Gebouwen

Het Vlaams Parlementsgebouw

Op 16 en 17 maart 1996 werd het Vlaams Parlementsgebouw plechtig geopend. Het Vlaams Parlement vergaderde toen voor de eerste keer in een eigen halfrond. Tot dan maakte het gebruik van de vergaderzalen en een aantal kantoren van de Kamer van Volksvertegenwoordigers.

Het Vlaams Parlementsgebouw heeft een lange geschiedenis achter de rug, die teruggaat tot het einde van de achttiende eeuw. Op de plaats waar nu het parlementsgebouw staat, verrees toen een prestigieuze concert- en balzaal. In 1905 werd onder leiding van architect Joseph Benoit op de plaats van de voormalige concertzaal het statige 'Hôtel des Postes et de la Marine', het hoofdgebouw van de Post en het bestuur van het Zeewezen gebouwd. Het 'Postgebouw' behield zijn functie tot het Vlaams Parlement, toen nog Vlaamse Raad geheten, het in 1987 aankocht en het liet ombouwen tot een modern en functioneel parlementsgebouw. Het werd een voorbeeld van renovatie van een ouder gebouw met respect voor het verleden en met toevoeging van hedendaagse materialen. De glazen koepel die de plenaire vergaderzaal (voordien de binnentuin) overspant, staat symbool voor de openhuispolitiek.

Het ontwerp van de architectuur en de binneninrichting werden toevertrouwd aan de architecten Willy Verstraete uit Gent en Jozef Fuyen uit Antwerpen. De ontwerpers kozen voor een optimaal behoud of hergebruik van alle waardevolle elementen in het gebouw. Anderzijds opteerden ze resoluut voor de toevoeging van nieuwe structuren. De architecten kozen voor een doorgedreven gebruik van glas. Dat beklemtoont de doorzichtigheid en staat symbool voor de politieke cultuur die het Vlaams Parlement wil uitdragen.

Buiten de Koepelzaal, waar het Vlaams Parlement in plenaire vergadering samenkomt, en die qua schaal en gewenste uitstraling onmogelijk in de structuur van het gebouw kon worden ingepast, werden alle andere functies in de bestaande ruimten ondergebracht. Het complexe programma bevat naast de tien commissiezalen onder meer een leeszaal en een koffiekamer voor de Vlaamse volksvertegenwoordigers, representatieve ontvangstruimten, de diensten van de voorzitter en de secretaris-generaal, kantoorruimte voor de leden van het Bureau en hun medewerkers, een perszaal en werkruimten voor de journalisten.

Veel aandacht werd besteed aan de binneninrichting, die zowel de functie als de vormgeving van het gebouw ondersteunt. De materiaalkeuze werd consequent volgehouden. Markante voorbeelden hiervan zijn de parketvloeren die, dankzij het gebruik van twee houtsoorten soms fraaie figuren vertonen, en de monumentale speciaal ontworpen luchters, die op diverse plaatsen zowel de gerestaureerde als de eigentijdse ruimten sieren. Hetzelfde geldt voor het meubilair dat Willy Verstraete mede heeft ontworpen: modern van vorm, en steeds aangepast aan het specifieke karakter en de functie van de ruimte.

Het Huis van de Vlaamse Volksvertegenwoordigers

In het Vlaams Parlementsgebouw vinden in de eerste plaats de plenaire vergaderingen en de commissievergaderingen plaats, en het huisvest slechts een klein deel van het politiek en administratief personeel. Voor 2002 werd het grootste gedeelte van de ambtenaren en medewerkers voorlopig ondergebracht in gehuurde kantoorgebouwen in de onmiddellijke omgeving. In 1991 kocht het Vlaams Parlement het Postchequegebouw aan de IJzerenkruisstraat, om er het Huis van de Vlaamse Volksvertegenwoordigers onder te brengen. Met de renovatie ervan kan het parlement niet alleen zijn eigen huisvestingsprobleem oplossen, maar draagt het ook meer dan één steentje bij tot de bestrijding van de leegstand en verkrotting in het centrum van Brussel.

Het oorspronkelijke gebouw naar een modernistisch ontwerp van Victor Bourgeois werd opgetrokken van 1937 tot 1946. Voor de renovatie van het inmiddels erg vervallen gebouw schreef het Vlaams Parlement medio 1996 een internationale open architectuur- en ontwerpwedstrijd uit. De opdracht was het gebouw niet alleen opnieuw in te richten, maar ook via een hedendaagse architecturale benadering internationale uitstraling te verlenen. Een internationale vakjury beoordeelde in 1997 18 inzendingen. Het Bureau van het Vlaams Parlement bekrachtigde op 1 juli 1997 het juryrapport, met de Groep Planning als laureaat. Haar project werd verkozen wegens het respect voor de eigenheid van het bestaande gebouw, de klaarheid van de ingrepen, de transparantie van het atrium en de duidelijkheid van de nieuwe impulsen in het gebouw. Het juryrapport prees de voorgestelde oplossingen zoals: het afbreken van de centrale kern voor de constructie van een beglaasd atrium, met ruimte voor een wintertuin; de ontdubbeling van de gevels in kantoorzones; het behoud van de publiek toegankelijke lokettenzaal; en zelfs een ruime ondergrondse verbinding met het Vlaams Parlementsgebouw.

De bijzondere 11 juliviering van 2002, n.a.v. 700 jaar Guldensporenslag, bood de ideale gelegenheid om het Huis van de Vlaamse Volksvertegenwoordigers officieel in te huldigen. In aanwezigheid van talloze prominenten verklaarde parlementsvoorzitter Norbert De Batselier na zijn 11 julitoespraak het Huis van de Vlaamse Volksvertegenwoordigers voor geopend. In het parlementair zomerreces van 2003 voltrok zich dan een immense verhuisoperatie, zodat in september, bij het begin van het nieuwe parlementaire jaar 2002-2003, zowat de hele parlementaire gemeenschap inderdaad een onderkomen had gevonden in haar nieuwe huis.