U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Van den Bossche heeft het woord.

Ik heb een vraag over de opvang van min 25-jarigen in de eigen regio Gent-Eeklo. Dakloosheid blijkt vrij veel jonge mensen te overkomen. Een kwart van de mensen die worden opgevangen door het centrum algemeen welzijnswerk (CAW) Gent-Eeklo zijn jongvolwassenen. Het gaat vaak over mensen die al een lange weg in de jeugdhulp hebben afgelegd. Die jeugdhulp valt weg wanneer zij 18 jaar worden. Later duiken zij vaak opnieuw op in de volwassenenhulpverlening.

Het CAW geeft aan dat het sinds de beginjaren van de integrale jeugdhulp een toename vaststelt van de doelgroep multiproblem-jongeren. Vaak hebben die jongeren een mentale beperking, hebben zij psychische hulp nodig en hebben zij weinig of geen netwerk. Zij zijn terug te vinden in alle hulpverleningsvormen van het CAW-aanbod. Het CAW vraagt extra aandacht voor die kwetsbare doelgroepen. Die jongeren verlaten op hun 18 de jeugdhulp en verzetten zich op dat moment ook vaak tegen elke vorm van hulpverlening. Zij komen op straat terecht en hebben weinig of geen alternatieven dan opnieuw hulp te zoeken. Mijn vraag is hoe we die jongeren een echt alternatief kunnen bieden.

Uit cijfers van het jongerenadviescentrum (JAC) Oost-Vlaanderen blijkt dat 850 jongeren in 2015 expliciet informatie over huisvesting hebben gevraagd die niet gaat over bijvoorbeeld het nalezen van een contract, maar expliciet over waar zij naartoe moeten.

Het gaat om een doelgroep die ook sterk aanwezig is in de nachtopvang. In Gent heeft het JAC in 2015, 93 jongeren toegeleid naar nachtopvang. Dat zijn er heel veel: een op zeven mensen die gebruikmaken van de nachtopvang, is een jongvolwassene. Het gaat om een doelgroep die een duidelijk andere aanpak vereist. Ik verwijs naar de aanklampende hulpverlening en de noodzaak aan lokale samenwerking, een netwerk over sectoren heen.

Minister, hebt u cijfers die gelden voor heel Vlaanderen waaruit we kunnen afleiden of de situatie in Oost-Vlaanderen zich ook elders voordoet? Zo ja, wilt u die cijfers verduidelijken?

U gaat er wellicht net als ik van uit dat de cijfers van het CAW kloppen en dat er dus een tendens merkbaar is. Hebt u een verklaring voor die toch wel opvallende groei binnen die groep jongvolwassenen? Hoe wilt u omgaan met dat gegeven, en welk gevolg kunt u daaraan geven?

De voorzitter

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

De winteropvang wordt georganiseerd op basis van het samenwerkingsakkoord inzake dak- en thuisloosheid van 12 mei 2014 tussen de federale staat, de gemeenschappen en de gewesten. Artikel 13 van dit samenwerkingsakkoord vermeldt dat in de eerste plaats de lokale besturen bevoegd zijn voor de opvang van dak- en thuislozen. Zoals elk jaar vragen we aan de respectieve gedeputeerden van de provincie die bevoegd zijn voor welzijn een overzicht van de initiatieven die in het kader van de winteropvang worden genomen.

De lokale besturen werken voor de organisatie van winteropvang samen met verschillende partners, onder andere de CAW’s.

Er is geen registratie voor de nacht- en winteropvang voor heel Vlaanderen waardoor we niet over cijfermateriaal beschikken. Eigen aan deze laagdrempelige opvang is ook dat mensen zich anoniem kunnen aanmelden.

Het CAW Oost-Vlaanderen dat het signaal gaf, heeft al eerder signalen gegeven over de stijgende huisvestingsproblematiek bij min 25-jarigen. Uit een specifieke registratie blijkt dat 10 procent van de cliënten begeleid in de module preventieve woonbegeleiding van het CAW Oost-Vlaanderen jonger is dan 25 jaar. In de JAC’s van het CAW Oost-Vlaanderen kwamen vorig jaar 850 hulpvragen van jongeren toe over huisvestingproblemen.

Een aantal jongeren hebben het economisch moeilijker, en de druk op de huurmarkt, met als gevolg een beperkte beschikbaarheid aan betaalbare woningen, is ook een belangrijke factor. Daarnaast zijn er ook kwetsbare jongeren die uitstromen uit de jeugdhulp. In de commissievergadering van 13 september zijn we op dit laatste punt al uitvoerig ingegaan. We hebben op dat moment toegelicht welke inspanningen we leveren om de overgang van de jeugdhulp naar de volwassenenhulp versterkt aan te pakken. Die maatregelen zijn in uitvoering.

De Vlaamse Regering heeft recent het globaal plan tegen dak- en thuisloosheid 2017-2019 goedgekeurd. Dit plan geeft uitvoering aan het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding 2015-2019 waarin staat dat we met andere betrokken beleidsvelden en bestuursniveaus werk maken van een globale aanpak inzake dak- en thuisloosheid.

Ik ga in op de acties die specifiek worden ondernomen ten aanzien van jongvolwassenen. De prioriteit hier is vermijden dat jongvolwassenen blijvend in de thuislozenzorg terechtkomen. Laagdrempelige, outreachende hulpverlening en tegelijkertijd een aanklampende begeleiding zijn aangewezen.

Om dit mogelijk te maken, versterken we de CAW’s in 2017. We maken een kleine 600.000 euro vrij, waarbij we de CAW’s de uitdrukkelijke opdracht geven om op basis van een samenwerkingsakkoord met actoren in de sociale huisvesting en de lokale besturen en met een intensieve samenwerking met de sector van de geestelijke gezondheidszorg en de jeugdhulp, intersectorale zorgtrajecten op te zetten voor deze jongeren.

Die trajecten zijn gebaseerd op praktijken die zich al hebben ontwikkeld, zoals LOGiN en Bruggen na 18, maar ook de aanbevelingen van Cachet worden hierin meegenomen.

Dit bedrag maakt deel uit van een totaalbedrag van 2 miljoen euro dat specifiek wordt vrijgemaakt voor de aanpak van dak- en thuisloosheid, en waarbij ook de preventieve woonbegeleiding wordt versterkt en de verdere implementatie van Housing First wordt gegarandeerd.

Hoewel beide initiatieven niet alleen zijn gericht op de doelgroep jongeren, zullen ook zij vanuit deze begeleidingsvormen worden ondersteund. Dit komt boven op de initiatieven vanuit de jeugdhulp, vermeld in het actieplan 2.0 en die we in de eerder vermelde commissievergadering al toelichtten.

De voorzitter

Mevrouw Van den Bossche heeft het woord.

Minister, dat de CAW’s worden versterkt, is natuurlijk positief. We zullen moeten zien of die versterking groot genoeg is. Is dat niet zo, dan neem ik aan dat u hen verder zult versterken. Ik ben een groot voorstander van het 'Housing First'-principe. Ik kan me vinden in veel van uw antwoorden, maar ik wil ook een suggestie doen. Aangezien het probleem zich vaak voordoet op het vlak van wonen, zou het interessant kunnen zijn met de minister van Wonen te evalueren wat het effect is van de voorrangsregeling op die specifieke doelgroep binnen sociale huisvesting.

De CAW’s hebben niet altijd de indruk dat dat in de praktijk even vlot loopt. Vanuit de sector was er hier en daar wat weerstand tegen die voorrangsregeling. Misschien kunt u met de minister van Wonen nagaan wat er van die regeling vruchten afwerpt, wat beter en anders kan een klein veldonderzoek in de praktijk dus. Het verbaast me dat, hoewel we die maatregel destijds hebben genomen, het aantal jongvolwassenen op de dool groter lijkt te worden – letterlijk op de dool, dus zonder woning, bedoel ik.

De voorzitter

De heer Parys heeft het woord.

Ik heb hierover al schriftelijke vragen gesteld en collega Hendrickx ook, en ik heb daaruit onthouden dat we niet beschikken over betrouwbare gegevens over het aantal minderjarigen in het algemeen welzijnswerk in het kader van bijvoorbeeld de thuislozenproblematiek.

Er is een groot verschil tussen verschillende winteropvangen. Wat in Gent gebeurt, gebeurt daarom niet in Antwerpen en vice versa. Het steunpunt heeft in opdracht van de minister onderzoek uitgevoerd om een nulmeting op te stellen om die dak- en thuislozenpopulatie effectief in kaart te brengen. Er wordt voortgebouwd op een eerder onderzoek dat ook al een monitoringsinstrument heeft opgesteld.

Minister, hoe gaat u voortbouwen op die nulmeting, zodat we de trend die mevrouw Van den Bossche meent waar te nemen, kunnen vaststellen en er de nodige beleidsdaden aan kunnen koppelen?

De voorzitter

Mevrouw Schryvers heeft het woord.

Het gaat natuurlijk over een heel kwetsbare doelgroep en dus is het goed dat het beleid daarop focust. We hebben dit in september al in de commissie besproken. Voor die doelgroep is de versnelde toewijzing mogelijk gemaakt. Ik heb al herhaaldelijk vragen gesteld aan de minister van Wonen, maar tot op heden is er nog geen evaluatie gebeurd. Het is natuurlijk interessant te weten welk effect die versnelde toewijzing kan hebben om na te gaan hoe er eventueel moet worden bijgestuurd, en of het beleid moet worden versterkt voor die kwetsbare doelgroep, specifiek gericht op de instroom naar de sociale huurwoningen.

Minister Jo Vandeurzen

De regering heeft vorige week het plan goedgekeurd. Ik zal aan de CAW’s vragen of ze de ervaringen die u aangeeft, kunnen objectiveren en op papier zetten zodat we dat eens kunnen bekijken.

Ik ben aan het nagaan met welke techniek er zal worden gewerkt aan het voortbouwen op de nulmeting. Het actieplan stuurt natuurlijk aan op regionale, gecoördineerde actieplannen. Het is heel moeilijk om dat vanuit het Vlaamse niveau te registreren. De monitoring is in het actieplan uitdrukkelijk bepaald. Er is afgesproken om die monitoring structureel in te bedden. Het gaat dan over de ingezette vorderingen tot uithuiszetting, het aantal dak- en thuislozen in Vlaanderen, het aantal gezinnen in preventieve woonbegeleiding, het aantal gezinnen voor wie een uithuiszetting daardoor werd vermeden, het bereik van de huursubsidie en de -premie. Dat is in de laatste acties van het actieplan opgenomen.

De voorzitter

Mevrouw Van den Bossche heeft het woord.

Minister, ik ben blij met uw toezegging om dit verder uit te zoeken. Ik kijk uit naar het antwoord.

Minister Jo Vandeurzen

Dat extra geld hebben we vanwege de CAW-signalen uit Gent proberen te zoeken.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.