U bent hier

De voorzitter

De heer De Meyer heeft het woord.

Jos De Meyer (CD&V)

De Floraliën wordt naar traditie vijfjaarlijks georganiseerd in de stad Gent. Omdat de Floraliën hernieuwd werden, vond deze editie uitzonderlijk plaats dit jaar in plaats van 2015. De organisatie maakte de keuze om Flanders Expo te verlaten en terug te keren naar de roots in het hartje van de stad Gent: de Bijlokesite, het Citadelpark, de Leopoldskazerne en het Sint-Pietersplein. De gehele manifestatie was trouwens een uitstekende promotie voor de stad Gent.

De eerste Floraliën werden reeds georganiseerd in 1809. Het evenement is intussen wereldwijd gekend. Voor hun 35e editie plaatsten de Floraliën ook kunst op het programma. Naast de traditionele bloemenkunsten ontworpen binnen- en buitenlandse kunstenaars florale installaties van topniveau. De Floraliën zijn een hoogtepunt voor internationale topfloristen, siertelers en tuinarchitecten. Bezoekers kunnen niet alleen bloemen en planten bewonderen, ze kunnen eveneens genieten van inspiratietuinen en florale kunstinstallaties. Verder werden ook hoogtechnologische en duurzame innovaties binnen de Vlaamse sierteelt in de kijker gezet.

Traditiegetrouw bracht de commissie Landbouw een werkbezoek aan de Floraliën. Voorzitter, als u volgende legislatuur deze commissie nog voorzit, wil ik u alvast uitnodigen om ook met de commissie Cultuur een bezoek te brengen aan de Floraliën.

Gezien de geschiedenis en de jarenlange tradities wil de organisatie de Floraliën laten erkennen als immaterieel erfgoed. Ook de stad Gent staat achter die erkenning in het kader van de UNESCO-conventie. In het bestuursakkoord van de stad Gent werd opgenomen dat de stad zich zou kunnen positioneren met een erkenning van de Gentse Floraliën.

Minister, werden er reeds stappen gezet om de Floraliën te erkennen als immaterieel erfgoed? Zo ja, welke? Werd er een aanvraag ingediend om de Floraliën op te nemen in de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed? Hoe staat u zelf tegenover de erkenning van de Floraliën als immaterieel erfgoed? Hebt u hierover al overleg gehad met de organisatie? Zo ja, met welke afspraken?

De voorzitter

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Op uw eerste vraag, mijnheer De Meyer, kan ik bevestigend antwoorden. Mijn kabinet had op vraag van de Floraliën op 1 oktober 2015 een formeel gesprek. Ook andere belangrijke Gentse politieke personaliteiten hadden me hierover natuurlijk ook al aangesproken. Tijdens de vergadering met de mensen van de Floraliën werden het beleid immaterieel cultureel erfgoed en de procedure om opgenomen te worden in de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed uitvoerig toegelicht. Het beleid immaterieel cultureel erfgoed legt immers de nadruk op de dynamiek en het actief doorgeven van immaterieel erfgoed aan volgende generaties. Als instrument hiervoor biedt de Vlaamse Gemeenschap de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed aan.

Dat overzicht groeit van onderuit. Dat betekent dat erfgoedgemeenschappen zelf, als dragers van het immaterieel erfgoed, een aanvraag indienen voor opname in de inventaris. Met een aanvraag geeft de gemeenschap aan dat ze waarde hecht aan het erfgoed en er toekomstgericht en vanuit een erfgoedperspectief mee wil omgaan. De erfgoedgemeenschap engageert zich met andere woorden om dit erfgoed te ‘borgen’, een toekomst te geven en het aan volgende generaties over te dragen.

Een aanvraag indienen voor de Inventaris Vlaanderen is het resultaat van een groeiproces. Intermediaire erfgoedorganisaties kunnen de betrokken gemeenschap daarbij helpen en samen met de gemeenschap stap voor stap een erfgoedzorgplan opmaken. Een opname op de inventaris is dus een beetje de kers op de taart voor het engagement van een gemeenschap om blijvend en met zorg met hun immaterieel erfgoed om te gaan en zo ook een voorbeeld voor andere gemeenschappen te zijn.

Tot op heden werd er nog geen aanvraag ingediend om opgenomen te worden in de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed. Daar hoeft u zich geen zorgen over te maken; het neemt enige tijd in beslag. Met betrekking tot een andere sector van het immateriële erfgoed ben ik persoonlijk een halve specialist geworden. Zoals hierboven geschetst moet de aanvraag door de erfgoedgemeenschap zelf worden ingediend. Ik ga ervan uit dat dat nog kan en zal gebeuren.

Hoe sta ik daar zelf tegenover? Ik gaf reeds aan dat het historische belang van een traditie slechts een beperkt aspect van mijn beleid inzake immaterieel cultureel erfgoed is. De toekomstgerichte borging en de voorbeeldfunctie zijn minstens even belangrijk en bepalen mee het antwoord op uw vraag. Ik kan – en nu word ik zeer subjectief – absoluut uw enthousiasme delen over de laatste editie van de Floraliën in Gent. Ik was bij mijn bezoek zeer verbaasd, in positieve zin, over de manier waarop deze toch wel eerbiedwaardige oude dame zich in de stad helemaal had ontpopt tot een artistiek zeer relevant en hedendaags evenement. Ik was er echt van onder indruk. Dit was in elk geval een zeer verrassend voorbeeld van toekomstgerichte borging.

Zoals ik zei, heeft mijn kabinet op 1 oktober 2015 een gesprek gehad met de Floraliën. De organisatie waarover het gaat, de Koninklijke Maatschappij voor Landbouw en Plantkunde, toonde een grote openheid om in te zetten op immaterieel cultureel erfgoed in een actuele context. Mijn medewerkers hebben hen dan ook naar twee intermediaire groepen verwezen, LECA, het Landelijk Expertisecentrum voor Cultuur van Alledag, en CAG, het Centrum voor Agrarische Geschiedenis. Deze organisaties kunnen ondersteuning bieden bij het traject om de Floraliën op te nemen op de Vlaamse Inventaris. Ik weet dat zij dat goed en deskundig doen. Daarnaast werd er verwezen naar www.immaterieelerfgoed.be, waar de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed inhoudelijk wordt gedocumenteerd. Op dit platform zijn er vele voorbeelden van borgingspraktijken te vinden, die nieuwe erfgoedgemeenschappen goed en degelijk op weg kunnen zetten. Tot dusver heb ik geen formele terugkoppeling gekregen, maar ik neem aan dat er onder de oppervlakte een en ander sluimert en dat wij hierover zeker nog iets zullen vernemen in de komende weken of maanden.

De voorzitter

De heer De Meyer heeft het woord.

Jos De Meyer (CD&V)

Ik kan heel kort repliceren. Dit is een heel duidelijk, hoopgevend en geëngageerd antwoord, minister. Ik ben blij dat u onze appreciatie voor de Floraliën deelt. Ik begrijp dat de aanvraag van onderuit moet komen en moet groeien. U zegt dat dat nogal wat tijd vergt. Wat moet ik me daar precies bij voorstellen?

De voorzitter

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Daarvoor moet u eigenlijk het volgende voor ogen houden, mijnheer De Meyer. Het vergt een beetje een mentale omslag voor een erfgoedgemeenschap om zich te kunnen inleven in de borgingsmaatregelen van het erfgoedgegeven. Velen maken de fout te denken dat het volstaat te bewaren wat ze hebben om verzekerd te zijn van een plaats op de lijst. Dat is natuurlijk een belangrijke basis, maar ze moeten vooral nadenken over de maatregelen die ze in de toekomst zullen nemen. De Floraliën zijn een beetje bijzonder, omdat ze maar om de vijf jaar plaatsvinden, maar ook in de periode tussenin gebeuren er zaken die de gemeenschap levendig houden. Los van de inventaris die een erfgoedgemeenschap zelf kan maken, vraagt die mentale omslag wel wat tijd. Men moet zich het denken en het jargon van de erfgoedgemeenschap een beetje eigen maken. Zo gaat het echt wel. Ik ben ook op een bepaald moment holderdebolder met een inventaris van het immaterieel erfgoed van de biercultuur begonnen. Het leek me een fluitje van een cent. Maar dat is niet zo. Je moet goed kijken wat er allemaal bestaat en vooral onthouden dat immaterieel erfgoed gaat over contacten tussen levende mensen, ook in de toekomst, en niet alleen over voorwerpen uit het verleden. Ik kan me voorstellen dat in de Koninklijke Maatschappij voor Landbouw en Plantkunde die omslag nu al gemaakt is of volop aan de gang is. Dan moet er nog een dossier worden ingediend en daarna gaat het relatief snel.

De voorzitter

Me dunkt dat er naast me een heel goede adviseur zit voor het opmaken van een dossier.

Jos De Meyer (CD&V)

Zo heb ik het ook begrepen, voorzitter.

De voorzitter

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Ik dank de heer De Meyer alvast voor het bloemetje.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.