U bent hier

De heer Poschet heeft het woord.

Joris Poschet (CD&V)

Voorzitter, dank u voor uw clementie en begrip. Mijn excuses voor mijn laattijdigheid. Ik had gehoopt dat ik nog net op tijd zou zijn, maar door een aantal ziektes is dit niet meer gelukt.

Ik ga toch nog misbruik maken van de enige vraag die ik vandaag stel om ook een kort gedicht voor te dragen. Excuses.

Het gedicht van Jevgeni Boenimovitsj staat neergeschreven in klinkers op de kade aan het kanaal in Molenbeek, aan het gebouw waar het Groot Eiland zich bevindt.

Molenbeek. Een palimpsest

tijd van brood en tijd van ontbering
van verzen en bommen van oorlog en vrede
tijd van romige dorpsgezichten
tijd van ruige fabrieksterreinen
van bruisende centrumwijken
van babylonische spraakverwarringen

op het plaveisel van nog natte kasseien
komen sporen van schoenen tevoorschijn
joden die aan de pogroms zijn ontkomen
italianen jagers op geluk
strenge marokkaanse vrouwen

oude platanen in de ban van een stenen poortje
zijn ziek herinneren zich altijd nog levend

in verlaten fabrieken dure appartementen
of clochards
of een school voor moderne dans

tijdperken en winden in namen van straten
een melkbus op de stoep door de tijd omgegooid

windroos die draait van noordoost naar zuidwest
tijdroos in molenbeek een palimpsest

***

de zon is zonder visum achter de horizon geglipt
de regen trekt door de stad zonder papieren
het gras is opgeschoten zonder vergunning
de lucht door longen ontvreemd draagt geen certificaat

het leven is illegaal

***

een halte onderweg was molenbeek
een uitstap die voor eeuwig bleek
hier zijn je huis je verdriet je vertier
maar waarom komen anderen hier?

Voorzitter, minister, collega's, de vzw Atelier Groot Eiland verricht al tientallen jaren belangrijk werk in Brussel. Het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest kampt met hoge werkloosheidscijfers, vooral bij de jeugd. Veel mensen vinden in onze hoofdstad door de mismatch tussen hun profiel als werkzoekende en de beschikbare vacatures maar moeilijk een job. Er is natuurlijk ook de competitiviteit op de arbeidsmarkt, waardoor de sociale economie in Brussel uiterst belangrijk is. Vzw Atelier Groot Eiland tracht hier een deel van het antwoord op te bieden door sociale tewerkstelling, opleiding en werkervaring aan te bieden aan laaggeschoolden, langdurige werklozen, leefloners, asielzoekers en mensen met een mutualiteits- of invaliditeitsuitkering. Daarmee bevindt zij zich op het snijpunt van gewest- (Werk) en gemeenschapsbevoegdheid (Welzijn). Dat is in Brussel altijd een bijzonder aandachtspunt.

Vzw Atelier Groot Eiland biedt vier ateliers aan: het maatschappelijk restaurant Heksenketel, Klimop, ArtiZan en het verzendatelier Etiket. De vzw kan voor haar werking jaarlijks rekenen op 500.000 tot 600.000 euro subsidies van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) en de Vlaamse overheid. De personeelssubsidies van de Vlaamse overheid, goed voor 150.000 euro per jaar, zijn intussen stopgezet. Dit zou het einde betekenen van het verzendatelier Etiket en de uitbetaling van de lonen van vier personeelsleden. Dat is een jammerlijke zaak, want de vzw is voor veel mensen de eerste en enige stap naar een job op de reguliere markt. In het bijzonder in de Kanaalzone, waar vzw Atelier Groot Eiland actief is, mag haar maatschappelijke rol niet onderschat worden.

Mevrouw Van den Brandt heeft hierover op 6 januari 2016 al een vraag gesteld aan minister Gatz, bevoegd voor Brussel. Hij zei dat hij hierover in overleg zou treden met uw Brusselse collega van Werk Didier Gosuin.

Minister, erkent u het belang van de werking van deze vzw? Wat zijn de mogelijkheden om binnen de Vlaamse overheid de vier ex-DAC-statuten over te nemen om de werking van vzw Atelier Groot Eiland te bestendigen? Hebt u al overlegd met minister Gosuin? Zo ja, wat heeft dit opgeleverd? Zo neen, waarom niet? Zijn er mogelijkheden om de sluiting van verzendatelier Etiket te vermijden? Wat gebeurt er met de personeelsleden die door de aangekondigde stopzetting van de Vlaamse subsidies in vooropzeg werden geplaatst? Hebt u contacten gehad met de VGC om, zoals bij de voorgaande beslissingen met betrekking tot de uitdoving van DAC-statuten in 2012, de personeelssubsidies bij de VGC-dotatie te voegen en de hieraan gekoppelde arbeidsplaatsen over te dragen aan de VGC?

Minister Muyters heeft het woord.

Uiteraard erken ik de meerwaarde van de werking. U zult niets anders verwacht hebben. Met betrekking tot de sociale tewerkstelling, de opleiding en de werkervaring laten zij met de vier ateliers kansarmen en personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt zinvolle activiteiten verrichten of geven zij zin aan de sociaal-professionele inschakeling van personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dat zijn allemaal goede elementen.

Dat wil niet zeggen dat daarom de DAC’ers bewaard kunnen blijven. Het feit dat zij zinvol werk doen, heeft niets te maken met de keuzes die moeten worden gemaakt.

Ik schets even een beeld van de financieringsbronnen. In 2014 was 63 procent van de inkomsten afkomstig van subsidies, 36 procent van eigen opbrengsten en 1 procent van giften. Er is een subsidie van de VGC via een stedenfondsovereenkomst. Daarnaast ondersteunde de Vlaamse Gemeenschap, vanuit het beleidsdomein Werk, de ex-DAC’ers met ongeveer 148.000 euro.

Voorts is er voorzien in een omkaderingspremie, voor een bedrag van 11.900 euro. Er is ook de opleidingsovereenkomst, en die is goed voor 158.815 euro, komende van de VDAB Brussel.

Uw vragen betreffen het ex-DAC-project. Tijdens de vorige legislatuur werd beslist om het DAC-project van de vzw Atelier Groot Eiland – goed voor drie voltijdsequivalente werknemers – te regulariseren. Dat gebeurde op 1 juli 2012. Deze regularisatie impliceerde een omzetting van DAC-arbeidsplaatsen in reguliere arbeidsovereenkomsten, met het engagement dat de organisatie hiervoor minimaal drie jaar subsidies bleef ontvangen. In 2012 wist men dus dat men tot eind juni 2015 subsidies zou ontvangen. De vzw werd hiervan op 5 april 2012 op de hoogte gebracht. Midden 2015 werd beslist om deze ad-hocsubsidie te verlengen tot eind 2015.

Een structurele subsidiëring vanuit het beleidsdomein Werk naar deze vzw voor de taken die door ex-DAC’ers worden waargenomen, is evenwel niet mogelijk. De ex-DAC’ers verzorgen de omkadering van Etiket en Heksenketel en de algemene communicatie van de vzw. Deze taken en activiteiten vallen niet onder de Vlaamse gemeenschapsbevoegdheid Werk. Dit dossier werd besproken met minister Homans, want zij is bevoegd voor sociale economie. Aangezien het gaat om de begeleiding van mensen met een psychosociale problematiek in Brussel, kan de organisatie geen financiering krijgen in het kader van het Maatwerkdecreet ten behoeve van de Vlaamse sociale economie. De bevoegdheid inzake sociale werkplaatsen is een gewestmaterie, en valt voor een organisatie in Brussel onder de bevoegdheid van mijn Brusselse collega bevoegd is voor tewerkstelling, minister Gosuin.

Er werd over dit dossier met hem meermaals overlegd. Uit dat overleg blijkt dat de vzw Atelier Groot Eiland op dit moment voor twee activiteiten – schrijnwerkerij en sociale huisvesting – reeds is erkend als sociale-economieactiviteit. Hiervoor ontvangt de vzw van hem jaarlijks 146.265 euro. Het kabinet van minister Gosuin is bereid om na te gaan of de uitbreiding van de erkende activiteiten in het kader van de sociale economie mogelijk is. Dat is een positief element. Hiervoor dient een nieuw dossier opgemaakt te worden. De timing lijkt te krap om dit op heel korte termijn rond te krijgen, maar de opstart van de erkenning van nieuwe activiteiten zou mogelijk zijn vanaf begin 2017. Uiteindelijk zal minister Gosuin beslissen, op basis van een ingediend dossier. Voorwaarde is wel dat de doelgroepwerknemers via een arbeidsovereenkomst in dienst zijn van de vzw.

Er zijn op dit moment nog geen Vlaamse subsidies stopgezet. De ad-hocsubsidie die tijdelijk werd toegekend in het kader van de regularisatie van het DAC-project heroriënteren we vanaf begin 2017 naar het nieuwe instrument van tijdelijke werkervaring. Ik loop hier dus even vooruit op het antwoord op de vraag van mevrouw Kherbache. De vzw Atelier Groot Eiland kan vanaf dan in dit nieuwe kader werkplekken ter beschikking stellen. We stellen voor om de subsidie van 148.000 euro nog een keer te verlengen, tot eind 2016. Naast deze subsidie zal de vzw via het lopende opleidingscontract met de VDAB nog een beroep kunnen doen op de additionele financiering waarover ik het al had. Op die manier geven we die mensen de kans om bij minister Gosuin een dossier in te dienen teneinde erkend te worden als actor in de sociale economie, zodat ze door de goede overheidsinstantie zouden worden gesubsidieerd.

Er zijn geen contacten geweest met de Vlaamse Gemeenschapscommissie omdat de ex-DAC-plaatsen betrekking hebben op sociale-economieactiviteiten, en die zijn een gewestbevoegdheid. De VGC is daar niet voor bevoegd. Tot zover gaat mijn reactie. In 2012 wist men al hoe de kaarten lagen tot medio 2015. Medio 2015 heb ik een verlenging met zes maand toegestaan. Ik verleng nogmaals een keer, met een jaar, zodat men een dossier kan indienen bij minister Gosuin. Vanaf 1 januari 2017 kan men ook nog plaatsen in het kader van de tijdelijke werkervaringsprojecten aanvragen. Ik denk dat ik op die manier een zeer waardevol project de kans biedt zijn toekomst te vrijwaren.

Joris Poschet (CD&V)

Ik dank u voor uw antwoord, minister. Het is zoals steeds helder. Ik dank u ook voor uw voluntarisme. De vzw heeft in 2012 wellicht zelf een kans gemist om te zorgen voor de regularisatie, via de VGC en een overname van de middelen. Dat is evenwel geen reden om de werking stop te zetten. Ik ben blij dat u dat niet doet en de ruimte creëert om na te gaan hoe de werking tot eind 2016 kan worden gevrijwaard. Wat wel een bekommernis blijft, is het gekruiste beleid waarbij gewest- en gemeenschapsbevoegdheden werk en welzijn samenkomen. In Vlaanderen is dat niet problematisch, maar in Brussel stelt zich dan de vraag wie de taak op zich neemt: de gewestminister van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest of de Vlaamse gemeenschapsminister? Of doen die twee dat samen, als partners? In de taskforce voor Brussel is daarover al gesproken, en de weerslag ervan staat op de bladzijden 189 en 191, waar men bijzondere aandacht vraagt voor de sociale economie die noch tot de gemeenschapsmateries, noch tot de gewestmateries behoort maar toch een instrumentele bevoegdheid is.

Ik denk dat we met goede wil en voluntarisme veel kunnen bereiken. Ik hoop – en ik zal er achter de schermen zelf aan proberen te duwen – dat hiervoor een oplossing wordt gevonden. Ik denk dat iedereen overtuigd is van de meerwaarde van dit project.

Ik dank u. 

– Robrecht Bothuyne treedt als voorzitter op.

Mevrouw Brusseel heeft het woord.

Ann Brusseel (Open Vld)

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik was ook bezorgd over vzw Atelier Groot Eiland. Ik ben daar meerdere malen op bezoek geweest. Ik was onder de indruk van hun goede werking.

Als ik het goed begrijp, zijn er in 2012 heel nauwkeurige afspraken gemaakt over de voorwaarden onder dewelke men verder subsidies kon krijgen. Ik zie u ja knikken, dus ik neem aan van wel. Wat mij betreft, was er nog wat onduidelijkheid over het kader waarin het tot stand was gekomen. Was er een concreet samenwerkingsakkoord of hoe is dat in zijn werk gegaan?

Is de garantie er dat de brug wordt gemaakt tot ze bij federaal minister Gosuin in aanmerking kunnen komen voor middelen om hun werking voort te zetten?

Ik onderschrijf de bezorgdheden van de heer Poschet. Ik denk dat u grosso modo kunt bevestigen dat ze hun werking kunnen voortzetten, maar ik krijg nog graag even uw bevestiging.

Mevrouw Kherbache heeft het woord.

Yasmine Kherbache (sp·a)

Minister, de case die men hier aanhaalt, vzw Atelier Groot Eiland, is de perfecte illustratie van een bekommernis die ik daarnet heel beknopt heb meegegeven. Als men binnen het arbeidsmarktbeleid in het kader van een hervorming de kraan dichtdraait voor een vorm van sociale tewerkstelling, namelijk werkervaringsplan-plus (WEP-plus) en gesubsidieerde contractueel (gesco’s), is het wel belangrijk dat men die tewerkstelling op een andere manier kan organiseren.

In het antwoord dat u nu geeft op deze case, schuift u het door naar de sociale economie. U zegt dat ze daar een dossier kunnen indienen en dat de sociale tewerkstelling op die manier verder kan worden omkaderd, omdat het eerder thuishoort binnen de sociale economie. Dat is net mijn punt: in het kader van de doelgroepenhervorming gebeurt dat niet. Er is geen link gemaakt tussen de impact van de hervorming voor de betrokkenen, zowel de betrokken sociale werkplaatsen in de ruime zin van het woord als de betrokken kwetsbare werknemers, en de sociale economie, waar niet in een groeipad is voorzien.

De vraag is hoe je dat zult kunnen opvangen. Binnen het arbeidsmarktbeleid sluit je de kraan. Velen zeggen dat het over maatschappelijk zeer verantwoorde activiteiten gaat, dat die sociale werkplaatsen maatschappelijk zeer verantwoord werk verrichten. Die werknemers kunnen niet zomaar in dienst treden via het normale economische circuit. Er is daar een missing link, zeker in de opvolging. Er is niet voorzien in een warme overdracht. Dat vind ik een typevoorbeeld.

U verwijst naar de sociale economie, maar in dit verhaal is er op geen enkele manier een link gelegd. In heel de toelichting van uw doelgroepenbeleid, zelfs in de overgangsmaatregelen en het garanderen van een zekere continuïteit, wordt dat nergens toegelicht en zeker niet gegarandeerd.

Minister Muyters heeft het woord.

Ik stel voor dat ik antwoord op vragen over het doelgroepenbeleid als we het hebben over dat ontwerp van decreet, want daar hoort het thuis. Anders is het niet terug te vinden in het verslag over het doelgroepenbeleid. U brengt dat nu naar voren, maar het is fout wat u zegt. Het kan beter daar worden besproken.

Mevrouw Brusseel en mevrouw Kherbache, deze beslissing is mee genomen door sp.a in de vorige legislatuur, dat de DAC’ers zouden worden geregulariseerd en dat er drie jaar overgangstermijn zou zijn. Ik heb daar toen nooit een vraag over gekregen. Dat was beslist.

Nu gaat het over het DAC, straks zullen we de discussie over de gesco’s houden. Als u wilt, doe ik dat meteen, maar dan komt het niet in het verslag over het doelgroepenbeleid, maar alleen als antwoord op deze vraag.

De beslissing over het DAC was een algemene beslissing om de DAC’ers allemaal te regulariseren. Ofwel doven ze dan uit, ofwel gaat het geld over en is het ermee gedaan. Er is beslist dat het geld niet over gaat, maar het dooft uit met een overgangstermijn van drie jaar, wat heel redelijk is. In dat kader is die beslissing genomen. Het derde arbeidscircuit deed niet meer wat er in de basisfilosofie uit het verleden stond. Men ging mensen ervaring geven en dan konden die doorstromen. Maar ze bleven daar zitten, en hier ook. Het heeft niet meer de basis van wat het oorspronkelijk als bedoeling had.

Vandaar dat men probeert er opnieuw een tijdelijke werkervaring van te maken. In het kader van de op 1 januari 2017 startende tijdelijke werkervaringen, kunnen ze zeggen dat ze een aantal plaatsen hebben en dat men mensen mag sturen via de tijdelijke werkervaring, om hun zo meer kans te geven op de arbeidsmarkt.

Is er een garantie? Neen, die is er niet. Uiteindelijk zal er een overgangstermijn van viereneenhalf jaar zijn geweest. Twee van de activiteiten in de sociale economie worden nu al gesubsidieerd vanuit Brussel. Dat zou zelfs een vorm van overlap kunnen zijn. Ze kunnen natuurlijk voor andere activiteiten een project indienen. Het is omdat het niet rap-rap kan worden geregeld, dat ik bereid ben om dit jaar nog uit te doen.

Ik heb dus geen garantie. Ik kan niet voor minister Gosuin beslissen of hij een dossier wel of niet moet subsidiëren. Ik kan wel zeggen dat dit de weg is hoe het verder zal gaan. Dat hebben we afgesproken.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.