U bent hier

De voorzitter

De heer Vanbesien heeft het woord.

Wouter Vanbesien (Groen)

Voorzitter, voor dit item gaan we een jaar en een maand terug in de tijd, woensdagnamiddag 22 april 2015, toen het hele Vlaams Parlement een resolutie heeft aangenomen over het bannen van massavernietigingswapens. De specifieke resolutie is heel kort: “Het Vlaams Parlement vraagt de Vlaamse Regering om er bij de Federale Regering op aan te dringen om zich, in overleg met de Europese Unie- en NAVO-partners, in te zetten voor een kernwapenvrije wereld en voor de terugtrekking van alle kernwapens uit Vlaanderen.”

Een van de argumenten die daartoe werden aangedragen, een sleutelargument, is dat kernwapens geen onderscheid maken tussen burgers en militairen, en om die reden illegaal zijn onder internationaal recht. We hebben in het parlement nooit een rapportage gekregen over hoe de Vlaamse Regering deze resolutie heeft uitgevoerd. We komen ook in een nieuwe internationale context terecht, namelijk dat er een debat aan de gang is over de vraag of er een onderhandeling moet worden opgestart over een internationaal verdrag over een verbod op kernwapens. België is daar op dit moment nog niet voor. Nederland heeft na een parlementair debat recent het standpunt ingenomen dat een verdrag over een internationaal verbod op kernwapens een goede zaak is.

Minister-president, kunt u zo concreet en precies mogelijk een overzicht geven van welke stappen u hebt ondernomen om uitvoering te geven aan die resolutie? In lijn met de parlementaire resolutie over het bannen van massavernietigingswapens, vraag ik het standpunt van u en de Vlaamse Regering over het wereldwijde bannen van kernwapens. Bent u daarvoor? Hebt u over dat verdrag over een verbod op kernwapens al gesprekken gehad met uw federale collega’s of plant u die nog?

De voorzitter

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

Collega, dank u wel om de aandacht te vestigen op deze resolutie die aan ieders aandacht ontsnapt is. Ik weet niet hoe het mogelijk is. Alle resoluties worden telkens in de beleidsbrieven opgelijst. De administratie heeft die om een of andere reden niet meegenomen. Het parlement, u, ik, niemand heeft gemerkt dat die resolutie daar niet bij was, en er is dus geen gevolg aan gegeven. Ik ga dus de tekst van de resolutie bezorgen aan de Federale Regering, zoals gevraagd in de resolutie. Ik heb het nog niet gedaan, maar heb gewacht op het antwoord.

Het is aan de aandacht ontsnapt. Daar zit geen kwade wil achter. Ik heb gevraagd hoe het is gebeurd. Wij hebben het niet gezien. Het ontwerp van de beleidsbrief is opgemaakt door de administratie met een inventaris. Het kabinet heeft het niet gemerkt. Ik heb het niet gemerkt. Hier heeft ook niemand het opgemerkt. U stelt terecht deze vraag. Dat belet niet dat ik er gevolg aan zal geven.

U weet dat ik er zelf mee bezig ben. Ik heb naar aanleiding van de honderdste verjaardag van de eerste gasaanval in Wereldoorlog I, een oproep gedaan aan de wereldwijde gemeenschap om het verdrag inzake het bannen van massavernietigingswapens na te leven, alsook het verdrag inzake chemische wapens. Ik zal dat bezorgen aan de Federale Regering.

Ik moet wel zeggen dat daar geen standpunt over is in het Vlaamse regeerakkoord. Het is een exclusief federale bevoegdheid. Dat komt er ook niet in overleg, aangezien dat federaal is. Er staat ook een passus over in het federale regeerakkoord. Het intrafederale overlegplatform Multilaterale Coördinatie (COORMULTI) gaat daar niet over. Dat is een exclusieve aangelegenheid van Defensie. Ter zake is er dus geen betrokkenheid van de gewesten en de gemeenschappen. Ik citeer wat ik daarover terugvind in het federale regeerakkoord: “We onderschrijven (…) alle geloofwaardige en doelgerichte inspanningen - bij voorkeur in Europees verband - met het oog op effectieve en evenwichtige ontwapening in de wereld, zowel op nucleair als op conventioneel gebied.” De Federale Regering kiest voor “een realistische en pragmatische aanpak”.

De voorzitter

De heer Vanbesien heeft het woord.

Wouter Vanbesien (Groen)

Ik reken er dan op dat daar inderdaad gevolg aan wordt gegeven. U hebt zich nu daartoe geëngageerd. Wat de opdracht van de resolutie betreft, als het gesprek daarover met de federale overheid dan toch nog moet gebeuren, is het misschien toch interessant om ook dat element op te nemen, omdat het heel concreet is. Er is nu de vraag op het internationale toneel of men niet verder moet gaan dan het non-proliferatieverdrag en gewoon moet gaan naar een verbod op alle kernwapens, een beetje gelijkaardig aan dat op chemische wapens en clusterbommen, dus ze de wereld uit helpen door ze illegaal te maken. Ik denk dat dat in de lijn ligt van wat er in de resolutie stond. Het is dus toch mijn oproep om, als er dan gevolg zal worden gegeven aan deze resolutie, dat ook te concretiseren in de richting van een standpunt pro een internationaal verbod op kernwapens.

De voorzitter

De heer De Croo heeft het woord.

Herman De Croo (Open Vld)

Ik begrijp dat er nog een antwoord moet komen, dat men contact opneemt. Errare humanum est, perseverare diabolicum. Minister-president, dat ligt echter niet in uw aard, dus ik ben ervan overtuigd dat u dat zult doen. We hebben in België toch een lange traditie van vooroplopen op dat vlak. Bijvoorbeeld wat antipersoonsmijnen betreft, waren we bij de eerste landen om verdragsrechtelijke initiatieven te nemen. Er werden een paar aangehaald. Ik vind dus dat we vrijheids- en vredelievend moeten blijven. Als territorium maken we echter deel uit van de NAVO. We zitten in die alliantie, en hebben dus ook plichten en rechten ter zake. Is er hypothetisch een bevoegdheid om Vlaanderen eventueel kernwapenvrij te kunnen maken, zoals sommige gemeenten dat verklaren? Hebben we daarvoor de autoriteit of moet dat consensueel gebeuren, gezien het verdrag waartoe we ons hebben verbonden? Ik vraag daarop nu geen antwoord, maar ik stel maar de vraag, omdat ook dat ons zou kunnen voorlichten na de contacten die u federaal zeker gaat hebben.

De voorzitter

De heer Van Overmeire heeft het woord.

Karim Van Overmeire (N-VA)

Ik schaar me achter de realistische en pragmatische aanpak waarnaar de minister-president heeft verwezen. Ik wil toch ook aandacht vragen voor het feit dat we – helaas, zou ik bijna zeggen – niet meer in het comfort van de Koude Oorlog leven, toen alles nog min of meer onder controle was. Nu evolueren we naar een wereld waarin je steeds meer actoren krijgt die eigenlijk geen staten zijn, die schimmige organisaties zijn. Het idee dat die vroeg of laat massavernietigingswapens in handen krijgen, of dat nu kernwapens, biologische wapens of chemische wapens zijn, is natuurlijk afschrikwekkend. Los van de zeer interessante debatten die je kunt hebben over de rol van kernwapens, over de vraag over de mate waarin die bijdragen tot vrede enzovoort, is er natuurlijk toch de grote bekommernis dat dergelijk materiaal in handen valt van die organisaties. Als je ziet hoeveel regeringen, regimes nu op korte tijd wegzinken in chaos, en dat potentieel nu eigenlijk op een soort markt komt, dan lijken me dat zeer angstwekkende fenomenen. Ook vanuit dat oogpunt is het verstandig om dat arsenaal zo veel mogelijk te beperken als je het niet onmiddellijk helemaal de wereld uit krijgt.

De voorzitter

De heer Verstreken heeft het woord.

Johan Verstreken (CD&V)

Ik denk dat de vragen terecht zijn. Het is natuurlijk goed dat we daarover praten. Collega Vanbesien, net als alle andere partijen hebben we in het federale parlement die resolutie ook goedgekeurd. Natuurlijk zijn we voorstanders van een kernwapenvrije wereld, maar we moeten ook realistisch zijn in die zaken, en we moeten natuurlijk gaan naar een effectieve en evenwichtige ontwapening. Dit moet ook gericht zijn op een nucleaire ontwapening die op verschillende vlakken gebeurt. We pleiten in feite voor een realistische en pragmatische aanpak van de problematiek, maar dan binnen de bestaande kaders van multilateraal overleg en internationale samenwerking, zoals die ook worden gedragen door het strategisch concept van de NAVO en het non-proliferatieverdrag van de Verenigde Naties.

De voorzitter

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

De heer Vanbesien heeft de resolutie voorgelezen. Ik ga me natuurlijk aan die tekst houden. De resolutie “vraagt de Vlaamse Regering om er bij de Federale Regering op aan te dringen om zich, in overleg met de Europese Unie- en NAVO-partners, in te zetten voor een kernwapenvrije wereld en voor de terugtrekking van alle kernwapens uit Vlaanderen”. Alle elementen zitten daar dus in. Ik houd me aan de tekst die het parlement heeft goedgekeurd. Ik zal niet verder gaan, maar ook niet minder ver.

De voorzitter

De heer Vanbesien heeft het woord.

Wouter Vanbesien (Groen)

Minister-president, uw houding op dat vlak is uiteraard correct. Ik wil wat antwoorden geven aan mijn collega’s. Mijnheer Van Overmeire, ik merk een heimwee naar de comfortabele Koude Oorlog.

Ik denk dat er ook positieve zaken zijn aan het beëindigen van de Koude Oorlog. De analyse dat we nu met meer spelers zijn wanneer het gaat over internationale veiligheid, ook niet-traditionele spelers, is helemaal correct. Voor mij is dat een reden om de kernwapens te elimineren zodat de kans verkleint om aan kernwapens te geraken.

Wanneer er wordt gepleit voor een internationale en realistische aanpak, dan kan ik me daar natuurlijk helemaal in vinden. Een internationaal verdrag op het verbod van kernwapens is natuurlijk een multinationale, een multilaterale aanpak, die uiteraard realistisch zal zijn. In zo’n verdrag zal immers moeten staan hoe we daartoe komen, welke stappen gezet worden en welke timing wordt gehanteerd. Dat verdrag is geen symbolische aangelegenheid, het is iets wat op dat moment internationaalrechtelijk kan worden uitgevoerd en afgedwongen. Ik ben nogal voorstander van een nieuw verdrag over het verbod op kernwapens. Minister-president, uiteraard houdt u zich aan de tekst zoals die is goedgekeurd maar ik denk dat het niet verkeerd zou zijn om die ook op die manier te interpreteren.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.