U bent hier

De voorzitter

De heer Verstreken heeft het woord.

Johan Verstreken (CD&V)

Uit een recent afgeronde studie AquaValue, voorgesteld op 9 december 2015, blijkt dat de tijd rijp is om de Noordzee open te stellen voor geïntegreerde aquacultuur. Dat wisten we in deze commissie al langer, want het punt is al vaker aan bod gekomen. De studie stelt dat Vlaanderen de kennis, ruimte en afzetmarkt heeft om aquacultuurproducten op een geïntegreerde en duurzame manier te kweken. De elf projectpartners van AquaValue schuiven vier pilootprojecten naar voren. Voor een aantal projecten kijkt men naar de windmolenparken, die een erg geschikte biotoop zijn voor vis, schaal- en schelpdieren en wieren. De offshore windmolenparken bieden dan ook kansen voor het kweken van mosselen en zeewieren. Hierbij maakt men gebruik van nieuwe kennis en nieuwe technologieën om zich te behoeden voor de mislukkingen van het verleden op het vlak van mosselkweek. Ook wilde vis kan worden gehoed in de windmolenparken, zoals zeebaars, die door middel van geluiden wordt geconditioneerd om in de windmolenparken te blijven, en zich zo leent voor passieve visserij.

Daarnaast schuift de studie ook nog volgende projecten naar voren: een ecosysteemgerichte kustverdediging en aquacultuur door middel van biobouwers. Dit zijn regiospecifieke organismen die een positieve invloed kunnen hebben op hun omgeving. Het gebruik van deze biobouwers in combinatie met kustverdediging zou een kostenefficiënte en duurzame methode kunnen opleveren om een voldoende breed en stabiel Vlaams strand te behouden. Een laatste project is een broedhuis voor larven van verschillende soorten vis, schaal- en schelpdieren, die dienen als bevoorrading van kwekerijen.

Men wil in de loop van 2016 de middelen voor financiering rond krijgen op Vlaams en Europees niveau om in 2017, 2018 met de werken te kunnen starten.

Minister, wat is uw visie op deze projecten? In welke mate is Vlaanderen al dan niet betrokken bij deze projecten? Is er al overleg geweest met het AquaValue-consortium omtrent de financiering? Wat is de stand van zaken? Of is dit veel te duur en is het financieel niet haalbaar of niet rendabel?

De staatssecretaris voor de Noordzee verklaarde zich bereid om het Ruimtelijk Marien Plan in 2017 te herzien om deze groeiende sector meer kansen te geven. Minister, in februari 2015 ondervroeg ik u naar de mogelijkheden voor passieve visserij en aquacultuur in de windmolenparken. Toen bleek dat dit niet evident was. Aangezien er nu nieuwe gegevens op tafel liggen, wil ik de vraag opnieuw stellen. We zijn er ons van bewust dat we uiteraard ook altijd moeten kijken naar het kostenplaatje. Er waren de koninklijke besluiten die een verbod op de scheepvaart in en rond windmolenparken hanteren. Er waren nog een aantal fysische problemen, onder andere de sterke stroming, en technische uitdagingen om passieve visserij in windmolenparken toe te laten. Wat is de stand van zaken op dit vlak?

De voorzitter

De minister heeft het woord.

Ik sta volledig achter de innovatieve projecten die ervoor moeten zorgen dat mogelijkheden worden onderzocht met betrekking tot de productie van vis en algen via aquacultuur. De AquaValue-projecten zijn er allemaal op gericht na te gaan of we de aquacultuur op zee kunnen uitbouwen. Uit de resultaten van dat onderzoek moet blijken of dit bedrijfseconomisch haalbaar is, of het technisch kan, en dan zal natuurlijk ook verder worden nagegaan of financiële ondersteuning mogelijk is vanuit het operationeel programma dat werd opgemaakt in het kader van het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij. Bijzonder vernieuwend aan die projecten is dat het een samenwerking is tussen de bedrijfswereld en onderzoeksinstellingen. Volgens mij is dat de enige manier om die experimenten goed te onderzoeken en te kijken of ze levensvatbaar zijn.

We zijn op twee manieren betrokken bij die projecten. Het Agentschap Ondernemen heeft het project gedeeltelijk gefinancierd. Er zijn ook verschillende projectpartners die lid zijn van de strategische stuurgroep Aquacultuur, die het aquacultuurbeleid in Vlaanderen adviseert. Ik heb niet geaarzeld om Flanders Maritime Clusters op te nemen onder de leden van deze stuurgroep. Het is ook mijn vaste wil om aquacultuurontwikkeling verder te ondersteunen en te zorgen dat er kansen zijn. De betrokken bedrijven hebben ook duidelijk aangetoond dat Vlaanderen sterk wil staan en ook mogelijkheden biedt voor innovatieve ontwikkelingen.

We zijn ook betrokken bij het Marien Ruimtelijk Plan en er is overleg gepleegd. In sommige gebieden is experimentele visserij toegelaten, maar in windmolenparken is er een verbod op doorvaart en visserij. Als uit dit experiment zou blijken dat ze levensvatbaar zijn en er dus commerciële mogelijkheden zijn, moeten we opnieuw overleg plegen en nagaan of er een aanpassing nodig is. België heeft maar een beperkte kuststrook, waarin reeds veel activiteiten plaatsvinden. Daarin moet een goede afweging worden gemaakt, we moeten ook zorgen dat we andere activiteiten niet verstoren en dat we aandacht hebben voor de biodiversiteit in het mariene milieu.

Wat de passieve visserij en aquacultuur betreft in windmolenparken is de situatie op zich niet veranderd. Het scheepvaartverbod geldt dus nog omdat de veiligheid, onder andere door de aanwezigheid van kabels, niet evident is. Er loopt ook een experiment voor bepaalde technieken, om na te gaan of het mogelijk is.

Maricultuur in het Belgische deel van de Noordzee impliceert veel technische uitdagingen. Het AquaValue-project heeft daar al een aantal oplossingen voor uitgewerkt. De uitdaging blijft het samen exploiteren van de bestaande infrastructuur in de windmolenparken met eventuele nieuwe technieken voor grootschalige maricultuur, en dat op een veilige manier.

Het wordt dus met heel veel aandacht en overtuiging verder opgevolgd. We hopen dat daar tot positieve conclusies kan worden gekomen.

De voorzitter

De heer Verstreken heeft het woord.

Johan Verstreken (CD&V)

Minister, bedankt voor uw antwoord. Het is goed dat hier de nodige aandacht aan wordt besteed. Als ik het goed begrijp, zal de Vlaamse focus niet meteen op massaproductie liggen, maar ook op kweekvis. Ik denk dat de tijd rijp is om daarvoor te gaan. Er zijn inderdaad problemen, maar het is zeer sterk dat er op een mooie manier samengewerkt wordt. Ik hoop dat dat positief zal uitdraaien. Het zou een serieuze stap voorwaarts zijn.

De voorzitter

De heer De Croo heeft het woord.

Herman De Croo (Open Vld)

Ik ben geboeid door deze discussie, die mij bijzonder vooruitstrevend lijkt te zijn. Ik was een drietal weken geleden in Congo. Vlaanderen is het 175e deel van Congo. Dat kan ons tot bescheidenheid brengen, maar het is ook een enorme uitdaging. Op dat heel kleine grondgebied dat wij kunnen benutten, gebeurt er enorm veel. Op dat klein deeltje maritiem gebied dat wij kunnen benutten, kan er ook veel gebeuren. Ik vind dat een uitdaging.

Ik vind het zeer goed dat wij door de exiquiteit van onze zee en onze maritieme mogelijkheden verplicht zijn tot samenwerking. Ik hoor met genoegen zeggen dat men ook het maritiem ruimtelijk plan en dergelijke zal moeten zien aan te passen. En het is ook technisch. We zullen wellicht de mogelijkheid vinden om in beschermde plaatsen, zoals rond de windmolens, iets te doen dat elders nog niet gebeurt.

We moeten daar win-winsituaties van maken, zodat we die ook kunnen uitvoeren, zodat we modellen krijgen. De samenwerking met wetenschappelijke en privé-instellingen en met verschillende autoriteiten is positief. Daar moet je dan een soort paradigma van maken dat je kunt uitvoeren naar andere vergelijkbare liggingen. Ook dat kan een positieve boost betekenen.

De voorzitter

Mevrouw Vermeulen heeft het woord.

Sabine Vermeulen (N-VA)

Minister, ik ben zeer tevreden dat de wetenschappelijke kennis eindelijk zal kunnen worden omgezet in productie en vermarkting, al weet ik dat dat niet voor meteen is. Het project AquaValue moet een roadmap maken om te zien of het marien ruimtelijk plan moet worden aangepast of niet. Met het wegvallen van het energieatol zal er alleszins al een beetje ruimte bij komen. Ik heb goede hoop dat er tegen eind deze legislatuur misschien enige productie in gang kan worden gestoken.

De voorzitter

Minister Schauvliege heeft het woord.

Mijnheer De Croo, ik ben het volledig met u eens. Als we zo’n businessmodel met technische mogelijkheden uitwerken, moeten we ook zien dat we dat kunnen valoriseren en uitdragen naar de wereld. In die zin hebben we daar al wat ervaring mee, zeker op het vlak van milieutechnologie. Ik denk bijvoorbeeld aan waterzuivering en bodemsanering, wat wij hebben kunnen vermarkten en uitdragen over de hele wereld.

We hebben ook minder goede voorbeelden. De windmolentechnologie zat ooit bij ons, maar die hebben we laten gaan. Die zijn we kwijt. We hebben dus goede en minder goede voorbeelden. Laten we die goede voorbeelden voor ogen houden en zorgen dat we dit ook op die manier kunnen uitdragen naar de rest van de wereld.

De voorzitter

De heer Verstreken heeft het woord.

Johan Verstreken (CD&V)

Minister, het is goed dat we Vlaanderen op die manier ook op de wereldkaart kunnen zetten.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.