U bent hier

De heer Bothuyne heeft het woord.

Op 11 april heeft de federale minister van energie, minister Marghem, met wie u binnenkort een overleg hebt, een samenwerkingsovereenkomst getekend met haar Nederlandse ambtsgenoot. De samenwerkingsovereenkomst moet de vooruitstrevende samenwerking tussen Nederland en België opnieuw bevestigen. Verder omvat de samenwerkingsovereenkomst een globaal kader voor lopende projecten en nieuwe projecten in het kader van de bevoorradingszekerheid, bijvoorbeeld ook rond de afbouw van de gastoevoer vanuit Nederland, en ze past helemaal in de versterking van de regionale samenwerking in het kader van de Europese Energie-unie. De samenwerkingsovereenkomst zegt ook dat België en Nederland hun marktintegratie zullen versterken, interconnecties beter zullen benutten en zo nodig uitbreiden om de bevoorradingszekerheid te versterken.

Uit Nederlandse berichtgeving heb ik ook begrepen dat de samenwerkingsovereenkomst ook gaat over hernieuwbare energie, de ontwikkeling van energie-efficiëntie en CO2-efficiëntie. Dat zijn nadrukkelijk Vlaamse bevoegdheden.

Grensoverschrijdende samenwerking om de bevoorradingszekerheid te garanderen, is volgens ons cruciaal, want de kosten zullen voor elk land oplopen als de bevoorradingszekerheid door elk land afzonderlijk zou worden bekeken. Wat ons betreft, zou de samenwerking tussen België en Nederland dan ook uitgebreid kunnen en moeten worden naar alle landen van het pentalaterale forum of de CWE-zone (Centraal West-Europa).

Een bedenking bij de samenwerking is dat minister Marghem blijkbaar vlot tot een goede samenwerking komt met Nederland, maar dat het intra-Belgische overleg om werk te maken van het belangrijke energiepact en de energievisie, tot nu toe een veeleer moeilijk verloop heeft gekend. Maar we zijn hoopvol voor de toekomst.

Minister, was Vlaanderen op de hoogte van dit samenwerkingsverband tussen België en Nederland? Was u betrokken bij het overleg en de opmaak van de samenwerkingsovereenkomst, aangezien er toch heel nadrukkelijk naar Vlaamse bevoegdheden wordt verwezen? Op welke manier is dat dan gebeurd?

Is het uw bedoeling om tot een versterkte samenwerking te komen met Nederland? Ziet u mogelijkheden om vanuit Vlaanderen samenwerkingen in dit kader op te zetten met andere landen of regio’s in Europa? Zo ja, over welke initiatieven zou het dan kunnen gaan? Zo neen, waarom niet?

Wat is de stand van zaken met betrekking tot de Vlaamse energievisie en het overleg met de federale overheid en de andere gewesten om tot een samenwerking te komen?

De heer Gryffroy heeft het woord.

Minister, deze vraag is al verschillende keren gesteld, ook in de plenaire vergadering. We weten wat het probleem is: de bevingen in Groningen, het minder oppompen van aardgas aldaar, wij in Vlaanderen, Brussel en Wallonië die met heel wat laagcalorisch gas zitten, en een contract dat eindigt in 2029. Er moeten dus investeringen gebeuren enzovoort. Op 12 april is dan een samenwerkingsakkoord ondertekend tussen minister Marghem en de Nederlandse minister Henk Kamp. Men spreekt daarin over ‘betere marktintegratie, betere interconnectie en betere bevoorradingszekerheid’. Het leveringscontract wordt ook nog eens herbevestigd. De afbouw start vanaf 2024, om tegen 2029 volledig te stoppen.

U kent mijn schrik daaromtrent, minister. Het is wel leuk om een akkoord te hebben, maar als er op een bepaald moment in Nederland toch bottom-up te grote problemen van technische aard komen, hoe zal Nederland het dan oplossen? Het zal bijvoorbeeld misschien niet Henk Kamp zijn die in 2020 nog minister is.

Op welke manier was u als Vlaams minister van Energie – en in die zin dus ook betrokken partij – betrokken bij het overleg en het samenwerkingsakkoord? Hebt u meer details over het samenwerkingsakkoord tussen ons land en Nederland? Heeft dat een impact op Vlaanderen? Wat is de stand van zaken van het proefproject in samenwerking tussen de gewesten en de federale overheid om de overschakeling van laagcalorisch naar hoogcalorisch gas te realiseren? En hoe ver staat u tot slot met de oprichting van een federaal fonds?

Minister Turtelboom heeft het woord.

Minister Annemie Turtelboom

Vlaanderen was op de hoogte van het memorandum of understanding (MOU). Het werd besproken op het energieoverleg tussen de federale staat en de gewesten. Het concrete werkprogramma van het samenwerkingsverband focust op federale bevoegdheden in verband met onder andere interconnecties, marktintegratie en bevoorradingszekerheid.

Ikzelf heb in het verleden ook al eens overleg gehad met mijn Nederlandse collega, bevoegd voor Energie. In de nieuwe governancestructuren die op Europees niveau uitgewerkt worden in het kader van de Energie-unie, krijgt een regionale samenwerking tussen verschillende lidstaten een belangrijke rol. Zo zal bijvoorbeeld het nationale energieklimaatplan 2021-2030, dat de lidstaten de komende jaren zullen moeten indienen, afgetoetst worden met de naburige lidstaten. Ook in het kader van de interne energiemarkt wordt zowel voor elektriciteit als voor gas regionale samenwerking een belangrijk thema.

In het kader van de gezamenlijke ministerraad van de landsregering van Noordrijn-Westfalen en de Vlaamse Regering eind 2015, was er overleg tussen mezelf en mijn Duitse collega. Ik heb zoals gezegd ook al met mijn Nederlandse collega een onderhoud gehad. Eerder dit jaar leidde ik de Belgische delegatie tijdens de algemene vergadering van de International Renewable Energy Agency in januari 2016. In de marge van die vergadering heb ik deelgenomen aan een overleg over energiebeleid met ministers van andere landen en lidstaten van de EU.

Op 19 februari van dit jaar keurde de Vlaamse Regering op mijn voorstel een conceptnota goed over de manier waarop we in Vlaanderen tot een gedragen energievisie willen komen. Momenteel worden de verschillende trajecten administratief ingevuld, zodat de drie pijlers van start kunnen gaan. Ik heb met mijn federale collega overlegd op 10 maart. Komende vrijdag is er een interfederale interkabinettenwerkgroep om de timing van de andere afspraken te maken.

De heer Bothuyne heeft het woord.

Minister, bedankt voor het antwoord. Het is goed dat u internationaal actief bent. Dat mag gerust in een duidelijk kader gegoten worden. De aftoetsing van onze klimaat- en energieplannen met de buurlanden is op dat vlak een mooie opportuniteit om het beleid op elkaar af te stemmen. We moeten dat ook in een vroeg stadium doen, zodat we de opportuniteit van elkaars klimaat- en energieplan goed kunnen inschatten en er op die manier ook op kunnen inspelen.

We moeten eigenlijk tot een echte energiediplomatie komen, waarbij we vanuit de deelstaten een belangrijke rol te vervullen hebben, omdat de bevoegdheden van de toekomst rond hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en dergelijke meer op deelstaatniveau zitten. Graag meer van dat, dus.

Uiteraard zijn we blij dat er vrijdag werk wordt gemaakt van een concretisering van de afspraken rond energievisie en het energiepact, want die energiediplomatie begint eigenlijk in eigen land, door tot een gecoördineerde visie te komen met onze andere deelstaten en de federale overheid.

Voor ik de heer Gryffroy het woord geef en hij ongetwijfeld zijn vraag zal herhalen, heeft minister Turtelboom opnieuw het woord voor haar antwoord op zijn vraag.

Minister Annemie Turtelboom

Mijn excuses, ik heb een stukje van het antwoord niet opgemerkt, namelijk over de gaslevering.

Het samenwerkingsakkoord werd besproken op het plenaire ENOVER-overleg over energiebeleid. Het concrete werkprogramma van het samenwerkingsverband focust op federale bevoegdheden inzake energie, zoals interconnecties, marktintegratie en bevoorradingszekerheid. Voor 2016 staat in Houthalen-Helchteren een relatief beperkte conversie van laag- naar hoogcalorisch gas gepland. Daarover hebben we het hier al gehad. Het gaat om zesduizend gasaansluitingen, en het project wordt als een proefproject beschouwd. De conversie naar hoogcalorisch gas van deze zesduizend aansluitingen is op het moment gepland op 1 juni 2016. Het komt dus echt wel dichtbij.

Het federaal regeerakkoord voorziet in de financiering van de kosten voor deze conversie via een federaal fonds. Op deze manier zullen alle aardgasgebruikers bijdragen aan de kosten voor de conversie, die een gevolg is van gewijzigde omstandigheden in Nederland en strategische keuzes uit het verleden. De federale overheid moet een dergelijk financieringsmechanisme uitwerken. Ik heb er bij de Federale Regering al een paar keer op aangedrongen om daar snel werk van te maken, omdat het van cruciaal belang is. Laten we hopen dat in het proefproject alles technisch en praktisch goed verloopt, maar dan zitten we nog wel met het budgettaire aspect. Het is dus van belang dat de Federale Regering daarover zo snel mogelijk duidelijkheid geeft.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Voorzitter, u hebt inderdaad een paar minuten uitgespaard, want ik zat klaar om mijn vraag opnieuw te stellen.

Ik heb nog één praktische bijkomende vraag. Het akkoord dat nu getekend is, zal dus geen impact hebben op de planning die eigenlijk al lang vastlag? Er komt geen inkorting of zo?

Minister Turtelboom heeft het woord.

Minister Annemie Turtelboom

Ik ben het met u eens, heren, dat Vlaanderen in het overleg Nederland-België zeer belangrijk is. Vlaanderen is daarin altijd van belang, maar ik moet wel altijd werken via de federale overheid. Dat maakt het niet makkelijker. Het hoog- en laagcalorisch gas is vooral in Vlaanderen van belang, maar toch moet ik via de federale collega werken. We hebben natuurlijk ook onze andere contacten, maar formeel moet het via de Federale Regering gaan. We proberen ook heel intense informele contacten te hebben met andere landen en met de Europese Commissie, om op die manier de informatie zo snel mogelijk te krijgen, hoewel dat natuurlijk alleen op goodwill is gebaseerd.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.