U bent hier

De voorzitter

De heer Van Campenhout heeft het woord.

Ludo Van Campenhout (N-VA)

Minister, het Bundesverkehrswegeplan 2030 (BVWP) is een beleidsdocument van de federale overheid in Duitsland. Het legt vast welke infrastructuurprojecten de komende vijftien jaar door de Duitse federale overheid worden uitgevoerd. Het BVWP heeft uitsluitend betrekking op de grote weg-, binnenvaart- en spoorverbindingen die onder de verantwoordelijkheid van de federale overheid van Duitsland vallen. Op basis van een neutrale methodologie worden de nieuwe projecten geselecteerd en gerangschikt, waarna een openbaar onderzoek volgt. Pas daarna neemt het Duitse federale parlement de nodige wetten en besluiten en legt het de financiering vast.

Momenteel is de onderzoeks- en planningsfase beëindigd en legt de Duitse regering in het kader van een strategische milieubeoordelingsprocedure een ontwerp-BVWP voor aan de burgers en aan de bevoegde instanties van de buurlanden. In het kader van die strategische milieubeoordelingsprocedure ontving de Vlaamse overheid van de Duitse overheid op 25 april jongstleden de uitnodiging om een consultatieronde in Vlaanderen op te starten. Via de website van het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) konden burgers zich tot 17 juni met hun opmerkingen wenden tot het Duitse federale verkeersministerie in Berlijn. Ook andere instanties, zoals Infrabel, provincies en dergelijke, werden door het departement LNE gecontacteerd met het oog op het opmaken van een gecoördineerd standpunt.

LNE ontving standpunten van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW), van Infrabel en van de provincie Limburg. Op 8 juni 2016 werd dit gecoördineerde administratieve standpunt overgemaakt aan het Duitse federale verkeersministerie. Belangrijk voor Vlaanderen daarbij is de infrastructuur die het verlengde vormt van de verbinding met het Ruhrgebied en die om capaciteitsredenen heropend moet worden, de IJzeren Rijn.

Twee tracés staan ter discussie. Op vraag van Duitsland startte Vlaanderen recent een studie naar een derde tracé, de zogenaamde 3RX-studie. In het voorliggende BVWP slagen de twee oude tracés niet voor de selectie wegens te hoge investeringskosten ten opzichte van de baten. In het BVWP verschuift het volledige gewicht dus naar de ‘dritte Weg’. Nochtans werd in de contacten op ministerieel niveau tussen België en Duitsland steeds uitgegaan van een reactivering van het historische tracé. Dat tracé werd al in 2001 als ‘minder kansrijk’ aangeduid in de Nederlandse Trajectnota/MER (milieueffectenrapportage).

Daarenboven zorgt de middelenverdeling in BVWP ervoor dat de modal shift naar duurzame vervoersvormen in het gedrang komt. Ondanks het feit dat het BVWP de nood en de zin van een modal shift erkent, worden meer investeringen gepland in wegenbouw dan in het spoor- of waterwegennetwerk. Ook dat gegeven roept vragen op met betrekking tot het verdere verloop van het dossier van de IJzeren Rijn.

Minister, hoe staat u tegenover de standpunten van de Duitse federale overheid omtrent de IJzeren Rijn in het ontwerp-Bundesverkehrswegeplan 2030? Hebt u de intentie om initiatieven te nemen om de aandacht van de Duitse federale overheid te vragen voor het belang van een snelle reactivering van de IJzeren Rijn voor onder meer de Antwerpse haven? Hebt u signalen dat Nederland deze keer wel wil meegaan in het derdewegtracé?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Ik heb ons standpunt inzake het Bundesverkehrswegeplan meegedeeld aan de Vlaamse Regering op 10 juni van dit jaar. Belangrijke elementen daarbij waren ten eerste dat het Bundesverkehrswegeplan niet voorbij mag gaan aan het Europese vervoersbeleid, ten tweede dat de inhaalbeweging inzake onderhoud – het gros van de budgettaire massa zal naar onderhoud gaan – niet ten koste mag gaan van grensoverschrijdende verbindingen, ten derde dat de aannames en prognoses in de verkeersanalyse de Vlaamse verkeersvolumes niet mogen onderschatten in verhouding tot hun belang, en ten vierde dat de middelenverdeling in het plan een modal shift naar duurzame vervoersvormen alleszins niet in de weg mag staan.

Specifiek voor de IJzeren Rijn roept de niet-selectie van het historische tracé en het A52-tracé wat vragen op. In de briefwisseling op ministerieel niveau tussen België en Duitsland was in het verleden altijd uitgegaan van de reactivering van het historische tracé. Dat komt nu dus op de helling te staan. Dat wil ook zeggen dat het volledige gewicht van het dossier verschuift naar de haalbaarheidsstudie, de 3RX-studie. Dat is de overeenkomst die we gesloten hebben met Nederland, Duitsland, zowel de Bundesregierung als Nordrhein-Westfalen, en de Vlaamse en Federale Regering, om met een groep wetenschappers de verschillende tracés eens objectief in kaart te brengen op het vlak van economische, milieu- en maatschappelijke kosten en baten.

Ik heb intussen ook een brief gericht aan mijn Duitse collega, minister Dobrindt, om het ambtelijke standpunt met betrekking tot het ontwerpplan bij te treden. Centraal staat het belang van de grensoverschrijdende verbindingen tussen Vlaanderen en Duitsland. In het Bundesverkehrswegeplan ligt de focus nogal sterk op noord-zuidverbindingen, terwijl voor ons de oost-westverbindingen natuurlijk veel belangrijker zijn. Ook een deelstaat als Nordrhein-Westfalen is daar veel meer afhankelijk van.

Ik heb er ook op gewezen dat niet alleen die infrastructuur over de grenzen heen moet worden aangepakt maar ook het vervoersbeleid op zich. In Vlaanderen trachten we gestalte te geven aan een multimodaal vervoersbeleid dat aanstuurt op een modal shift naar meer duurzame vervoersvormen. Gezien de grote aandacht die dit plan besteedt aan het wegvervoer, heb ik gevraagd in welke mate er sprake kan zijn van een op dat vlak toch enigszins tegengesteld beleid.

Ik heb in mijn brief ook verwezen naar het dossier van de IJzeren Rijn. Aangezien het historisch A52-tracé verdwenen is in hun optiek ten voordele van de focus op de derde weg – een tracé dat we niet per definitie ongenegen zijn, integendeel, wij willen vooral dat het vooruit gaat – heb ik gevraagd sterker in te zetten op de haalbaarheidsstudie naar het derde tracé, 3RX. Er bereiken me soms andere signalen op het vlak van de Duitse deelname.

Ik heb intussen in de marge van de TEN-t Days van de Europese Commissie in Rotterdam de Europese Coordinator North Sea-Baltic Corridor, mevrouw Catherine Trautmann gezien. Ook bij haar heb ik onze visie op het ontwerp-Bundesverkehrswegeplan aangekaart. Ik heb haar gevraagd om dit op te nemen richting Duitsland. Ook met mijn Nederlandse collega, minister Melanie Schultz, heb ik daarover overlegd. Tijdens dat gesprek bleken de opmerkingen van Nederland te sporen met die van Vlaanderen.

De Nederlandse overheid werkt mee aan de haalbaarheidsstudie naar dit tracé. Informatie wordt gedeeld en terreinbezoeken worden gefaciliteerd en georganiseerd. Ik houd Nederland aan de afspraken uit de internationale verdragen met betrekking tot de IJzeren Rijn.

De voorzitter

De heer Van Campenhout heeft het woord.

Ludo Van Campenhout (N-VA)

Minister, ik dank u voor uw antwoord en voor uw inspanningen ten aanzien van de Duitse federale overheid. Momenteel vindt het Europese kampioenschap plaats, en iedereen heeft het over looplijnen. De looplijn is meestal de meest directe. Het historisch tracé is nog altijd de kortste weg tussen Antwerpen en het Ruhrgebied.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.