U bent hier

De heer Sanctorum heeft het woord.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Groen)

Minister, sinds het indienen van deze vraag is er al veel gebeurd. Op 8 april vertrok vanuit België een transport met 70 runderen richting Turkije. Die vrachtwagen werd tot stilstand gebracht aan de Bulgaars-Turkse grens op 13 april. Die dieren hebben daar wekenlang vastgezeten. Uiteindelijk is de zaak opgelost geraakt. Ik hoop dat eenieder zijn of haar rol heeft gespeeld in het diplomatieke spel. Het is in elk geval een goede zaak dat die dieren uiteindelijk zijn bevrijd. Het was wel heel absurd dat door een of andere juridische kwestie die dieren zomaar vast hebben gezeten onder verschrikkelijke omstandigheden.

Het is wel een goede aanleiding om de veetransporten in het algemeen binnen Europa of vanuit Europa naar Turkije onder de loep te nemen. Langeafstandstransporten worden al lang als een probleem erkend. Sinds vorig jaar is er zelfs sprake van nog meer Belgische export van vee naar Turkije door een in november afgesloten bilateraal akkoord. Het is blijkbaar de bedoeling om nog meer te exporteren vanuit Europa richting Turkije. Ik heb sowieso vragen bij grootschalige vleesexport, maar als het gaat om levende dieren, dan zie ik daar echt de meerwaarde niet van in. Toch is dat blijkbaar een strategie waarvoor is gekozen, zij het wel niet door u maar waarschijnlijk door uw federale collega. Het is in elk geval een feit voor ons land.

De Nederlandse organisatie Eyes on Animals publiceerde onlangs nog een rapport waaruit diverse schendingen van het dierenwelzijn worden opgetekend: “Uit ons recent onderzoeksrapport over de langeafstandstransporten tussen de EU en Turkije van 2010 tot 2015 blijkt dat bij maar liefst 70 procent van de geïnspecteerde diertransporten de Europese transportverordening 1/2005 wordt overtreden.” Er is wel degelijk een probleem. Nederland, Duitsland, Denemarken en Zweden hebben de Europese Commissie intussen al gevraagd om regelgeving betreffende het vervoer van levende dieren te herzien.

Hoe staat u als minister van Dierenwelzijn tegenover het toenemende veetransport vanuit Vlaanderen naar Turkije? Zijn de courante welzijnsproblemen u bekend? Hoe staat u tegenover langeafstandstransporten van dieren in het algemeen? Zal de Vlaamse Regering daarin een rol vervullen, hetzij stimuleren, hetzij hopelijk ontmoedigen? Steunt u het initiatief van Nederland, Denemarken, Duitsland en Zweden? Ik denk dat Europees overleg wel wenselijk is. Zult u er bij de Europese Commissie op aandringen om de langeafstandstransporten van vee aan banden te leggen?

De heer Engelbosch heeft het woord.

Jelle Engelbosch (N-VA)

Minister, ik val niet graag in herhaling en sluit me aan bij de vragen van de heer Sanctorum. Ik heb nog een bijkomende vraag. Hoe bent u op de hoogte gesteld van de problemen met dat bepaalde transport? Wat hebt u ondernomen om dat probleem opgelost te krijgen?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Het is natuurlijk niet voor het eerst dat er klachten inzake dierenwelzijn worden geformuleerd ten aanzien van transporten richting Turkije. Deze problematiek sleept al lang aan. De oorzaak ligt meestal bij de zeer strikte toegangsvoorwaarden die Turkije oplegt en de wijzigingen die soms plaatshebben.

Ik erken dat ik ook niet onverdeeld gelukkig was met het akkoord dat federaal minister Borsus eind vorig jaar sloot inzake de export van levende runderen naar Turkije. Het is evident dat het dierenwelzijn absoluut gebaat is bij zo kort mogelijk transport en het slachten van de dieren zo dicht mogelijk bij de vertrekplaats. Slachtdieren zouden erbij gebaat zijn als zij in het dichtstbijzijnde slachthuis geslacht zouden worden in plaats van eerst een lang transport te ondergaan.

Daarnaast heeft de praktijk intussen geleerd dat de huidige transportverordening die op Europees niveau bestaat, aan herziening en evaluatie toe is. Er gelden meerdere interpretaties, bijvoorbeeld op vlak van het attest vakbekwaamheid. De lidstaten interpreteren de berekening van de transporttijd ook verschillend. Er is een uitspraak van het Europees Hof aangaande het transport per schip, waarbij men concludeerde dat de transporttijd per schip niet mocht worden meegerekend in de totale transporttijd. Er zitten dus nog heel wat moeilijkheden in. Ik acht het zinvol, samen met andere lidstaten die deze vraag ook hebben gesteld, om de verordening te evalueren en te herzien.

We hebben daarvoor een initiatief genomen, in overleg met het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Die procedure loopt nu. We zouden gezamenlijk de vraag stellen aan de Europese Commissie, samen met Nederland, Zweden, Duitsland en nog twee andere lidstaten. Er is dus overeenstemming met die lidstaten en ook op Belgisch vlak. Het moet enkel nog worden geformaliseerd. In de gesprekken tussen de kabinetten is er principieel eensgezindheid met de Waalse en Brusselse collega.

In dit specifieke geval ging het over runderen die werden tegengehouden aan de Turkse grens wegens een onduidelijk zicht op de gezondheidsstatus. Die runderen waren op 8 april vertrokken uit België en werden op 13 april geblokkeerd aan de grens tussen Bulgarije en Turkije. Ik ben pas op 22 april gecontacteerd door de vervoerder over de problematiek. Dan heeft mijn kabinet onmiddellijk contact opgenomen met federaal minister Borsus, met de Turkse ambassade en rechtstreeks met het Turks ministerie van Landbouw om te proberen een oplossing te vinden. Dat heeft er uiteindelijk toe geleid dat de dieren zijn afgeladen en overgebracht naar een boerderij in Turkije. Mijn eerste bezorgdheid op dat vlak was dat we moesten voorzien in een mogelijkheid om die dieren te kunnen afladen. Er was een heel praktisch probleem dat er geen mogelijkheid was om die dieren af te laden, los van de discussie over hun finale bestemming.

Ook op dat vlak moeten we de exporteurs responsabiliseren. Zij weten dat er zich soms problemen kunnen voordoen op de grens met Turkije. Het is niet de eerste keer dat dit gebeurt en dat er strenge controles zijn. Zij moeten zich verzekeren van het voldoen aan de voorwaarden die worden gesteld door de Turkse overheid. Verder moet men ook steeds een noodoplossing achter de hand houden. Men weet dat men dieren kan afladen indien er zich problemen zouden voordoen aan de Turkse grens.

De heer Sanctorum heeft het woord.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Groen)

Minister, ik weet dat het niet uw bevoegdheid is. Uw federale collega heeft de zet gedaan in verband met dat bilateraal akkoord. Ik ben blij dat er al intergewestelijk overleg is om aan te dringen bij Europa. Alleen hoop ik dat het tot een resultaat zal leiden. De verdeling van bevoegdheden wordt vaak ingeroepen als reden of excuus waarom er geen voortgang wordt gemaakt. Ik hoop dat het tot resultaat zal leiden. Ik wens u in elk geval veel succes met het overleg.

De heer Engelbosch heeft het woord.

Jelle Engelbosch (N-VA)

In deze concrete casus is het ‘eind goed, al goed’. Het heeft dan wel veel te lang geduurd, maar de beesten zijn uiteindelijk afgeladen en staan nu in Turkije.

Minister, ik dank u voor uw tussenkomsten in dat dossier en om al het nodige te doen om dat zo snel mogelijk op te lossen.

Voor de rest ben ik ook blij te horen dat er inderdaad overleg is en dat er een standpunt zal worden geformaliseerd binnen België om er dan bij Europa op aan te dringen dat we dat moeten herzien en evalueren.

Ik hoop dat het zo snel mogelijk wordt geformaliseerd zodat we ons zo snel mogelijk kunnen aansluiten bij de andere landen die daar binnen Europa vragende partij voor zijn.

Ik sluit zelf graag aan bij de vraagstelling. Het is belangrijk dat er op elke positie goede en strenge controles zijn. Er is inderdaad altijd een bepaald risico dat er fouten zouden worden vastgesteld. Het is belangrijk dat er dan op een zo kort mogelijke manier in een oplossing kan worden voorzien, alleszins voor de dieren. Er is nu een lange periode overheen gegaan. Is er ook reeds bepaald dat, als er zulke vaststellingen gebeuren in bepaalde landen, er bepaalde noodprocedures kunnen worden ingeroepen bij dergelijke lange periodes van onzekerheid? In dit geval was er een praktisch probleem, maar ik kan mij voorstellen dat er in bepaalde landen misschien effectief een administratief probleem is. Je kunt dieren inderdaad niet zomaar overal een plaats geven. 

Is het een optie om eventueel in noodprocedures te voorzien, bijvoorbeeld aan grenzen? Kan dat worden meegenomen in het overleg?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Eigenlijk moet er vandaag al altijd in de mogelijkheid worden voorzien dat die dieren kunnen worden afgeladen. Men had daar dus eigenlijk in moeten voorzien.

Daarom geef ik u mee dat de transporteurs daar ook op letten, dat men dat bij voorbaat weet, dat men zich indekt en zich op voorhand vergewist van de toestand daar. Zo is er de mogelijkheid, wanneer er zich problemen zouden voordoen, dat die dieren kunnen worden afgeladen. Die boodschap wil ik meegeven, dat daar een verantwoordelijkheid speelt.

In functie van dierenwelzijn is de regel heel eenvoudig. In dezen ging het over mestdieren die nog niet geslachtsrijp waren. Het waren vleesdieren die nog moesten worden gemest. Vanuit het oogpunt van dierenwelzijn ben ik sowieso van oordeel dat, hoe korter de transporttijd en hoe dichter de slachtplaats, hoe beter.

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.