden met dit Antwerpse initiatief. De heer Kesteloot heeft bij de eindevaluatie van de beheersovereenkomst ook aangegeven dat in Antwerpen de uitbater van het fietsdeelsysteem zijn software ook ter beschikking zou stellen, zou aanpassen om dat compatibel te maken met de MOBIB-kaart. Worden die fietsdeelsystemen daar ook in meegenomen?

De Senaat heeft de vraag gesteld aan de diverse gewestregeringen om binnen het jaar te rapporteren welke aanbevelingen van het informatieverslag ze al dan niet zouden implementeren. Er is nog geen antwoord van de Vlaamse Regering. Zult u een dergelijk antwoord formuleren? Kunt u ons eventueel al een voorproefje van uw antwoord geven?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Sorry, maar dat laatste had ik niet zo goed begrepen. Aan wie moet ik rapporteren, of wat moet ik rapporteren?

Dirk de Kort (CD&V)

In de Senaat heeft collega Brouwers, en ook mevrouw De Ridder, uitvoerig gewerkt aan een... (Opmerkingen van Annick De Ridder)

Er was een uitgebreid informatieverslag voor een betere samenwerking tussen de federale overheid en de gewesten om te komen tot een geïntegreerd openbaarvervoerplan.

Minister Ben Weyts

Wat dat betreft, kan ik zeggen dat de Senaat bij dezen eigenlijk zijn overbodigheid heeft geïllustreerd, aangezien we dat al hebben gedaan, met het rapporteren over de samenwerking tussen de federale overheid, zijnde de NMBS, en de gewestelijke openbaarvervoersdiensten. Dat loopt dus prima, dank u.

Die afbakening van de tramzone ligt inderdaad vast. Ik kan die begrenzing wel laten bezorgen. Ik weet niet echt in concreto wat de timing is. We kunnen die kaartjes alleszins bezorgen. Die zaten erbij.

Dan was er de vraag welke bijkomende mogelijkheden er zijn. Ik wou net de app van De Lijn checken, meer bepaald of je al kunt doorklikken, maar mijn kinderen hebben de app eraf gegooid, stel ik vast. (Gelach. Opmerkingen)

Die zijn thuis, maar die kijken nu naar andere dingen dan naar dit debat.

Ofwel zit die app ergens onder een ander icoontje. Dat kan ik u dus niet zeggen, maar ik zou u vooral uitnodigen om zelf de proef op de som te nemen en eens te checken of die mogelijkheid er al is. Gelet op de trage opstart is men er bij De Lijn echter wel van overtuigd dat men nog meer ruchtbaarheid moet geven aan dat M-ticket. Je ziet ook het toenemende aantal private partners. Dat loopt echt wel goed.

Dan is er de ruimere toepassing, met andere mogelijkheden. We hebben ook de combinatie waarbij je ook aan deelfietsen kunt doen. Er is de app van cambio. Er is anderzijds de combinatie, met één tarief, van De Lijn en cambio en/of deelfietsen. Ook die mogelijkheden zijn er al, denk ik, of zullen er anders toch wel ook dra zijn.

De voorzitter

Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Dank voor het antwoord. Mocht u binnen afzienbare tijd eens kunnen denken aan die kaartjes, graag.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

zullen de commissiewerkzaamheden voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.