U bent hier

De heer Danen heeft het woord.

In de plenaire vergadering van 10 juni jongstleden werd de tekst van de resolutie betreffende het komen tot een energievisie en een energiepact en de rol daarin van het Vlaams Parlement aangenomen. In die resolutie werd aan de Vlaamse Regering gevraagd om voor de Septemberverklaring 2015 een traject uit te tekenen voor de voorbereiding van de Vlaamse energievisie: “Het Vlaams Parlement vraagt de Vlaamse Regering om voor de Septemberverklaring 2015 een traject uit te tekenen voor de voorbereiding van de Vlaamse energievisie en om hiervoor zo snel mogelijk de werkgroepen op te starten die dit kunnen concretiseren en zo snel mogelijk, en bij voorkeur tegen september 2016, deze energievisie en dit energiepact ter stemming voor te leggen in het Vlaams Parlement en over de toepassing van deze energievisie en dit energiepact jaarlijks te rapporteren aan het Vlaams Parlement.”

Minister, wat is de stand van zaken? Werd er samen met de federale en andere gewestregeringen al een traject uitgetekend? Zo niet, wat is de timing dan?

De heer Bothuyne heeft het woord.

De resolutie betreffende het komen tot een energievisie en energiepact en de rol daarin van het Vlaams Parlement, die op 10 juni kamerbreed is goedgekeurd en die door alle partijen in dit parlement mee ondersteund werd, bevatte inderdaad ook een timing. De bedoeling was om tegen de Septemberverklaring 2015, die we vorige week gehoord hebben, een traject uit te tekenen voor de voorbereiding van de Vlaamse energievisie en zo snel mogelijk werkgroepen op te starten om een en ander te concretiseren, zodat we tegen volgend jaar, eind september 2016, een energievisie en een eventueel energiepact kunnen voorleggen aan het Vlaams Parlement. De bedoeling was ook dat daar een jaarlijkse rapportering over zou worden georganiseerd.

Dit alles is het best niet alleen een Vlaams verhaal, maar een verhaal dat in een bredere context past, samen met de federale en de andere deelstaatregeringen. Het moet ook passen in de hele beweging rond de Europese energie-unie.

We hebben de Septemberverklaring intussen dus achter de rug, maar helaas stond daar bijzonder weinig in te lezen over de voorbereiding van een Vlaamse energievisie. We weten ook niet of er werkgroepen zijn opgestart, of hoe het zit met het overleg met de Federale Regering. Ik heb wel in de kranten gelezen dat minister Marghem sinds kort weer over het energiepact spreekt en dat ze het op die manier weer op de agenda wil krijgen. Hopelijk doet ze dat in overleg met de bevoegde deelstaatministers.

Het is mijns inziens een bijzonder cruciaal punt. Energievisie en energiepact moeten tegemoetkomen aan een vraag die al heel lang leeft in de brede energiesector. Zowel bij producenten en leveranciers als bij consumenten wordt de vraag naar een langetermijnvisie vanuit de overheid gesteld, onder meer om investeringszekerheid te bieden voor de noodzakelijke investeringen in ons energiesysteem.

De bevoegdheden zijn verdeeld over de verschillende bestuursniveaus. Het is dan ook cruciaal dat die samenwerken, elk vanuit hun eigen bevoegdheid. Hopelijk leidt dat tot een breed gedragen energiepact, met zo veel mogelijk partijen. Een maatschappelijk draagvlak is in dezen cruciaal, wat ons betreft.

Minister, wat is de stand van zaken in de voorbereiding van de Vlaamse energievisie? Heeft er al overleg plaatsgevonden met de Federale Regering en de andere deelstaatregeringen over de opmaak van een gemeenschappelijke energievisie?

De heer Gryffroy heeft het woord.

Ik hoef uiteraard niet te herhalen wat de collega’s al gezegd hebben, behalve dat de Septemberverklaring de deadline was om het voorbereidingstraject en de werkgroepen op te starten. Volgens wat ik lees en hoor, gaat het niet altijd gemakkelijk, als men tegelijk op federaal niveau hetzelfde wil doen. Anderzijds was het schema wel heel duidelijk.

Vlaanderen kan ook alleen een energievisie opmaken. Die zal dan misschien niet zo uitgebreid zijn als wanneer je ook het federaal niveau erbij zou nemen, maar wij hebben voldoende bevoegdheden waarop we zelf kunnen ageren. Het gaat dan over distributienettarieven, die ook sturend zullen werken. Het gaat dan over hernieuwbare energie, warmtenetten enzovoort. Er is dus heel veel waaromtrent we zelf al een visie kunnen opmaken. Wat we niet zullen kunnen doen, is transport en de grote productie, maar al de rest is mogelijk. Als men dat dan vanuit het federale niveau mee zou kunnen onderschrijven, zou je natuurlijk een groter energievisieverhaal en een groter energiepactverhaal krijgen.

Mijn vraag is dus ingegeven door ongeduld, minister. Kunt u mijn ongeduld wegnemen?

Minister Turtelboom heeft het woord.

Minister Annemie Turtelboom

Wij bereiden op dit ogenblik een nota voor met de strategische lijnen voor de Vlaamse energievisie. We zijn in eerste instantie gestart met de bedoeling om het samen te doen met het federale niveau. Ik vond dat namelijk het meest logische, om tot één energiepact en één visie te komen, met de drie gewesten en het federale niveau. Op een bepaald moment hebben we gemerkt dat er in ons land andere dynamieken zijn – om het voorzichtig uit te drukken – tussen de gewesten en het federale niveau. Dat heeft mij op een bepaald moment doen besluiten dat ik vooral ook voor Vlaanderen de visie wou uitschrijven, en dat we dan wel zouden zien hoe snel de dynamieken met de andere gewesten en het federale niveau zouden gaan.

Die strategische lijnen hebben betrekking op de ontwikkeling van hernieuwbare energie, de verbetering van energie-efficiëntie, de voorziening van flexibiliteit in het energiesysteem, de financiering van het energiebeleid en van energie-investeringen en de ‘corporate governance’ van het energiebeleid. Het is de bedoeling om voor die strategische lijnen de relevante thema’s voor verdere actie, onderzoek en overleg af te bakenen, waarrond dan werkgroepen kunnen werken.

Vooruitlopend hierop verrichten werkgroepen voor bepaalde thema’s al voorbereidend werk, bijvoorbeeld in het kader van het Fast Lane Project, het Renovatiepact. Intussen zitten we natuurlijk niet stil wat de uitwerking van het beleid betreft. De voorbereiding van de Vlaamse energievisie zal focussen op thema’s die passen in de gewestelijke bevoegdheden. Voor de bevoegdheidsoverschrijdende thema’s zullen we met de andere overheden samenwerken in het kader van het overleg dat federaal minister van Energie Marghem hierrond heeft opgestart, maar waarvoor de concrete timing nog onduidelijk is. De dynamiek is niet overal hetzelfde.

Op initiatief van de federale overheid werd al enkele keren met de gewesten overlegd over de opmaak van een gemeenschappelijke energievisie. Er werden werkgroepen opgericht, meer bepaald rond interconnectie en governance, het concept om samenwerking te testen.

De nota die in voorbereiding is, zal niet alleen de strategische lijnen en de agenda voor verdere actie, onderzoek en overleg bevatten, maar zal ook het procesmatige traject om tot een energievisie te komen, uittekenen. Deze nota zal uiteraard rekening houden met de resolutie van het Vlaams Parlement hierover.

Zoals gezegd, zijn vooruitlopend op dit traject al werkgroepen opgestart, onder meer de werkgroepen in het kader van het Fast Lane Traject voor windenergie, de werkzaamheden in het kader van het Renovatiepact, de werkgroep flexibiliteit bij de VREG, enzovoort. Het is duidelijk dat de methodieken die de verschillende werkgroepen zullen gebruiken, evenals de deelnemers en de betrokkenen, kunnen variëren naar gelang van de thema’s.

In het kader van het overleg op initiatief van de federale minister werd voor de zomer informeel overlegd met de federale en Waalse collega’s. Het is echter op dit moment niet precies duidelijk welk traject zij zullen uittekenen. Daarom heb ik een aantal maanden geleden beslist dat ik uiteraard wil samenwerken met de Federale Regering – en ik hoop dat de dynamiek daar binnenkort flink aantrekt – maar als dat niet lukt, dan wil ik op een bepaald moment ook zelf onze visie bepaald en geformuleerd hebben.

In het najaar willen we met deze nota naar de Vlaamse Regering gaan. We hebben dus een vrij drukke agenda voor het najaar. Daarna bezorgen we de nota uiteraard ook aan het Vlaams Parlement.

De timing van de hervorming van de energiepremies heb ik al in mijn antwoord op een eerdere vraag gegeven. Waarschijnlijk zullen ze starten op 1 juli 2016. Het klopt niet dat enkel de totaalrenovatie nog zal worden gesubsidieerd. Totaalrenovatie zal belangrijk zijn, maar keuzevrijheid ook. Totaalrenovatie is namelijk niet voor iedereen haalbaar of nodig. We zullen dus blijven werken met deelrenovaties, maar totaalrenovatie wel meer stimuleren, omdat we merken dat de combipremies van vandaag echt wel werken.

De heer Danen heeft het woord.

Dank voor uw antwoord, minister. Ik ben blij te horen dat er al heel wat dingen gebeuren, maar de bedoeling van een energievisie of een energiepact is nu net te komen tot een gecoördineerd en samenhangend geheel. Daarom vroeg ik ook naar een traject daarvoor. Als dat nog dit najaar rond kan zijn, dan hoop ik dat we die nota snel krijgen.

Ik vind het jammer dat de dynamiek in de andere gewesten en in de Federale Regering anders is, maar ik ben ook blij dat u daarop niet wacht om zelf al iets te doen. Als ik me niet vergis, hebben de Federale Regering en de Waalse Gewestregering ook een soort energiepact goedgekeurd of is dat in voorbereiding. Als dat snel wordt afgerond, geeft dat misschien een bijkomende dynamiek om de samenwerking uit te breiden.

De heer Bothuyne heeft het woord.

Dank voor uw antwoord, minister. Gisteren las ik in de krant dat minister Marghem “werkt aan een interfederaal energiepact”, en dan had ze het onder andere over het belang van een gedecentraliseerd distributiemodel, slimme elektriciteitsnetten en dergelijke meer. Ze had het dus eigenlijk over Vlaamse bevoegdheden. Van mij mag ze daarover uiteraard een mening hebben, en ik ben heel blij dat ze werkt aan een interfederaal energiepact, het is alleen een beetje verontrustend dat u dat dan nog niet weet. Het lijkt erop dat de communicatie tussen u en uw federale collega voor verbetering vatbaar is.

Ik heb inderdaad begrepen dat het Waals Parlement een resolutie heeft goedgekeurd die min of meer dezelfde richting uitgaat als de Vlaamse. Dus ook Wallonië heeft de nood aan een langetermijnvisie op het energiebeleid op de agenda geplaatst. Het is nu uw taak, minister, om samen met uw federale en Waalse collega die visie voor te bereiden, maar ik hoop ook dat niet enkel de regeringen en de ministers daaraan zullen werken. Alle actoren moeten erbij betrokken worden en zich zoveel mogelijk kunnen scharen achter de uitgangspunten en visies in het uiteindelijke energiepact. Het is goed dat de Vlaamse Regering niet wacht, maar uiteindelijk moet het Vlaamse beleid zich wel in een federaal en Europees kader inschakelen. Als we het morgen eens zijn over de doelstellingen die collega Gryffroy in zijn conceptnota over batterijen heeft neergepend, dan heeft dat natuurlijk een onmiddellijke impact op de federale bevoegdheden rond bevoorradingszekerheid en opslag. In die zin bewijst collega Gryffroy dat Vlaanderen beter niet alleen werkt, maar in samenspraak met de federale overheid en andere deelstaten en liefst ook in een Europees verband, waar er onder de leiding van commissaris Šefcovic toch ook heel wat beweegt.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Minister, u zegt dat er heel wat aan het gebeuren is, maar ik mis de coördinatie, de stuurgroep die alle actoren moet bevragen en aansturen. Dat vragen we ook heel duidelijk in de resolutie: een stuurgroep die boven alle verschillende belangengroepen staat.

Collega Bothuyne, u haalt terecht aan dat mijn conceptnota over batterijen een impact heeft op wat de Federale Regering zou kunnen beslissen. Interfederale energiepacten zijn leuk en we moeten inderdaad niet alleen, maar samen werken, maar we kunnen ook een voortrekkersrol spelen. Niemand verhindert ons om het voorbeeld te geven en het voortouw te nemen in de plaats van onderdanig af te wachten. Ik weet dat collega Leen Dierick mijn tekst heeft meegenomen naar het federale parlement en dat ook onze resolutie daar momenteel circuleert. Ook Ecolo heeft iets ingediend. Dat is de dynamiek van het federale parlement, maar daarom moeten wij in Vlaanderen nog geen afwachtende houding aannemen. We kunnen inderdaad een trekkersrol spelen, ook al hebben bepaalde thema’s een link met de andere gewesten of het federale niveau. Dat zullen we op dat ogenblik dan wel uitvechten.

Minister, ik begrijp dat u een voorstel van tekst wil uitwerken, maar de commissie is bezorgd over de manier waarop aan de resolutie invulling wordt gegeven. De boodschap van de resolutie is vooral dat we tot een breed gedragen initiatief willen komen en interparlementair willen werken over de verschillende bevoegdheidsniveaus heen. Hoe denkt u uw tekst in te passen in het traject dat door de resolutie wordt vooropgesteld? U kunt natuurlijk doorgaan, wachten op de reactie van anderen en dan bijsturen, maar dat is niet bevorderlijk voor het creëren van een breed draagvlakte en gaat in tegen de geest van de resolutie. Misschien kunt u vandaag nog geen antwoord geven, maar ik wil u toch vragen daarover na te denken.

Minister Annemie Turtelboom

Ik vind het belangrijk dat de visietekst inderdaad breed gedragen is, ook op het terrein. Een visie komt niet van de minister alleen. Onze planning was eerst naar de regering te gaan en dan het debat met het parlement op te starten. Ik sta open voor suggesties, maar ik kan moeilijk eerst naar het parlement komen voor ik naar de regering ga.

We gaan ervan uit dat dat dan principieel goedgekeurd wordt door de regering. Of is dat voordien al afgetoetst met de andere beleidsniveaus? Ziet u daar een rol voor het parlement?

De resolutie wordt daarmee wel volledig onderuit gehaald. Mijn resolutie was zeer technisch opgebouwd, daardoor hebben we kamerbreed ondersteuning gekregen. In eerste instantie werd gevraagd om in de eerste fase een stuurgroep samen te stellen. Ik weet niet of ik daarvoor naar de regering moet stappen, dat zou kunnen. Het is een puur technische aangelegenheid. Er wordt geen uitspraak gedaan of de stoel nu groen of rood of blauw of geel moet zijn.

Mijnheer Gryffroy, probeer de rust te bewaren. Ik denk niet dat het de bedoeling is om de resolutie onderuit te halen.

Minister Annemie Turtelboom

Neen, absoluut niet.

Integendeel, ik heb net aan de minister gevraagd om na te denken over de invulling van de resolutie en over de weg die zij wil afleggen. De vraag was of ze dan eerst naar de regering gaat en of er dan een principiële beslissing komt, wat ze daar dan zou brengen en hoe ze dit en andere parlementen bij de resolutie zal betrekken. Dat is de vraag, maar ik kan me voorstellen dat het ineens veel is.

Minister Annemie Turtelboom

Laat er mij zeker even over nadenken. Een visie moet gedragen zijn door zo veel mogelijk mensen. Het is niet de bedoeling om een of ander onderuit te halen. We moeten zo breed mogelijk gaan. Met de andere parlementen, dat weet ik niet. Ik werk op het Vlaamse niveau. In de eerste maanden wou ik samenwerken met de federale overheid. Ik wou samen tot een visie en een pact komen, maar de dynamiek is in de verschillende gewesten anders. Het gevaar bestaat dat het 2018 wordt en dat we nog altijd onze eigen visie niet hebben neergeschreven. Ik hou het bij Vlaanderen en het Vlaams Parlement, anders zit ik weer bij mijn eerste gedacht. Dan loop ik het risico dat ik pas in 2017 of 2018, als de legislatuur meer dan halfweg is, een visie of een pact heb. Dat vind ik niet wenselijk.

Dus laat me even denken hoe ik met respect voor het parlement maar ook respect voor mijn coalitiepartners en de regering, de twee met elkaar kan verzoenen. Ik kan moeilijk met een tekst naar het parlement komen die nog niet op de regering is geweest. Laat me kijken met welke methode we dat gaan aanpakken.

Ik wil ook benadrukken dat de resolutie geen vodje papier is, en dat ze kamerbreed is goedgekeurd. Ik wil me houden aan wat we daar gestipuleerd hebben. Er is een traject vooropgesteld. De coördinatie is de kern, of daarmee moet men starten.

Ik wil de vraag van de heer Gryffroy echt ondersteunen. Ik vind dat ook heel belangrijk. Er gebeurt heel wat, maar het komt erop aan naar een gecoördineerde aanpak te gaan. Ik vraag u met aandrang om daar snel werk van te maken.

De heer Bothuyne heeft het woord.

Dezelfde aandrang is bij iedereen aanwezig, denk ik. Iedereen voelt de noodzaak aan om resultaten te boeken met de energievisie en het energiepact. U hebt gelijk dat u niet meer wilt wachten op anderen om onze eigen visie neer te pennen. Ik ga er dan ook van uit dat u vrij snel met resultaten zult komen, zowel qua aanpak als qua inhoud. Ik hoop dat u zo snel mogelijk overleg pleegt met uw federale collega, zodat ze, als ze zich nog eens uitspreekt over Vlaamse bevoegdheden, dat kan doen op basis van de kennis van de Vlaamse beleidskeuzes. Dan kunnen we effectief tot een interfederaal pact komen.

Mijn vraag is dus duidelijk: ten eerste de aanpak. De inhoud moet bottom-up komen. We moeten de visie nog niet invullen maar wel bedenken hoe we het concept, het traject gaan aanpakken. Of u eerst naar de regering wilt gaan, dat is uw zaak.

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.