U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Coudyser heeft het woord

Minister, de pachtwetgeving kwam hier al vaker aan bod in deze legislatuur. Zowel de heer De Croo als anderen hebben daar vragen over gesteld. We hebben al eens een hoorzitting gehad. Er werden vragen gesteld. Tijdens een vergadering in oktober werd duidelijk gesteld waar we een oplossing voor zouden moeten vinden. Er loopt volop overleg.

We kennen natuurlijk het spanningsveld tussen enerzijds de pachtboeren die op zoek zijn naar grond, en anderzijds de eigenaars die een financiële return verwachten. Er was ook sprake van dat er stilaan tot een voorstel of ontwerp van decreet zou worden gekomen. Daarom stel ik u deze opvolgvraag, minister. Kunt u ondertussen wat meer toelichting geven bij het traject dat intussen afgelegd is, in afspraak met de sector, met de verschillende belanghebbenden? Waar zitten nog de knelpunten? Waarover is er overeenstemming? Op korte termijn landen met een voorontwerp of een voorstel van decreet, hoe ver staan we daar? Is er al zicht op een timing? Wat betreft de in de tijd beperkte looptijd van een pachtcontract, kunnen we daar al zicht geven op een mogelijke oplossing?

Een van de knelpunten was de greep van de officieel gepensioneerde boeren die hun pachtgoederen aanhouden en seizoensverpachten, al dan niet door aan de eigenaar een schriftelijk goedgekeurde onderverpachting te doen. Zijn daar al mogelijke oplossingen in zicht?

De voorzitter

Minister Schauvliege heeft het woord.

Collega, ik heb al een paar keer, ook hier in de commissie, aangegeven dat wij van bij het begin van deze legislatuur in nauw overleg zijn gegaan met de stakeholders over de Pachtwet. Er is meerdere keren overleg geweest met zowel de eigenaars als de pachters. Tijdens die besprekingen zijn heel veel bepalingen van de Pachtwet besproken, bijvoorbeeld de seizoenpacht, de onderpacht, het recht op voorkoop, de pensioenboeren en de opzegmogelijkheden. Ook fiscale stimuli als onderdeel van een totaalpakket werden besproken.

Ik kan u nog niets zeggen over timing en concrete voorstellen, maar ik kan u wel meegeven dat er maar over een beperkt aantal voorstellen echt consensus was tussen beide partijen. Dat zal er dus toe leiden dat er geen grondige hervorming van de pacht zal zijn, maar dat we wellicht tot een beperkte aanpassing zullen overgaan. We werken nu aan de teksten, en we hopen dat we daar snel duidelijkheid over zullen hebben.

De voorzitter

Mevrouw Coudyser heeft het woord.

Bedankt, minister. Als ik het goed begrijp, komt uit het overleg van de stakeholders een beperkt aantal zaken waarrond er consensus is. Dan is de denkpiste nu om verder te werken op hetgeen waarover er consensus is. Mijn vraag is dan natuurlijk in hoeverre we de knelpunten die er in de huidige pachtwetgeving zijn, aanpakken. Is het dan wat morrelen in de marge, als ik het zo mag zeggen, of gaan we daar toch een aantal verbeteringen doorvoeren, want ik denk dat het dat wel moet zijn?

Het regeerakkoord spreekt duidelijk van een grondige evaluatie van de pachtwetgeving, die na de zesde staatshervorming de bevoegdheid van Vlaanderen geworden is, en het eventueel uitkijken naar huidige en mogelijke instrumenten van verbetering. Even ook terug naar de basis: in hoeverre is die grondige evaluatie nu gebeurd? Is dat alleen een evaluatie door de administratie, en dan wat de verschillende stakeholders aangeven als knelpunten, waarop dan verder gewerkt wordt? Of is de vraag niet of we ook eens een onafhankelijk bureau echt grondig moeten laten bekijken waar die knelpunten nu zitten en waar er eventueel mogelijke pistes zijn?

Ik denk dat een grondige evaluatie en misschien een richting aangeven, toch nog altijd interessanter is. Alles wat verbetert, is een verbetering, maar moeten we dan een ontwerp of voorstel van decreet gaan maken dat toch ook weer een impact heeft, maar als dat beperkt is... Ik  zou daar toch graag meer duidelijkheid meer over krijgen. Wat zijn nu in het kader van die teksten de mogelijke oplossingen, zowel voor de eigenaars als de pachters, zodat we het probleem toch ten gronde aanpakken?

De voorzitter

De heer De Croo heeft het woord.

Herman De Croo (Open Vld)

Minister, ik ben de vriendelijke koppigheid, u weet dat. Ik zou zes bouwstenen willen bijbrengen aan dit debat. Eén: men moet rekening houden met wat ik de ‘vervennootschappelijking’ noem. 20 procent van het areaal is nu door nv’s en bvba’s verhuurd of uitgebaat. Twee: de seizoenpacht. Ik was in West-Vlaanderen op een heel mooie landbouwbeurs, met mijn goede collega Vanderjeugd. Seizoenpacht, de groententeelt in West-Vlaanderen, twee, drie, vier jaar, dat is een realiteit.

Drie: schriftelijke pachtovereenkomsten lijken mij ook belangrijk te zijn. Vier: hoe ga je jonge mensen faciliteren om pachter of landbouwer te worden of te blijven? Dat is een grote vraag. Vijf – u kent mijn stokpaardje –: wil je tienduizend hectare bossen hebben in Vlaanderen, is het zeer eenvoudig, zonder enige toelage. Laat eigenaars van gronden die beplanten als eigen gebruik met een aantal voorwaarden. Geen goede landbouwgronden, eigen boomsoorten, en je hebt tienduizend hectare bos in ons land. En zes: de waarde van een op lange termijn verpachte grond is 40 tot 50 procent minder dan de waarde van niet-verpachte grond. Dat geeft dan een mogelijke daling van successierechten, verkoopsrechten en andere. Mijn vraag is om dat ook te ondersteunen. Ziedaar mijn zes geboden die ik graag zou aanbrengen in dit debat.

De voorzitter

De heer Dochy heeft het woord.

Er zitten inderdaad een aantal knelpunten in de pachtwetgeving. Het probleem is dat die knelpunten in hoofde van de eigenaars soms zeer tegenstrijdig zijn aan de knelpunten in hoofde van de pachters. In deze commissie zoeken we naar methodes en zaken waarmee we de landbouwsector meer vertrouwen kunnen geven, maar soms hebben we geen impact op bepaalde zaken omdat Europa ze regelt. Hier zitten we echter met een wetgeving die we grotendeels zelf in handen hebben. Bepaalde fiscale aspecten zijn federaal, maar de rest is allemaal door Vlaanderen te regelen. Ik sluit me dan ook aan bij het pleidooi van de minister om zeer omzichtig te werk te gaan en om geen grote schokgolven door de sector te jagen door de onzekerheid die er is in de crisisperiode. Dat mag niet de ambitie zijn. Vlaanderen moet een aantal stappen vooruit zetten zonder te choqueren, zonder schokgolven te veroorzaken. We brengen een aantal verbeteringen aan de Pachtwet aan die waar mogelijk zowel voor eigenaars als pachters een vooruitgang betekenen. Er zijn een aantal opportuniteiten. Laat ons daarover op korte termijn de koppen bij elkaar steken.

De voorzitter

De heer Caron heeft het woord.

Bart Caron (Groen)

Ik neem aan dat we het debat vandaag niet uitputten, maar een volgend stapje zetten. Ik herinner me als eerste stap de hoorzitting die we hier hebben gehouden. Voorzitter, ik hoop dat we op het moment dat er een voorstel komt, we de ruimte hier krijgen om het debat te voeren.

Ik heb in navolging van de heer De Croo zes aandachtspunten waarop we moeten inzetten: rechtszekerheid voor de pachter, de starters belonen, oplossingen voor meerjarige seizoenspachten, voorkooprecht voor landbouwers, de pachtprijs en de fiscale aspecten, de verhouding met de eigenaars, de teeltkeuze en teeltvrijheid, ecologische aspecten en ten slotte monitoring en transparantie van prijzen en pachten. We moeten daar aandacht voor hebben. Ik wil wel onderstrepen dat Groen grote voorstander is van het behoud van de basisprincipes van de Pachtwet zoals die vandaag bestaan. Niettemin moeten we over die zes aspecten nadenken en corrigeren. Het basisprincipe dat garandeert dat er in Vlaanderen een goede voedselproductie is, moet wel overeind blijven.

Jos De Meyer (CD&V)

Ik zal me beperken tot drie punten die voor mij essentieel zijn. Eerst en vooral moet er een gemakkelijkere toegang zijn tot de gronden voor jongeren en starters. Ten tweede is het essentieel dat er voldoende overleg is met de stakeholders en liefst dat er consensus bestaat over een aantal zaken die in het ontwerp van decreet zullen staan. Ten slotte wil ik benadrukken dat fiscale stimuli voor langdurige pacht mijns inziens wenselijk en noodzakelijk zijn.

De voorzitter

Minister Schauvliege heeft het woord.

De evaluatie staat in het regeerakkoord. Er is een heel grondige evaluatie gebeurd met alle betrokken stakeholders. Ruimer kan niet. Dat gaat niet alleen over landbouw, maar ook over ngo’s en het notariaat. Dat is heel ruim. Ik zie de meerwaarde niet om een extern studiebureau daar nog een aantal jaren over te laten studeren. Dat lijkt me de vis verdrinken, voor zover een vis kan verdrinken. Dat lijkt me geen meerwaarde.

Als er wijzigingen gebeuren, betekent dit een verbetering. Dat is de bedoeling. De toegang voor jonge landbouwers is iets wat ik in alle betogen hoor. Dat is uiteraard iets waar we aan werken, maar ook aan een aantal zaken voor de eigenaars.

Ik ben het eens met de leden die er zich bewust van zijn dat de oplossingen niet alleen uit de Pachtwet zullen komen. Er zullen ook andere stimuli moeten zijn. Fiscale stimuli zijn hier aangehaald. Dat is een heel belangrijke factor. Als we dat niet mee hebben in de wijziging van de Pachtwet, dan zal dat heel weinig effect hebben op het terrein.

Ik wil iedereen bedanken voor de constructieve insteken die we zeker zullen meenemen in wat we uitwerken.

De voorzitter

Mevrouw Coudyser heeft het woord.

De zaken waarover consensus bestaat tussen de stakeholders, vooral de eigenaars en de pachters, en die een verbetering betekenen, willen we doorvoeren. Dat zal worden gekoppeld aan fiscale stimuli. We kijken ook om los van de Pachtwet via andere kanalen mogelijkheden te bieden aan het pachten en verpachten en de verschillende knelpunten die zijn aangehaald, aan te pakken. Waarvan akte.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.