Commissievergadering

donderdag 9 maart 2017, 10.10u

Voorzitter
Vraag om uitleg over het actieplan 'Traject voor een gecoördineerd Vlaams vrijwilligersbeleid'
van Marius Meremans aan minister Sven Gatz
1422 (2016-2017)

De heer Meremans heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, het is de Week van de Vrijwilliger. Op 8 juli 2016 keurde de Vlaamse Regering het actieplan ‘Traject voor een gecoördineerd Vlaams vrijwilligersbeleid’ goed. Het traject bevat tal van geplande acties om het vrijwilligerswerk te vergemakkelijken en het statuut van de vrijwilligers te verbeteren. Er zijn drie grote groepen: wetgeving en statuut, informatie en ondersteuning en terugdringen van overregulering. Er werden acties opgesomd voor de korte, middellange en lange termijn.

– Bart Caron treedt als voorzitter op.

Zo stelt het actieplan onder actie 4 dat het provinciale systeem van de collectieve verzekering geëvalueerd en eventueel bijgestuurd zou worden.

De federale wet op het vrijwilligerswerk voorziet in de mogelijkheid voor andere overheden, met name de provinciale, om een collectieve verzekering aan te bieden. De collectieve polis, voorgesteld door de provincies en ondersteund door de Nationale Loterij, richt zich in eerste instantie tot de tijdelijke of occasionele activiteiten van de verenigingen. De organisaties die met vrijwilligers werken, kunnen zich registreren en per activiteit een officiële goedkeuring aanvragen bij hun provincie of gemeente.

Als antwoord op mijn actuele vraag van 5 december 2015 stelde u duidelijk dat het wel degelijk uw bedoeling was dat de zaken die heel nauw verbonden zijn met de persoonsgebonden bevoegdheden, overkomen naar Vlaanderen. Tevens kon ik opmaken uit uw antwoord op mijn parlementaire vraag van 20 oktober 2015 dat inzake de collectieve verzekering er toen ongeveer 1,5 miljoen euro reserves waren. Deze middelen blijven dus sterk onderbenut.

Begin november 2016 keurde het Vlaams Parlement het ontwerp van decreet houdende de vernieuwde taakstelling en de gewijzigde financiering van de provincies goed. In dat kader werd duidelijk vastgelegd dat deze provinciale taakstelling, met betrekking tot het aanbieden van de gratis vrijwilligersverzekering, met de nodige financiële middelen en personeelsleden overgeheveld zal worden naar de Vlaamse overheid. De Vlaamse Regering zou hiertoe het gesprek aangaan met de Nationale Loterij.

Minister, kunt u een stand van zaken geven van het actieplan ‘Traject voor een gecoördineerd Vlaams vrijwilligersbeleid’? Welke korte- en middellangetermijnacties zijn reeds gerealiseerd?

Wat de collectieve vrijwilligersverzekering betreft,  hoever staat de Vlaamse Regering met de gesprekken met de Nationale Loterij? Hoe en door wie zullen de provinciale reserves voor het aanbieden van de collectieve vrijwilligersverzekering worden beheerd? Is het een piste om in het kader van de evaluatie van de provinciale collectieve vrijwilligersverzekering te onderzoeken of de verzekering kan worden uitgebreid met een verzekering lichamelijke ongevallen?

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Collega's, het actieplan werd definitief goedgekeurd op 18 november 2016. De daarin opgenomen acties lopen op dit moment, dus ik kan slechts een partiële update geven. Voor het zomerreces van 2017 volgt een nieuwe nota die ik samen met minister-president Bourgeois zal voorleggen aan de Vlaamse Regering met een meer uitgebreide stand van zaken.

Ik geef een korte stand van zaken bij de belangrijkste acties die momenteel al in uitrol zijn. Er is de knelpuntennota.  Een van de acties betreft het opstellen van een knelpuntennota waarmee de Vlaamse overheid het gesprek wil aangaan met de federale overheid met het oog op een beter statuut en verbeterde wetgeving voor vrijwilligers en de aanpak van een aantal administratieve lasten op federaal niveau. Deze knelpuntennota werd door het Horizontaal Overleg Vrijwilligersbeleid (HOV) voorbereid, en we gaan nu na op welke manier het interbestuurlijk overleg met de federale overheid kan worden opgestart. Ik moet u zeggen dat deze nota zeer gedetailleerd is. We spreken over nota's, trajecten, gecoördineerde aanpak en op de duur wordt het een beetje vermoeiend om de uitgangspunten en principes te zien. Deze nota is zeer gedetailleerd en de kabinetten gaan nu na hoe men de gesprekken met het federale niveau kan aangaan. Zodra ze concreter wordt, wil ik ze zeker delen met de commissie.

De aanpak van regulitis is een ander actiepunt. De Verenigde Verenigingen kreeg een projectsubsidie toegewezen door minister-president Bourgeois met het oog op een plan van aanpak van regulitis op Vlaams en federaal niveau. Mogelijks zit hier ook een samenwerking in met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) om ook op lokaal niveau te sensibiliseren en een verenigings- en vrijwilligersvriendelijke, transparante en eenvoudige subsidie- en verantwoordingsreglementering op te stellen.

Daarnaast is er de verzekering en bescherming van vrijwilligers. Op dit vlak is er overleg opgestart met de Nationale Loterij, waarover ik zo meteen meer vertel. Het Horizontaal Overleg Vrijwilligersbeleid nodigde een aantal verzekeringstechnische en juridische experten uit op zijn overleg van januari jongstleden met het oog op een advies voor de Vlaamse Regering met betrekking tot dit thema.

Als vierde element naast de knelpuntennota over het statuut, de aanpak van regulitis samen met de Verenigde Verenigingen en de link met de VVSG en dan de collectieve vrijwilligers, is er de visieontwikkeling. In de schoot van het Horizontaal Overleg Vrijwilligerswerk wordt werk gemaakt van een visie voor de Vlaamse overheid met betrekking tot haar vrijwilligersbeleid.

Na taaie en volgehouden inspanningen om de hele machine over het gecoördineerd vrijwilligerswerk op gang te brengen en te houden, lukt het nu goed. Wij komen nu op de concrete elementen die de vrijwilligers stilaan zullen beginnen te voelen. Dat debat wil ik zeker met u in de komende weken en maanden verderzetten.

Wat de collectieve vrijwilligersverzekering betreft: op 22 februari was een eerste overleg met de Nationale Loterij en de Vereniging van Vlaamse Provincies (VVP). Daar is nagegaan hoe de overdracht kan worden geregeld. Eerst dient onderzocht te worden of en hoe de reserves die werden opgebouwd door de VVP kunnen worden teruggestort. De Nationale Loterij dient eerst intern te onderzoeken of die reserves kunnen worden overgeheveld en de VVP zal inzage geven in de cijfers eens de afrekeningen van 2016 rond zijn. Wij wachten dus op een antwoord van de Nationale Loterij.

Tot eind 2017 wordt in elk geval de verzekering aangeboden door de provinciebesturen. Als Vlaanderen het aanbieden van een collectieve polis zal overnemen, is nog niet uitgemaakt of de overheid dit zelf moet organiseren, dan wel of dit uitbesteed wordt. Dat het zal gebeuren, daarover wil ik geen enkele onzekerheid laten bestaan. Het is evenwel duidelijk dat het succes van de polis afhangt van de inzet van lokale besturen op de bekendmaking en de promotie ervan. Samenwerking met het lokale niveau is dus noodzakelijk.

De huidige polis omvat burgerrechtelijke aansprakelijkheid, rechtsbijstand en ook lichamelijke ongevallen. Die laatste zorgt voor het grootst aantal schadeclaims en lijkt dus relevant om te behouden.

Zoals gesteld, blijkt dat het succes van de polis in grote mate afhankelijk is van de promotie en bekendmaking ervan op lokaal niveau. Het lijkt me bijgevolg belangrijk dit niveau mee te nemen. In het actieplan van het traject naar een gecoördineerd Vlaams vrijwilligersbeleid komt ook het lokale niveau uitgebreid aan bod; ook voor de verzekeringskwestie is het belangrijk de banden met de steden en gemeenten aan te houden.

De heer Meremans heeft het woord.

Minister, ik heb eergisteren op de studiedag van het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk gezegd dat het de eerste keer is dat er een actieplan komt van twee ministers van de Vlaamse Regering. Het duidt toch aan dat deze regering heel veel aandacht heeft voor vrijwilligers.

De verwachting is natuurlijk ook wel vrij hoog. We krijgen de vraag wanneer het komt en wanneer het in werking treedt. U zult de komende tijd van mij dan ook geregeld de vraag naar de vooruitgang krijgen. Ik wil u danken voor uw uitleg over de stand van zaken. Ik hoop echt dat we met de federale overheid vooruitgang kunnen maken. Het zou natuurlijk fijn zijn mochten we alles hier kunnen regelen, in Vlaamse handen, maar daar is iedereen in dit plenum nog niet van overtuigd, maar misschien komt dat wel.

Ik denk dat wordt uitgekeken naar de verzekering van de vrijwilligers. Ik denk wel dat we zullen landen. Ik heb er goede hoop op. Maar zoals gezegd, de samenwerking met de lokale overheden en vooral de promotie errond – het is nog altijd onvoldoende gekend –, is heel belangrijk. We zullen lokale overheden erop attent moeten maken dat ze die promotie moeten voeren voor de desbetreffende verenigingen. We zijn in hoopvolle en blijde verwachting op de komst van dit traject en de actieplannen.

De heer Poschet heeft het woord.

Collega Meremans, ik dank u voor de vraag. Het is inderdaad een goed idee om de verzekering die nu wordt aangeboden door de provincies, te laten organiseren vanuit het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk. Ik denk dat het perfect past bij hun takenpakket en de missie die ze hebben. Op die manier kan er, zoals de heer Meremans ook al zei, een link worden gelegd met de lokale besturen en kan er op zeer laagdrempelig niveau promotie worden gevoerd rond deze verzekering.

Minister, ik sluit me graag aan namens mijn eigen fractie. Ik deel de bekommernissen en ik steun uw actieplan. Ik nam gisteren deel aan een debat van de Verenigde Verenigingen over dezelfde thematiek, en het bleek dat er op het federale vlak een wat merkwaardige administratieve logica gehanteerd blijft worden.

Het beste voorbeeld is de meldingsplicht of de aangifteplicht waarvan wij in dit forum meteen zouden zeggen dat het nutteloos is. Er is de cel Inspectie om misbruiken te bestrijden.

Dat zijn voorbeelden, minister, waarvan ik vraag die ook op het federale niveau aan te kaarten. Zelfs de mensen van uw partij op federaal vlak blijven in een soort van RSZ-logica of fiscale logica denken wanneer ze het over vrijwilligers hebben. Dit huis denkt vanuit de vloer, vanuit jeugdwerk, sport, cultuur, vanuit de welzijnssector. Wij hanteren hier een heel andere logica. De bezorgdheid wil ik hier toch uiten.

Ik wil ook een ondersteunend woordje doen voor de problematiek van de semiagorale arbeid. Minister Muyters en de Vlaamse Regering hebben een voorstel geformuleerd – het gaat natuurlijk over een federale materie – die heel veel problemen kan oplossen. Uw actieplan, maar dan omkaderd met zeker op die vlakken een duw vooruit, zou zeer goed zijn voor het vrijwilligerswerk.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vraag om uitleg over een eventuele overeenkomst met het oog op het voortbestaan van het kunstenfestival van Watou
van Cathy Coudyser aan minister Sven Gatz
1315 (2016-2017)
Vraag om uitleg over het Regiodecreet
van Marius Meremans aan minister Sven Gatz
1423 (2016-2017)
Vraag om uitleg over de evaluatie van Bel'J
van Miranda Van Eetvelde aan minister Sven Gatz
1380 (2016-2017)

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of het PDF iconJaaroverzicht 2016-2017 (pdf) voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.