U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Soens heeft het woord.

Tine Soens (sp·a)

Half december 2015 werd de Palestijnse jongen Mohammad Faisal Abu Sakha door Israëlische soldaten aan Zaatara checkpoint gearresteerd. Mohammad is 23 jaar oud en leraar in de Palestijnse Circusschool. De organisatie heeft in het verleden nog fondsen gekregen van het Belgische Ontwikkelingsagentschap, BTC. De Palestijnse Circusschool is een vormingsproject met onder andere Belgische en Franse steun om Palestijnse kinderen en jongeren kansen op ontplooiing te bieden.

Op 22 december 2015 werd Mohammad in de militaire rechtbank van Salem zonder beschuldiging of aanklacht onder administratieve detentie geplaatst. Een week later werd hij veroordeeld tot zes maanden administratieve detentie. Tegen deze beslissing is weliswaar nog beroep mogelijk, maar de autoriteiten kunnen de periode van zes maanden gemakkelijk verlengen. Hierdoor is Mohammad in een uitzichtloze situatie terechtgekomen.

Helaas is het verhaal van Mohammad in Israël geen uitzondering. Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem zaten in november 2015 zo’n 527 mensen vast in administratieve detentie. 5 van hen zijn minderjarig. De meest recente cijfers van december 2015 spreken van 584 Palestijnen, onder wie 6 minderjarigen en 3 vrouwen. Dat is het hoogste aantal sinds 2009. Administratieve detentie is een zeer omstreden praktijk die Israël veelvuldig gebruikt onder het mom van publieke veiligheid, ook bij minderjarigen. Het houdt in dat een burger voor onbepaalde tijd op basis van een militair aanhoudingsbevel van zijn vrijheid kan worden beroofd. Conform het internationaal recht mag iemand enkel in zeer uitzonderlijke omstandigheden onder administratieve detentie worden geplaatst. Bovenop de niet-legitieme vrijheidsberoving komt vaak nog eens de mensonterende behandeling in het detentiecentrum zelf. Gedetineerden worden aan foltering en andere mishandelingen onderworpen. Ze worden geconfronteerd met een verbod op familiebezoek, met gedwongen overdracht of deportatie en met eenzame opsluiting. Gaan ze in hongerstaking, dan wordt die vaak bruusk beëindigd met gedwongen voeding. Dat zijn uiteraard allemaal schendingen van het internationaal recht.

Minister, bent u op de hoogte van de specifieke situatie van Mohammad Faisal Abu Sakha? Ziet u een mogelijkheid om via uw bevoegdheden en het Vlaams buitenlands beleid de specifieke situatie van Mohammad aan te kaarten en daarmee ook de problematiek van de administratieve detentie aandacht te geven?

De voorzitter

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

Officieel ben ik niet op de hoogte gebracht van de individuele situatie van dit specifieke geval, maar deze arrestatie heeft internationaal heel wat weerklank gekregen. Amnesty International heeft wereldwijd een actie opgestart voor deze opgepakte Palestijnse leraar van een circusschool.

Het klopt dat in talrijke rapporten van internationale organisaties, ook van ngo’s, melding wordt gemaakt van systematische grove mensenrechtenschendingen, ook schendingen van het humanitair recht, door Israël in de Palestijnse bezette gebieden en/of ten aanzien van de Palestijnse bevolking in het algemeen. Trouwens, heel recent, op 4 januari 2016, heeft de speciale rapporteur van de VN voor de bezette Palestijnse gebieden ontslag genomen omdat hem door de Israëlische autoriteiten geen toegang wordt gegeven tot deze regio en hij op die manier ook niet kon bijdragen aan wat hij als zijn taak ziet: de bescherming, de verbetering van de rechten van de Palestijnse bevolking.

Zo kom ik tot uw tweede vraag. U weet dat we in mijn beleidsnota afgesproken hebben om die zaak, respect voor de rechten van de mens, aan te kaarten in het multilaterale kader, het Europese kader. Het is zo dat de secretaris-generaal van de VN al in 2014 in een rapport de Israëlische autoriteiten opgeroepen heeft om het beleid van de administratieve detentie te herzien en dat ook op 27 januari 2016 de vertegenwoordiging van de EU in Jeruzalem naar aanleiding van onder meer de detentie van Ramallah Mohammad Faisal Abu Sakha, de Israëlische autoriteiten opgeroepen heeft om de internationale mensenrechtenverplichtingen ten aanzien van alle gedetineerden volledig na te leven. In het kader van deze vraag heb ik ook gevraagd aan mijn departement om een brief te richten aan de Europese Dienst voor extern optreden met de zorgen die hier geformuleerd worden, met de vraag om ten aanzien van Israël op te treden. Dat is ook wat ik heb gedaan op vraag van collega Kennes in een ander geval, namelijk van Guatemala.

Ik denk dat we inderdaad via de Europese Unie op die manier druk moeten blijven uitoefenen. Ik heb u meegegeven dat ook de vertegenwoordiger van de VN zijn ontslag heeft gegeven omdat zelfs de VN haar taak niet kan uitoefenen, dat de EU al herhaaldelijk gewezen heeft op die schendingen van de mensenrechten en het humanitair recht. We moeten dit protest en die vraag tot naleving van de mensenrechten luid en helder laten weerklinken. We moeten er meteen aan toevoegen dat ook internationale, zelfs multinationale acties van de VN jammer genoeg weinig of geen effect sorteren.

De voorzitter

Mevrouw Soens heeft het woord.

Tine Soens (sp·a)

Minister-president, ik dank u voor uw positief antwoord. Ik ben heel blij dat u via de Europese Unie de situatie van Mohammad wil aankaarten, maar eigenlijk ook de bredere problematiek van de administratieve detentie onder de aandacht wilt brengen. Ik hoop uiteraard dat er op die brief een antwoord komt en dat dat uiteraard een positief antwoord is. Dat kan misschien een stap zijn in de goede richting. We volgen dit in ieder geval verder op.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.