U bent hier

Commissievergadering

woensdag 23 september 2015, 14.00u

Voorzitter
van Jelle Engelbosch aan minister Joke Schauvliege
2749 (2014-2015)
De voorzitter

De heer Engelbosch heeft het woord.

De heer Jelle Engelbosch (N-VA)

Minister, de kersenteelt staat bekend als een bijzonder kwetsbare teelt. Gemiddeld om de drie jaar mislukt de oogst. Er zijn twee heel goede jaren en dan is het derde jaar heel vaak altijd slecht. De oorzaken zijn velerlei: nachtvorst, hagel, regen. Ook als er vogels in uw plantage landen, is het voor dat jaar vaak gedaan met de opbrengst.

Om u te beschermen tegen deze factoren, is het bouwen van een overkapping tegenwoordig wel in trek. Ondertussen is 15 procent van de professionele kersenteelt in Haspengouw overkapt. De kostprijs daarvan schommelt tussen de 30.000 en 60.000 euro per hectare. Zodra zo’n overkapping er is, is het risico op oogstverlies zo goed als nihil en kan de opbrengst tot 8000 kilo per hectare toenemen.

Indien we de kersenteelt oogstzekerder willen maken, kunnen we de meeste winst behalen met die overkappingen. Minister, ik moet u niet vertellen dat Haspengouwse kersen gegeerd zijn op de internationale markt. We hebben een geweldig klimaat, waardoor de kersen rustig kunnen rijpen en we internationaal mogen zeggen dat we de beste kersenteelt van minstens Europa hebben. (Opmerkingen. Gelach)

We zijn bescheiden, maar dat is nu echt geen sector waarvoor moeilijk een afzetmarkt te vinden is.

Minister, kan er voor de overkapping vandaag nog VLIF-steun (Vlaams Landbouwinvesteringsfonds) worden aangevraagd? Hoe hoog is die steun? Over welk percentage spreken we dan? Dat was mij namelijk niet helemaal duidelijk.

Als we ondersteuning zouden kunnen geven zodat groepsaankopen mogelijk zijn, zou dat een stuk efficiënter en goedkoper kunnen. Hebt u er weet van dat er eventueel diensten beschikbaar zijn bij de proefcentra die dat zouden kunnen coördineren? Of ziet u op dat vlak eventueel een rol weggelegd voor de fruitveilingen om daarin ondersteuning te bieden?

Het Proefcentrum voor Fruitteelt (pcfruit) in Sint-Truiden heeft een project lopen in verband met de overkapping van zoete kersen. Hebt u ondertussen meer informatie over in welke fase dat onderzoek zit? Zijn er reeds resultaten gekend? Zijn er eventueel conclusies te trekken?

Vandaag is een overkapping vergunningsplichtig. Valt het te overwegen om tot een meldingsplicht te komen in plaats van een vergunningsplicht?

De voorzitter

De heer De Croo heeft het woord.

De heer Herman De Croo (Open Vld)

Ik vind het een goede vraag. Ik ben een beetje een ervaringsdeskundige in deze materie.

Het gaat over laagstamkerselaars, want ik zie geen overkapping mogelijk over hoogstamkerselaars. Het is juist dat een aantal zaken de kersenteelt bedreigen. Je kunt de teelt tegen vogels beschermen met de fameuze kanonnen, maar dat stoort de buren nogal. Het is ook zo dat de verzekeringspremies heel zwaar zijn. Je moet de kosten van de infrastructuur afwegen tegen de kosten van de verzekering.

Onze fractie heeft vorige legislatuur een motie ingediend voor een mogelijke aanwending van kredieten. Minister, u bent bevoegd voor het Landbouwrampenfonds. Zijn er mogelijkheden om gelden te affecteren? Als je de ramp voorkomt, moet je ze natuurlijk ook niet betalen. Hebt u overleg met de verzekeringssector?

Het is een heel mooi maar ook heel broos product. Het is bijzonder frustrerend dat men op enkele uren tijd de inspanningen van maanden of jaren kan zien verloren gaan. 

De voorzitter

Minister Schauvliege heeft het woord.

Collega’s, vanuit het landbouwbeleid ondersteun ik inderdaad het overkappen van kersenplantages via het VLIF. Daarnaast wordt er ook ondersteuning geboden via de Europese Gemeenschappelijke Marktordening (GMO) voor groeten en fruit, waarbij gedurende vijf jaar een afschrijving van 30.000 euro per jaar in rekening kan worden gebracht en met een maximum van 50 procent. Deze maatregel is beschikbaar voor telers die lid zijn van een producentenorganisatie die deze actie ook opgenomen heeft in haar operationele programma.

Een overkapping via een groepsaankoop behoort ook tot de mogelijkheden.

Beide zijn wel niet combineerbaar. Een teler moet dus, afhankelijk van zijn individuele situatie, een keuze maken tussen beide steunmaatregelen.

Voor wat betreft de diensten via de proefcentra wil ik hier ook zeker vermelden dat via de GMO-regeling ook het onderzoek op het pcfruit rond overkappingen bij zoete kers wordt ondersteund. Dat onderzoek gaat de invloed na van overkappingen op onder andere de vruchtmaat en de vruchtkwaliteit van verschillende rassen. Er worden bijvoorbeeld metingen uitgevoerd om de lichtverliezen van de folie te bepalen en er wordt onderzocht of hagelnetten en folie kunnen worden gecombineerd.

Op kennisvlak test het pcfruit reeds sedert 2007 de waarde van verschillende constructiesystemen van kersenoverkappingen. Momenteel zijn er vier proefopstellingen actief: een Duits systeem, een Nederlands systeem, een Oostenrijks systeem en een eigen alternatief systeem.

Het proefcentrum heeft gedetailleerde info ter beschikking over de constructies, de investerings- en arbeidskosten, de financiële bruto-opbrengsten. De conclusies zijn dat overkapte teelt meer oogstzekerheid geeft; overkapte teelt levert doorgaans dikkere, hardere kersen met een hoger suikergehalte en een betere smaak; overkapte teelt is meer arbeidsintensief, zowel voor als na de pluk van de kersen; een goede plaatsing en verankering van de overkapping is vereist.

Daarnaast zijn er meerdere technische aanbevelingen: de nokhoogte moet minimaal 4 meter zijn, de verluchting is belangrijk in verband met temperatuur, de folie mag men niet langer dan nodig gesloten laten om de invloed van het lichtverlies te beperken, irrigatie is noodzakelijk, spuiten tegen rotten is noodzakelijk enzovoort. Er wordt dus heel wat op ingezet.

Mijnheer De Croo, het is natuurlijk de bedoeling om te voorkomen. Daarom is er ook VLIF-steun en andere steunmechanismen om te voorkomen dat er zich een ramp zou voordoen. Uiteraard is er het Landbouwrampenfonds. We zijn daarvoor bevoegd. Op dit moment werken we uit hoe we dit het beste vorm geven.

Collega Engelbosch vroeg ook naar de meldingsplicht. U weet dat we bezig zijn met een vereenvoudigingsbesluit om een aantal vergunningen af te schaffen. Ik zal laten onderzoeken of dit eventueel tot de mogelijkheden behoort. Ik zal de suggestie dus meenemen.

De voorzitter

De heer Engelbosch heeft het woord.

De heer Jelle Engelbosch (N-VA)

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Heb ik goed begrepen dat men om de steun te krijgen van het EU-fonds, lid moet zijn van een producentenorganisatie? Iemand die geen lid is, krijgt die steun niet? Men krijgt dan dus enkel VLIF-steun maar niet die andere steun.

Ik ben ook zeer tevreden dat u mijn suggestie tot vereenvoudiging wilt overwegen en zult onderzoeken in het overleg. Ik heb er een schriftelijke vraag over gesteld. U hebt me toen geantwoord dat 98 procent van de vergunningsaanvragen voor een overkapping werd goedgekeurd. Ik denk dus dat er zich geen problemen stellen, maar dat het een enorme administratieve vereenvoudiging voor de fruitsector zou zijn. Ik reken erop dat een melding in de toekomst zal volstaan.

De voorzitter

De heer De Croo heeft het woord.

De heer Herman De Croo (Open Vld)

Minister, het is evident dat in die sector een proactief optreden van de regering positief is. Misschien komt er ook iets positiefs uit het Landbouwrampenfonds en de kredieten die zouden kunnen worden vrijgemaakt.

De heer Jos De Meyer (CD&V)

Ter aanvulling. Onze collega verwees terecht naar een vorige legislatuur. We hebben er toen meerdere gesprekken over gehad. We hebben er ook met een aantal mensen uit Canada, waar een vertegenwoordiging van onze commissie geweest is, een aantal gesprekken over gehad. Ik geef het maar mee, minister, want misschien vind u hier of daar in de verslagen wat inspiratie.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is toegankelijk.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.