Wat is de stand van zaken ?

1. In Europa
2. Op federaal niveau
3. Op Vlaams niveau
4. In de overige deelstaatparlementen

1. In Europa
   • Grondwet voor Europa: stand van zaken
     • Resolutie van het Europees Parlement over het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa
     • Overige documenten van het Europees Parlement
     • 12 januari 2005: Grote meerderheid Europees Parlement stemt voor de resolutie over de Europese Grondwet
       Het Europees Parlement heeft zich met overgrote meerderheid uitgesproken voor de resolutie over de Europese Grondwet. Van de 677 uitgebrachte stemmen waren er 500 voor, 137 tegen en 40 onthoudingen.
     • Verslag van Richard Corbett en Inigo Méndez de Vigo
     • Zie ook krantenartikelen van 13/01/2005
   • Ratificatie van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa
   • Interactieve kaart & geplande procedures voor de ratificatie in de diverse Europese lidstaten
   • Huidige stand van zaken i.v.m. de ratificatie in de diverse Europese lidstaten
   • Nederland en Frankrijk verwerpen EU-grondwet. Wat nu?
   • Is de Grondwet nu dood ?
   • Verklaring van Berlijn
   • Recente chronologie
   • Van Grondwet naar Hervormingsverdrag
   
    
2. Op federaal niveau
   • 19 mei 2005: Kamer keurt Europese Grondwet goed
     Zie: krantenartikelen van 20 mei 2005
   • 3 mei 2005: Kamercommissie keurt Europese Grondwet goed
     Zie: krantenartikelen van 4 mei 2005
   • 28 april 2005 : Senaat keurt als eerste Europese Grondwet goed
     Zie: krantenartikelen van 29 april 2005
   • Kamer Stuk 1091 (2004/2005)
     Wetsontwerp houdende instemming met het Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa, en met de Slotakte, gedaan te Rome op 29 oktober 2004
   • Samenvatting van de recente gebeurtenissen
   • Overzicht van de relevante parlementaire documenten :
     • Senaat Stuk 1091 (2004/2005)
       Wetsontwerp houdende instemming met het Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa, en met de Slotakte, gedaan te Rome op 29 oktober 2004
     • Kamer Stuk 0281 (2003-2004)
       Wetsvoorstel houdende organisatie van een volksraadpleging over het verdrag tot instelling van een grondwet voor Europa
     • Kamer Stuk 0281/4 (2004/2005)
       Advies van de Raad van State Nr. 37.804/AV
     • Kamer Stuk 0297 (2003-2004)
       Voorstel van resolutie betreffende het organiseren van een volksraadpleging over het ontwerp van Europese Grondwet
     • Kamer Stuk 0317 (2003-2004)
       Voorstel van resolutie tot organisatie van een volksraadpleging over de toekomstige Europese Grondwet
     • Kamer Stuk 1531 (2004-2005)
       Voorstel tot herziening van artikel 167, § 2, tweede volzin, van de Grondwet teneinde er de mogelijkheid in op te nemen een volksraadpleging te houden in het kader van de procedure tot instemming met de in artikel 34 van de Grondwet bedoelde internationale verdragen
     • Kamer Stuk 1461 (2004-2005)
       Voorstel tot instelling van een bijzonder en tijdelijk reglement betreffende een zo ruim mogelijke raadpleging en voorlichting alvorens wordt overgegaan tot de instemming met het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, alsook betreffende de instemmingsprocedure zelf
     • Senaat Stuk 282 (2003-2004)
       Voorstel van resolutie betreffende het organiseren van een volksraadpleging over het ontwerp van Europese Grondwet
     • Senaat Stuk 950 (2004-2005)
       Wetsvoorstel houdende organisatie van een volksraadpleging over het verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa
     • Senaat Stuk 250 (2003-2004)
       Wetsvoorstel houdende organisatie van een volksraadpleging over het Verdrag tot instelling van een Grondwet voor Europa
   
   Volksraadpleging of referendum ?
   De begrippen referendum en volksraadpleging worden voortdurend door elkaar gebruikt, hoewel het om verschillende middelen gaat. Het verschil zit voornamelijk in de gevolgen. Als de overheid gebonden is door de uitslag, spreekt men over een referendum. Als de overheid niet juridisch verplicht is de uitslag te respecteren, spreken we van een volksraadpleging.
   Verder zijn er twee grote groepen referenda en volksraadplegingen. Soms zijn ze wettelijk verplicht. Dat is het geval als de grondwet of de wet voorschrijft dat bepaalde besluiten aan een referendum moeten worden onderworpen. Een mooi voorbeeld daarvan is Ierland waarbij voor elke kleine grondwetsherziening de bevolking wordt geraadpleegd. Maar in een aantal gevallen kan de overheid vrij kiezen of ze over een bepaalde materie al dan niet een referendum of volksraadpleging organiseert.
   Vlaanderen telde de voorbije acht jaar tien volksraadplegingen, maar dan op lokaal niveau. (¹)
   Enkele uitttreksels uit de werkversie van de paper "Referendum en volksraadpleging, een politiek-sociologische benadering en actualisatie"/Dieter Bruneel. (pdf 47 kB)
    
   Geen volksraadpleging in België
   Op 23 november 2004 heeft de Raad van State een advies geformuleerd over het wetsvoorstel houdende organisatie van een volksraadpleging over het verdrag tot instelling van een grondwet voor Europa: om een volksraadpleging te kunnen houden, moet de Belgische Grondwet worden aangepast.
   Op 14 december 2004 schaarde een meerderheid in de bevoegde commissie van de Kamer zich achter het principe om een volksraadpleging over de Europese Grondwet te organiseren.
   De Sp·a, CD&V en de PS waren tegen. Spirit, de VLD, de MR en het Vlaams Belang voor. Dat gaf negen voor, acht tegen.
   Spirit wijzigde nadien echter plotseling van koers. Daardoor was er niet langer een meerderheid. De discussie sleepte nog enkele weken aan in de commissie.
   In de plenaire vergadering van 10 maart 2005 werd het voorstel om een niet-bindende volksraadpleging te organiseren, definitief door de Kamer begraven. Het voorstel kreeg weliswaar een meerderheid van 73 stemmen tegen 62, maar voor een grondwetswijziging is een tweederde meerderheid nodig. "Binnen de paarse regering was er geen eensgezindheid, daarom kreeg het parlement vrij spel. Socialisten (en ook de christen-democratische oppositie) waren van meet af aan tegen, maar lieten in de commissie de gesprekken aanslepen. Liberalen, Vlaams Belang en Spirit waren voor. Maar toen Spirit onder druk van kartelpartner SP.A een U-bocht maakte, was de gedachte dood. Rik Daems, fractieleider van de VLD, ontwapende echter niet en zocht met steun van de MR via juridische spitsvondigheden toch nog een uitweg. Vorige kreeg hij nog wat respijt toen de Kamer hoogst uitzonderlijk het verslag van de commissie afwees. Donderdagnacht was het verhaal helemaal afgelopen. Een MR-voorstel tot grondwetswijziging (artikel 167) om referenda over internationale verdragen mogelijk te maken, haalde niet de vereiste tweederde meerderheid. Enkel liberalen, Vlaams Belang, Ecolo en Spirit stemden voor de wijziging." (²)
   Beknopt Verslag
   Zie ook: overige krantenartikelen
   24 maart 2005: Rik Daems, fractieleider van de VLD,dient een nieuw wetsvoorstel in om volksraadplegingen over internationale verdragen mogelijk te maken.
   Zie: krantenartikelen van 25 maart 2005
    
   Wie is voor of tegen de volksraadpleging/de Europese Grondwet ?
   • Sp·a
   • Spirit
   • VLD
   • CD&V
   • NV-A
   • Vlaams Belang
   • Groen!
      
   • PS
   • MR
   • cdH
   • Ecolo
   
   Zie ook: krantenartikelen
    
3. Op Vlaams niveau
   Qua besprekingen van de Europese Grondwet zijn in het Vlaams Parlement, meer bepaald in de Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking en Toerisme, de hoorzittingen (die doorgingen op donderdagvoormiddag 10 november en de volledige donderdag 17 november) afgerond. In totaal werden zes personen gehoord.
   Deze hoorzittingen waren verworven, enerzijds op vraag van de Vlaams Belang-fractie (i.c. op vraag van 5 commissieleden - cfr. de relevante reglementsbepaling) en anderzijds op grond van het verzoekschrift Sleeckx/Debunne/Van Outrive.
   De vraag v.h. Vlaams Belang ging daarbij in tijd vooraf aan de in het verzoekschrift vervatte vraag naar hoorzittingen, ze werd immers gesteld vlak na de toelichting van de minister bij het ontwerp van decreet.
   Het verzoekschrift werd behandeld op dinsdagnamiddag 8 november.
   Ondertussen werden in de Commissie voor Binnenlandse Aangelegenheden, Bestuurszaken, Institutionele en Bestuurlijke Hervorming en Decreetsevaluatie (op 17 november) ook twee voorstellen van decreet houdende organisatie van een volksraadpleging over de Eur. G.W. besproken en verworpen. Een voorstel ging uit van het Vlaams Belang, het andere voorstel ging uit van Groen!.
   De besprekingen van de Europese Grondwet vielen dan tijdelijk even stil ten gevolge van de begrotingswerkzaamheden.
   De besprekingen werden hervat op 6 december. Dan werden twee resoluties (eentje van de meerderheid en eentje van Groen!) behandeld.
   Op 13 december werd dan de bespreking van het ontwerp van decreet voortgezet.
   Ondertussen werd, op maandag 19 december, het intra-Belgische samenwerkingsakkoord over de subsidiariteit geparafeerd en vervolgens (op 22 december) bekrachtigd door de plenaire vergadering (Stuk 628 (2005-2006)).
   Op 10 januari 2006 werd het ontwerp van decreet (houdende instemming met het verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa en de slotakte, ondertekend in Rome op 29 oktober 2004) goedgekeurd in de Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking en Toerisme met 10 stemmen tegen 5.
   Op 8 februari 2006 stond de goedkeuring van de Europese Grondwet op de agenda van de plenaire vergadering van het Vlaams Parlement.
   Het ontwerp werd goedgekeurd met 84 stemmen voor, 1 onthouding en 29 stemmen tegen.
   Handelingen van de ochtendvergadering van 8 februari 2006
   Handelingen van de middagvergadering van 8 februari 2006
    
   Referendum over EU-Grondwet in Vlaanderen lijkt onwaarschijnlijk
    
   • Stuk 358 (2004-2005)
     Ontwerp van decreet houdende instemming met het verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa en de slotakte, ondertekend in Rome op 29 oktober 2004.
   • Voorontwerp van decreet houdende instemming met het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa en de slotakte, ondertekend in Rome op 29 oktober 2004 , principiëel goedgekeurd door de Vlaamse regering op 17.12.2004 (MsWord 251kB)
   • Instemmingsdecreet Europese Grondwet: Analyse van het advies van de Raad van State (Pdf, 207 kB)
     Nota van de Juridische Dienst aan het Uitgebreid Bureau waarin het advies van de Raad van State over de voorontwerpen van decreet, wet en ordonnantie houdende instemming met het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa wordt geanalyseerd
   • Stemming Grondwet EU in Vlaanderen uitgesteld
     in : Het Parool, 23/06/2005 (pdf 40 kB)
   • Europese Grondwet. Bijna akkoord
     in : De Standaard, 22/11/2005, pag. 7
   • Stuk 392 (2004-2005)
     Voorstel van resolutie van mevrouw Miet Smet, de heren Jan Roegiers, Kurt De Loor en Jan Loones en mevrouw Anne Marie Hoebeke betreffende de resultaten van de referenda over de Europese grondwet in Nederland en Frankrijk en de nood aan het organiseren in Vlaanderen van een volgehouden maatschappelijk debat over welke richting de Europese eenmaking moet nemen
   • Stuk 421 (2004-2005)
     Voorstel van resolutie van de heren Eloi Glorieux en Jos Stassen, de dames Vera Dua en Mieke Vogels en de heren Jef Tavernier en Rudi Daems betreffende de toekomst van de Europese Unie
   • Stuk 582 (2005-2006)
     Voorstel van decreet van de heren Eloi Glorieux en Jos Stassen en mevrouw Vera Dua houdende organisatie van een volksraadpleging in Vlaanderen over het verdrag tot instelling van een Grondwet voor Europa
   • Stuk 215 (2004-2005)
     Voorstel van decreet van de heren Karim Van Overmeire, Stefaan Sintobin, Roland Van Goethem, Luk Van Nieuwenhuysen en John Vrancken betreffende het instellen van een volksraadpleging over de Europese Grondwet.
   • Verzoekschrift ingediend door de heren Jef Sleeckx, Georges Debunne en Lode Van Outrive over het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa (pdf 331 kB)
     Zie ook: "Toch nog met EU-Grondwet naar Belgische burger". Initiatief van drie 'vergrijsde socialisten'
     in : Gazet Van Antwerpen, 21/06/2005, pag. 13
   • Ontwerpverslag bespreking collectief verzoekschrift Europese Grondwet
   • Actuele Vraag dd. 01/06/2005
     Actuele vraag van de heer Karim Van Overmeire tot de heer Yves Leterme, minister-president van de Vlaamse Regering, Vlaams minister van Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij en Plattelandsbeleid, over de gevolgen van het Franse referendum betreffende de Europese Grondwet en de ratificatie ervan door het Vlaams Parlement
   • Bourgeois roept op tot debat over Europese Grondwet. Persmededeling (MsWord 22kB)
   • Vraag om Uitleg dd. 01/03/2005
     Vraag om uitleg van mevrouw Miet Smet tot de heer Yves Leterme, minister-president van de Vlaamse Regering, Vlaams minister van Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij en Plattelandsbeleid, over de erkenning en de gevolgen van de specifieke constitutionele status van Vlaanderen in het kader van het Europees Grondwettelijk Verdrag, meer bepaald wat betreft de subsidiariteitstoets
   • Stuk 263 (2004-2005)
     Hoorzitting over de toekomstige Europese Grondwet. Verslag namens de Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking en Toerisme uitgebracht door mevrouw Miet Smet. Stuk 263 (2004-2005) - Nr. 1 verslag hoorzitting/gedachtewisseling
   • Agenda Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking en Toerisme van dinsdag 15 februari 2005
   • Vraag om uitleg dd. 14/12/2004
     Vraag om uitleg van mevrouw Sabine Poleyn tot de heer Geert Bourgeois, Vlaams minister van Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme, over de informatieverstrekking aan en de sensibilisering van de Vlaamse bevolking ter gelegenheid van de eventuele goedkeuring van de Europese Grondwet

 
4. In de overige deelstaatparlementen
   • Brussels Parlement
     Ontwerp van ordonnantie houdende instemming met : het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, en met de Slotakte, gedaan te Rome op 29 oktober 2004: goedgekeurd op 20 juni 2005
   • Parlement van de Franse Gemeenschap
     Projet de décret portant assentiment au Traité établissant une Constitution pour l'Europe, aux Protocoles annexés au Traité établissant une Constitution pour l'Europe, à ses Annexes et Acte final, faits à Rome, le 29 octobre 2004 " doc.123 (2004-2005): goedgekeurd op 23 juni in de Commissie Buitenlandse Betrekkingen en Europese Zaken
     Commissieverslag - Stuk 123 (2004-2005) nr. 2
     Goedgekeurd op 19 juli 2005 in plenaire vergadering
     Tekst (pdf 72 kB)
   • Waals Parlement
     goedgekeurd op 29 juni 2005
     Decret 162 n1 (2004-2005)
     Projet de décret portant assentiment au Traité établissant une Constitution pour l'Europe aux Protocoles annexés au Traité établissant une Constitution pour l'Europe, à ses Annexes et Acte final, faits à Rome, le 29 octobre 2004.
     Decret 163 n1 (2004-2005)
     Projet de décret portant assentiment au Traité établissant une Constitution pour l'Europe, aux Protocoles annexés au Traité établissant une Constitution pour l'Europe, à ses Annexes et Acte final, faits à Rome, le 29 octobre 2004.
   • Parlement van de Duitstalige Gemeenschap
     goedgekeurd op 20 juni 2005
     Dossier stuk 37 (2004-2005)
     stuk Nr. 37 (2004-2005) nr. 3
     indiening : 29 april 2005 (stuk Nr. 37 (2004-2005) nr.1)
     behandeling in commissie : 23.05., 30.05., 13.06.2005
     commissieverslag : 13 juni 2006 (stuk. Nr. 37 (2004-2005) nr. 2)
     behandeling en goedkeuring in plenaire veragadering: 20 juni 2005.