U bent hier

Commissievergadering

donderdag 2 februari 2017, 14.00u

Voorzitter
De voorzitter

De heer Van Miert heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, als we straks nog eens twee maanden verder zijn, dan zijn we net een jaar onderweg met het project kilometerheffing voor vrachtwagens. Gezien de omvang en de vele tienduizenden on-boardunits (OBU) die zijn verkocht en de honderden miljoenen euro die daardoor werden geïncasseerd, kunnen we overal spreken van een redelijk foutloos parcours bij de invoering. Het draait allemaal wel vrij vlot.

Maar zoals altijd, als er centen mee gemoeid zijn, als mensen dingen moeten betalen, dan zijn er natuurlijk altijd ‘linkadoors’ die proberen om de wetgeving en een en ander te omzeilen. Ook in het geval van de kilometerheffing moeten wij negen tot tien maanden na de inwerkingtreding ervan al vaststellen dat er ook hier frauduleuze praktijken optreden en dat er mazen zijn in het net van de kilometerheffing. Viapass bevestigt dat via een gps-verstoorder chauffeurs de kilometerheffing kunnen ontduiken. Het toestel is blijkbaar vrij online te koop, en het verstoort de werking van de OBU waardoor ze de kilometerheffing volledig of gedeeltelijk kunnen omzeilen.

Volgens Viapass kan de fraude worden opgespoord via vaste portieken maar ook via flexibele controlepunten, mobiele controle-eenheden en zelfs bij de facturering. De boetes waarin voorzien wordt, zijn ook niet mals. Desalniettemin moeten wij vaststellen dat er nog altijd onverlaten zijn die de betalingen proberen te omzeilen.

Minister, hebt u een zicht op de omvang van het probleem? Over welke aantallen spreken wij? Is het te duiden of gaat het eerder om een binnenlands probleem bij onze eigen transporteurs, dan wel een probleem bij transporteurs uit het buitenland? Wordt er een onderzoek opgestart? Welke maatregelen zult u nemen? Wanneer kunnen wij daar desgevallend resultaten van verwachten?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Er werd in de pers inderdaad melding gemaakt van het gebruik van ‘jammers’ door bepaalde truckchauffeurs om het gps-signaal van een OBU tijdelijk te verstoren. Als dat effectief zo is, zou dat impliceren dat men een tweevoudige inbreuk begaat tegen de regelgeving: enerzijds de fraude met betrekking tot de kilometerheffing zelf en anderzijds een inbreuk op de telecomwetgeving.

Wat betreft de fraude met betrekking tot de kilometerheffing bedragen de boetes 1000 euro per tijdspanne van drie uur. Het gebruik van ‘jammers’ kan aanleiding geven tot boetes tot 50.000 euro. Bij de architectuur van de kilometerheffing werd met deze fraudemogelijkheid rekening gehouden. Vandaar dat in de contractuele bepalingen met de providers heel strikte technische eisen opgenomen zijn.

Verdachte gevallen kunnen snel gedetecteerd worden via drie methoden: via de vaste portieken, via de mobiele controle-eenheden en via onregelmatigheden bij de facturatie. Het komt er eigenlijk op neer dat men verdachte gevallen snel op de radar krijgt. Verdachte gevallen wil zeggen dat er plots een verstoring is van het OBU-signaal voor een korte periode. Dan wordt dat ook wel opgepikt en geregistreerd als een verdacht geval.

Het aantal verdachte gevallen is beperkt. Ze worden verder onderzocht, maar dat wil niet zeggen dat er effectief fraude of misbruik in het spel is. Die gevallen zijn beperkt en belopen enkele fracties van een procent. Ik heb melding gekregen van 200 tot 300 gevallen in 9 maanden tijd, op een totaal van meer dan 140.000 vrachtwagens per werkdag. Dat moet je dan vermenigvuldigen en zo kom je op een fractie van een procent. Ik kan geen uitspraken doen over welke chauffeurs van welke nationaliteit zich daaraan zouden bezondigen. Die apparaten zijn verkrijgbaar via het internet, je kunt ze over de hele wereld bestellen. Het is dan ook moeilijk om er een nationaliteit aan te verbinden.

Men drukt me alleszins op het hart dat de fraudeurs tegen de lamp lopen, dat ze kunnen worden gevat. Tenzij ze eenmalig passeren, maar dan kun je je afvragen waarom de aanschaf van zo’n ‘jammer’ de moeite zou lonen.

Ik volg dit op, want het verontrustte me ook, maar men stelde me gerust dat de contractuele overeenkomst met de providers duidelijk is. Ik citeer uit de passages die zijn opgenomen: “Fraude. De OBU-proxycombinatie moet functies hebben die opzettelijke verstoring van de juiste werking hiervan detecteren en melden aan de back office en aan de gebruiker/bestuurder. Dit omvat bijvoorbeeld, maar is niet beperkt tot, spoofing, jamming, afscherming, tampering en inbraak. De OBU-proxycombinatie van een gebruiker die fraudeert of onrechtmatig gebruik blijft maken van de weg moet de mogelijkheid hebben om positiegegevens naar de back office uit te sturen om de frauduleuze gebruiker te identificeren en de bestuurder staande te houden.”

Zoals ik het me heb laten uitleggen, is het zo dat wanneer een tijdelijke verstoring van een OBU-signaal optreedt, dat wordt geregistreerd en gemeld. Op het moment dat er onder die portieken wordt gepasseerd, wordt er een beeld genomen van de betrokken nummerplaat.

De voorzitter

De heer Van Miert heeft het woord.

Minister, uit uw antwoord kan ik alleen maar afleiden dat we het artikel met een korreltje zout moeten nemen en dat we spijkers op laag water zoeken. U spreekt over een verstoring in het gps-signaal bij 200 tot 300 gevallen in 9 maanden, waarvan nog niet eens is aangetoond dat het werkelijk om fraude gaat. Ik denk dat we deze zaak mogen klasseren. Het wordt in elk geval nog onderzocht. Het blijkt technisch heel goed controleerbaar als er onderbrekingen zijn.

Minister, ik heb geen extra vragen voor u. Alles is duidelijk onder controle. Het artikel in de pers moeten we veeleer klasseren onder spijkers op laag water zoeken of sensatiezucht, dan wel onder realiteit.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.