U bent hier

De voorzitter

Mevrouw De Meulemeester heeft het woord.

Ingeborg De Meulemeester (N-VA)

Voorzitter, minister, het M-decreet zorgt niet enkel voor de vereiste aanpassingen van de schoolomgeving, maar ook voor inspanningen van de medeleerlingen en de leerkrachten. Ik wil ingaan op de leerlingen met gedragsproblemen die nu ook in scholen voor gewoon onderwijs terechtkomen.

In de Verenigde Staten vormen gedragsproblemen van leerlingen een belangrijk motief van leraren om het onderwijs te verlaten of naar een andere school over te stappen. Slechts een klein deel van de leerkrachten die met gedragsproblemen te maken hebben, krijgt extra scholing in klasmanagement.

De Koning Boudewijnstichting en de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) hebben een ondersteuningsproject georganiseerd ‘Borg de Zorg’ voor scholen uit het buitengewoon secundair onderwijs waar gedrags- en emotionele problemen bij heel wat leerlingen voorkomen. Tijdens dit ondersteuningsproject werd nagedacht over de mogelijke begeleiding waarin scholen kunnen voorzien om jongeren met gedragsproblemen beter te ondersteunen. Belangrijk hierbij is dat er een goede samenwerking bestaat tussen de schoolorganisatie, de infrastructuur, de pedagogische aanpak, de ondersteunende diensten enzovoort. Uiteindelijk werd er een boek uitgewerkt ‘Leer-kracht Veer-kracht’ dat schoolteams kunnen gebruiken om hun aanpak van leerlingen met gedragsproblemen te verbeteren.

Minister, het reeds bestaande boek ‘Leer-kracht Veer-kracht’ richt zich voornamelijk tot leerkrachten die al actief zijn op de werkvloer. Het is een instrument voor zelfstudie en kan op eigen initiatief van de school worden gehanteerd. Plant u vanuit de overheid op grotere georganiseerde schaal bijkomende opleidingen voor leerkrachten zodat zij beter kunnen omgaan met gedragsproblemen van leerlingen, of blijft dit de eigen verantwoordelijkheid van de school? Zult u onderzoek doen naar de impact van de invoering van het M-decreet op het personeelsverloop onder de leerkrachten? Ik denk hierbij aan een mogelijke impact op de instroom van nieuwe leerkrachten, of het mogelijk afhaken van leerkrachten vanwege gedragsproblemen bij leerlingen. Ook voor leerkrachten in opleiding is het belangrijk dat zij zich bewust zijn van deze mogelijke gedragsproblemen, en niet enkel bij leerlingen met leerstoornissen. Hoe staat u tegenover een module in de lerarenopleiding waarbij specifieke aandacht wordt gegeven aan het omgaan met leerlingen met emotionele en gedragsproblemen? Is dit volgens u een noodzaak?

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Collega, er zijn geen grote intenties om bijkomende opleidingen te gaan organiseren. Ik geef een overzichtje van wat er al is. In het kader van de nascholing op initiatief van de Vlaamse overheid werden voor de schooljaren 2015-2016 en 2016-2017, vijf nascholingsorganisaties geselecteerd die schoolteams gratis nascholingen aanbieden, specifiek gericht op de implementatie van het M-decreet. Daarmee voorzien we in bijkomende mogelijkheden tot professionalisering.

Wat zijn de doelstellingen van die nascholingen? Ten eerste, het verbreden en verdiepen van de basiscompetenties van leraren zodat teams meer inclusief kunnen werken en in de diversiteit sterker tegemoetkomen aan specifieke onderwijsbehoeften en gedragsproblemen van leerlingen. Ten tweede, het ondersteunen van lerarenteams in verbindend samenwerken met het oog op de maximale ontplooiing van alle leerlingen, de leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften in het bijzonder, maar uiteraard ook de andere leerlingen.

Scholen blijven zelf verantwoordelijk voor hun nascholingsbeleid. Om beter te kunnen omgaan met potentiële gedragsproblemen van leerlingen kunnen ze ook een beroep doen op expertise vanuit het buitengewoon onderwijs voor kinderen met gedragsstoornissen, op de pedagogische begeleiding en op de CLB’s.

De effecten op het onderwijspersoneel maken deel uit van de monitoring die in het M-decreet zelf is ingeschreven. U hebt er daarnet al naar verwezen. U zegt dat leerkrachten zouden kunnen afhaken wegens gedragsproblemen bij jongeren. Dat vraagt dieper wetenschappelijk onderzoek. Dat zit niet in de monitoring. Wij monitoren wel of er al dan niet verschuivingen zijn. We moeten wel kort op de bal spelen en bijsturen. De bekendste bijsturing is natuurlijk de prewaarborgregeling, waardoor we extra leerkrachten krijgen die vanuit het buitengewoon onderwijs naar het gewoon onderwijs komen. Zij moeten de leraren versterken in hun onderwijs aan leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften, in het bijzonder leerlingen met een inschrijvingsverslag, een verslag of gemotiveerd verslag voor type 1 basisaanbod, type 2 of type 3, dus ook gedragsproblemen, of leerlingen die daarvoor in aanmerking zouden kunnen komen.

Ik verwees daarnet naar de gon-uren die werden bevroren om een plotse daling van het aantal toegekende gon-uren te vermijden. De pedagogische begeleidingsdiensten hebben extra middelen ontvangen om aan competentiebegeleiding te doen in het kader van het M-decreet. Die begeleidingsopdrachten wordt verder geconcretiseerd in begeleidingsplannen die ze driejaarlijks opstellen. De scholen kunnen altijd terugvallen op die competentiebegeleiders. Dat is de ondersteuning die men krijgt bij de uitrol van het M-decreet.

Wat u zelf aanhaalt, vind ik heel belangrijk, namelijk dat leerkrachten in opleiding zich bewust zijn van alle evoluties in het onderwijs. Men heeft in de lerarenopleiding aandacht voor het omgaan met leerlingen met diverse onderwijsbehoeften. Dat is ook een van de redenen waarom we de lerarenopleiding willen hervormen. Ik sprak onlangs met leerlingen die het derde jaar professionele bachelor doen. Zij zeggen: “We komen straks op de arbeidsmarkt, er is een M-decreet, maar er is geen vak dat specifiek daarover gaat.” Het hangt een beetje af van opleiding tot opleiding. Het is natuurlijk evident dat de lerarenopleiding mee geïntegreerd wordt en dat de nieuwe evoluties worden meegenomen. Het zou een beetje gek zijn dat iemand die net is afgestudeerd, onmiddellijk nascholing moet volgen. Eigenlijk moet je goed gewapend aan de start komen om met de kansen van elk kind, maar ook het gemis aan kansen van alle kinderen om te gaan. Dat wordt zeker meegenomen bij de bespreking. Het gaat niet alleen over de vorm bij de hervorming van de lerarenopleiding, maar ook over de inhoud, over wat er wordt aangeboden.

De aandacht van die problematiek gaat verder dan enkel de lerarenopleiding. Het opleiden van leraren is een continu proces. Ik ben het ermee eens dat een pas afgestudeerde leraar niet alles prefect beheerst. De competenties moeten verder kunnen worden ontwikkeld in de loop van de loopbaan. Het is natuurlijk wel van belang dat iemand die afstudeert als leraar, de basiscompetenties heeft om zowel naar vakinhoud als naar vakdidactiek op de meest optimale manier zijn of haar opdracht te kunnen vervullen.

De voorzitter

Mevrouw De Meulemeester heeft het woord.

Ingeborg De Meulemeester (N-VA)

Minister, ik dank u voor uw antwoord. In het antwoord op mijn vorige vraag om uitleg zegt u dat de inspecteurs zullen observeren en met hen praten. Dat kan misschien worden meegenomen. Dat is de feedback waarover ik het daarstraks had.

De pedagogische begeleiding krijgt extra middelen om die ondersteuning te bieden. Wordt er op een of andere manier gecontroleerd of zij dat wel degelijk doen en op welke manier? Het lijkt mij belangrijk dat we dat ergens kunnen terugvinden. Hebben ze veel werk? Wordt de vraag veel gesteld?

We volgen het verder op. 

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.