U bent hier

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Voorzitter, zowel in de commissie Leefmilieu als in de plenaire vergadering van het Vlaams Parlement hebben we het al meermaals gehad over de luchtkwaliteit in Vlaanderen. De cijfers bevestigen dat de Vlaamse luchtkwaliteit stelselmatig verbetert. Vlaanderen heeft in 2014 en in 2015 de Europese doelstellingen behaald. Er is echter nog veel werk aan de winkel.

Minister, het Vlaams luchtkwaliteitsplan loopt eind dit jaar af. Op schriftelijke vraag nummer 724, die ik net voor de zomer heb ingediend, hebt u geantwoord dat in het najaar een eindrapportering zal worden opgesteld. Volgens uw antwoord zal het nieuw luchtkwaliteitsplan tegen september 2018 worden opgesteld en gericht zijn op gebieden met een verhoogde concentratie.

Heel wat sectoren dragen met hun activiteiten bij tot de luchtverontreiniging. Gezien het grote aandeel van het wegverkeer in de emissies van stikstofoxide richt het huidig luchtkwaliteitsplan zich voornamelijk op het wegverkeer. Het wegverkeer is een van de belangrijkste oorzaken van luchtvervuiling, maar ook het vliegverkeer kan lokaal een zeer belangrijke bron zijn.

Voor de zomer hebben we hier reeds de verkennende studie besproken die in opdracht van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) is uitgevoerd. Die studie toont aan dat Brussels Airport bijdraagt aan het ultrafijn stof in de omgeving van de luchthaven. De verontreiniging neemt af met de afstand tot de luchthaven, maar de effecten zijn tot minstens 7 kilometer van de luchthaven meetbaar.

Ik moet helaas vaststellen dat het huidige luchtkwaliteitsplan geen enkele vermelding maakt of maatregel ontwikkelt met betrekking tot de luchthavenregio. Er bestaat echter wel een specifiek actieplan betreffende fijn stof en stikstofoxide voor de agglomeratie en de haven van Antwerpen, met als doel de verbetering van de luchtkwaliteit in Antwerpen. De Vlaamse overheid, de stad Gent en het Havenbedrijf Gent hebben een actieplan met 58 nieuwe initiatieven ontwikkeld om de reeds verbeterde luchtkwaliteit in de agglomeratie Gent te handhaven en nog te verbeteren.

Minister, ondanks de verhoogde concentratie aan fijn stof in de omgeving van de luchthaven en het belang van onze nationale luchthaven, de derde economische poort van België, hebt u op een van mijn vroegere vragen geantwoord dat er geen specifiek actieplan voor de Brusselse randgemeenten zal komen.

Waarom zal het nieuw luchtkwaliteitsplan pas in september 2018 worden opgesteld? Welke acties en concrete maatregelen zult u ondertussen nemen om de luchtkwaliteit in de luchthavenregio te verbeteren? Indien mogelijk zou ik graag een overzicht krijgen van alle geplande overlegmomenten en mogelijke maatregelen. Zal in het nieuwe luchtkwaliteitsplan rekening worden gehouden met de regio rond de luchthaven van Zaventem? Zo ja, op welke manier zal dat gebeuren? Op welke wijze zal de luchtkwaliteit, zoals dit in het huidige luchtkwaliteitsplan is opgenomen, in het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) worden geïntegreerd?

Minister Schauvliege heeft het woord.

Voorzitter, de timing voor de opmaak van een nieuw luchtactieplan houdt rekening met de verplichting die volgt uit een Europese richtlijn uit 2008. Daaruit vloeit voort dat Vlaanderen een nieuw plan moet opstellen naar aanleiding van een overschrijding van de jaargrenswaarde voor stikstofoxide in het meetpunt Borgerhout-straatkant in 2015. Dit meetpunt is gericht op de emissies door het verkeer.

De officiële rapportering hiervan aan de Europese Commissie heeft plaatsgevonden. Een plan moet worden opgesteld twee jaar na het jaar waarin de overschrijding heeft plaatsgevonden. Dit betekent in dit geval tegen 31 december 2017.

De werkzaamheden voor het opstellen van een nieuw plan zijn reeds gestart. De deadline, 31 december 2017, laat ook toe rekening te houden met de eindrapportering aan de Vlaamse Regering over het huidig luchtkwaliteitsplan en met een nieuw onderzoek dat de resterende knelpunten nog beter in kaart moet brengen.

Overleg met het middenveld over nieuwe maatregelen is uiteraard een traditie die ik in ere wens te houden. Er zal een openbaar onderzoek worden georganiseerd. Een goed onderbouwd plan vraagt voldoende tijd.

Naast de uitvoering van het Vlaamse luchtkwaliteitsplan heb ik ondertussen bijkomende aandacht besteed aan deze regio. We wachten niet op het officiële plan om in actie te schieten. In samenwerking met het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en het Antwerps stadsbestuur heb ik in het voorjaar van 2014 een nieuw actieplan voorgesteld met bijkomende maatregelen voor de Antwerpse haven en de stad Antwerpen in de periode 2014-2018.

Mevrouw De Vroe, specifiek met betrekking tot de luchthavenregio hebt u naar ultrafijne stofdeeltjes verwezen. De kennis over de concentratie van ultrafijne stofdeeltjes rond de luchthaven is nieuw. Er bestaan nog geen luchtkwaliteitsnormen voor deze parameter. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie hanteert voor deze polluent nog geen advieswaarde.

Zoals ik in mijn antwoord op een eerdere vraag om uitleg van mevrouw Segers al heb aangegeven, is het met betrekking tot de maatregelen in eerste instantie belangrijk dat de emissiegrenswaarden voor vliegtuigmotoren worden aangepakt. Voor de emissie van ultrafijne stofdeeltjes door vliegtuigmotoren is een nieuwe, strengere internationale emissiestandaard van de International Civil Aviation Organization op komst. De vermindering van de vliegtuigemissies is in belangrijke mate een bevoegdheid die onder meer door internationale instellingen wordt aangepakt. De impact van het Vlaams beleid op de normering is vrij beperkt. We kunnen onze mening geven, maar we kunnen geen beslissingen nemen.

De luchthaven van Zaventem heeft eveneens een aantal operationele maatregelen getroffen. Deze maatregelen passen in een vermindering van de broeikasgasuitstoot en van het brandstofverbruik. Dit heeft een rechtstreekse positieve invloed op de uitstoot van ultrafijne stofdeeltjes. Hoe lokale maatregelen tot een vermindering van de emissies kunnen bijdragen, zal in het licht van het nieuw luchtkwaliteitsplan verder worden geëvalueerd.

Een gezonde leefomgeving is een van de belangrijkste doelstellingen van het BRV. Ik zal in het BRV principes opnemen die ervoor zorgen dat de ruimtelijke ontwikkelingen de gezondheidsrisico’s zo veel mogelijk zullen beperken. De impact op de luchtkwaliteit, het omgevingslawaai en de hittestress maken deel uit van de afwegingselementen om op alle bestuurlijke niveaus keuzes over ruimtelijke programma’s te maken.

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw reactie op mijn vragen. Kwaliteit is uiteraard zeer belangrijk. Aangezien onze gezondheid daar zeer nauw mee samenhangt, is het belangrijk dat de kwaliteit blijft verbeteren.

Ik zou nog even dieper willen ingaan op de luchthavenregio. Er is communicatie in de pers geweest. De luchtkwaliteit in de Vlaamse Rand is slechter dan in Brussel. Ik heb uw reactie aandachtig beluisterd. Er loopt nog een onderzoek. Er komen emissiegrenswaarden. Ik zou u toch willen vragen daar de nodige aandacht aan te besteden. Zodra er meer zicht op is, moet u dit in het luchtkwaliteitsplan opnemen. In het licht van de communicatie die er is geweest, is dit echt belangrijk. Ik hoop dat u, als Vlaams minister, in de toekomst de nodige maatregelen zult nemen.

De heer Nevens heeft het woord.

Bart Nevens (N-VA)

Mevrouw De Vroe, u hebt natuurlijk gelijk dat de werking van een luchthaven een impact op de luchtkwaliteit heeft. De gemeenten rond de luchthaven van Zaventem zijn al jaren vragende partij om een milieu-effectenrapportage (MER) voor de luchthaven op te stellen. Op die manier kan de luchtkwaliteit worden gemeten. Vandaag weten we niets of bitter weinig over de problematiek van de luchthaven.

Indien de milieuvergunning van de luchthaven van Zaventem moet worden vernieuwd, hoop ik dat de uitbater eindelijk eens werk van een MER zal maken, zodat alle effecten op het milieu in kaart kunnen worden gebracht en dat er doelstellingen kunnen komen om de luchtkwaliteit te verbeteren.

Minister, ik beaam wat u hebt verklaard. De luchthavenuitbater heeft initiatieven genomen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Dit zou transparanter en duidelijker moeten gebeuren. De omwonenden zouden moeten kunnen beschikken over het MER dan ons al een tijdje is beloofd. We hebben nog geen resultaat gezien. Misschien weet u hoe het zit met het MER voor de luchthaven van Zaventem. Voor ons is het nog niet duidelijk.

Mevrouw Segers heeft het woord.

Mijnheer Nevens, het klopt niet dat we niet weten hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit rond de luchthaven. Dat is precies de aanleiding van mijn eerdere vraag om uitleg geweest.

Mevrouw De Vroe, ik ben verheugd dat u hierover opnieuw een vraag om uitleg hebt gesteld. De resultaten waren immers alarmerend. Het komt erop aan zo snel mogelijk actie te ondernemen. Sindsdien is echter nog niet veel vooruitgang geboekt. In het belang van de gezondheid van alle omwonenden moeten we op dit vlak verder gaan.

Minister Schauvliege heeft het woord.

Voorzitter, wat het MER betreft, wil ik erop wijzen dat ik daarnet heb verklaard dat we een ruimtelijk uitvoeringsplan moeten opstellen. Dat betekent dat ook een MER moet worden opgesteld.

De luchthaven werkt momenteel aan de opmaak van een meerjarenplanning. Er zal een ruime consultatie komen. Indien in het licht van de milieuvergunningen bijsturingen moeten volgen, zullen uiteraard een aantal onderzoeken moeten worden verricht. Dit betekent dat de milieueffecten in kaart moeten worden gebracht.

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Minister, zoals ik daarnet al heb verklaard, hoop ik dat u in het nieuwe luchtkwaliteitsplan rekening zult houden met de luchthavenregio en met de luchtkwaliteit an sich. Ik heb geen bijkomende slotbemerkingen.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.