EU2020.

Naar een vernieuwde Lissabonstrategie 2020.
Informatiedossier.

Raadpleging over de toekomstige "EU2020"-strategie (COM2009)647)

Op weg naar resultaten: bestaande instrumenten, maar een nieuwe aanpak

De Commissie is van oordeel dat voor een geslaagde uitweg uit de crisis en de tenuitvoerlegging van de EU 2020-doelstellingen een convergentie- en integratiestrategie nodig is waarin de sterke interdependentie van de EU explicieter wordt erkend:

• interdependentie van de lidstaten in de vorm van (positieve of negatieve) uitdeining van de effecten van nationale maatregelen, met name in de eurozone;
• interdependentie van verschillende overheidsniveaus (EU, lidstaten, regio's, sociale partners, bestuur op verschillende niveaus);
• interdependentie van verschillende beleidslijnen, van beleidslijnen en instrumenten en het belang van beleidsintegratie om de algemene doelstellingen te verwezenlijken;
interdependentie op mondiaal niveau: geen enkele EU-lidstaat is groot genoeg om gelijke tred te houden met de opkomende economieën of deze omschakeling alleen aan te kunnen;

• Ten volle gebruikmaken van de interne markt
• EU2020 in een mondiale context
• De groei ondersteunen door volledig gebruik te maken van het stabiliteits- en groeipact
• Politieke prioriteiten in onze overheidsbegrotingen opnemen
• Vaststelling van duidelijke regels om de nieuwe strategie doeltreffend te maken

• Ten volle gebruikmaken van de interne markt
  Het kader van de interne markt biedt ons de omvang en de schaal die nodig zijn om deze doelstellingen te verwezenlijken. De interne markt vormt het centrale instrument dat ervoor zorgt dat de verhoogde concurrentie reële voordelen voor de burgers oplevert en dat de bedrijven gelijke voorwaarden genieten, op voorwaarde dat de regels van de interne markt correct worden toegepast, ook in het sectoraal beleid. De EU maakt echter nog niet volledig gebruik van alle voordelen van de interne markt, die meer dan twintig jaar geleden is gecreëerd: er bestaan nog steeds hinderpalen voor grensoverschrijdende activiteit, wat op zijn beurt belemmeringen inhoudt voor de keuze van de consument, de prijsconcurrentie en de potentiële productiviteit. Om ervoor te zorgen dat de interne markt op de EU 2020-doelstellingen wordt afgestemd, heeft de EU goed functionerende markten nodig waar groei en innovatie door concurrentie en toegangsmogelijkheden voor de consument worden gestimuleerd. De mensen kansen bieden betekent ook ervoor zorgen dat zij gebruik kunnen maken van de marktwerking. De burgers moeten in staat worden gesteld volledig deel te nemen aan de interne markt. Dit veronderstelt dat hun vermogen om goederen en diensten grensoverschrijdend en met name online te kopen, wordt versterkt en dat zij vertrouwen daarin hebben.
  Sinds haar aanvankelijke oprichting heeft de interne markt een grote evolutie ondergaan. De interne markt is gecreëerd vóór de opkomst van het internet, nog voor de informatie- en communicatietechnologie zich ontpopte tot een van de belangrijkste drijvende krachten van de groei en voor de dienstensector tot een dominant onderdeel van de Europese economie was uitgegroeid. Het ontstaan van nieuwe diensten (bijvoorbeeld onlinediensten zoals e-gezondheidszorg) biedt enorme mogelijkheden. De Commissie is van oordeel dat het om de EU 2020-prioriteiten te halen absoluut noodzakelijk is de versnippering weg te werken die thans de doorstroming van online-inhoud en de toegang voor consumenten en bedrijven belemmert, en dat de interne markt moet worden geactualiseerd om in te spelen op de vragen van de economie van morgen.

• EU in een mondiale context
  Deze nieuwe agenda is gesitueerd in de context van de mondialisering, die een van de grote drijvende krachten van de Europese dynamiek in het komende decennium zal vormen. De EU is niet de enige die de mogelijkheden van een slimme en groene economie voor een versterkt concurrentievermogen en meer welvaart inziet: ook andere landen hebben soortgelijke prioriteiten vastgesteld en investeren massaal in groene technologie, ICT en slimme netwerken. Om voorop te blijven moet de EU kort op de bal spelen bij het gebruikmaken van geboden kansen en het anticiperen op en aanpassen aan toekomstige tendensen. De crisis heeft de mate van interdependentie van de Europese en mondiale economie blootgelegd. Om onze doelstellingen voor 2020 te bereiken moeten wij vastberaden handelen in het kader van G20 en andere internationale fora, teneinde de beginselen van de duurzame sociale markteconomie in de mondiale context te stimuleren.
  De internationale handel is een van de motoren van groei, werkgelegenheid en investeringen in de EU. Wij moeten zowel in het kader van de WTO als via bilaterale samenwerking ervoor zorgen dat de belemmeringen voor de internationale handels- en investeringsstromen worden weggewerkt en dat een open en op regels gebaseerde wereldhandel wordt bevorderd. Wij moeten ook onze economische en politieke betrekkingen met belangrijke strategische partners verdiepen, met bijzondere nadruk op markttoegang, toegang tot energie en grondstoffen en vorderingen op weg naar sociale en milieudoelstellingen.

• De groei ondersteunen door volledig gebruik te maken van het stabiliteits- en groeipact
  Het stabiliteits- en groeipact zal samen met andere multilaterale toezichtinstrumenten een belangrijke rol spelen bij het aansturen van het begrotingsbeleid naar consolidatie en terzelfdertijd toch te zorgen voor de nodige begrotingsmiddelen om duurzame groei en werkgelegenheid tot stand te brengen. Bij de consolidatie van de overheidsfinanciën zullen de lidstaten de overheidsuitgaven moeten heroriënteren naar de thematische doelstellingen van EU 2020, zodat de nodige investeringen in de toekomst van Europa mogelijk worden. In een periode van grote budgettaire beperkingen is het des te belangrijker de schaarse middelen in duurzame groei te investeren. Investeringen en structurele hervormingen om een slimmere en groenere netwerkeconomie te creëren, zullen meer inkomsten opleveren en de consolidatie van de overheidsfinanciën vergemakkelijken.
  Tegelijk is een grote omschakeling niet mogelijk zonder investeringen in mensen en productiecapaciteit. Om het potentieel van de economie te ontwikkelen zijn uitgebreide structurele hervormingen nodig teneinde nieuwe bronnen van groei te creëren. Een versterkte structurele hervormingsagenda gebaseerd op maatregelen die een groeipotentieel inhouden en de productiviteit verhogen, zal ook baat hebben bij coördinatie van de uitwerking en uitvoering op EU-niveau, in de eerste plaats om ten volle van de werking van de interne marktte kunnen profiteren.
  Zelfs in een tijd van noodzakelijke begrotingsconsolidatie biedt het stabiliteits- en groeipact mogelijkheden om in de toekomst te investeren. Dit omvat prioriteit toekennen aan investeringen in O & O en nieuwe technologieën, innovatie, onderwijs op hoog niveau en het ontwikkelen van vaardigheden en slimme netwerken. Dat betekent investeringen combineren met modernisering van de bestaande structuren, met inbegrip van efficiëntere overheidsdiensten en hervorming van de regelgeving.

• Politieke prioriteiten in onze overheidsbegrotingen opnemen
  Nadat deze nieuwe prioriteiten zijn goedgekeurd, moeten zij in het begrotingsbeleid worden opgenomen. De Commissie is van plan deze prioriteiten te integreren in de begrotingsherziening die zij volgend jaar zal publiceren en in haar voorstellen voor het komende meerjarige financiële kader. Ook de lidstaten moeten hun overheidsuitgaven herzien om kwaliteit en efficiency te verbeteren en ondanks de belangrijke budgettaire beperkingen ruimte te vinden om in duurzame groei te investeren. Tegelijk moeten nieuwe financieringsmodellen (zoals publiek-private partnerschappen (PPP)), die als hefboom voor EU- of EIB-financiering functioneren, worden onderzocht om de middelen van de publieke en de private sector te poolen en de impact te maximaliseren.

• Vaststelling van duidelijke regels om de nieuwe strategie doeltreffend te maken
  De strategie zal worden uitgevoerd in partnerschap met als doel een beperkte reeks belangrijke doelstellingen te bereiken. Alleen via partnerschap kunnen de specifieke maatregelen en doelstellingen worden bereikt: het is immers essentieel op te treden op het niveau van de EU, de lidstaten en de regio's, en dankzij de interactie tussen deze niveaus zal het potentieel van de strategie volledig kunnen worden geactualiseerd. Wat de Raad betreft, zou de Europese Raad de gangmaker van de toekomstige strategie moeten vormen, aangezien dat orgaan zorgt voor de integratie van het beleid en de banden tussen de lidstaten en de EU beheert. Op basis van de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Lissabon zou de Europese Raad daarom de strategie moeten aansturen, de belangrijke beslissingen nemen en de doelstellingen vastleggen. Raadsformaties zoals de Raad ECOFIN en de relevante thematische Raadsformaties zouden die beslissingen vervolgens op geïntegreerde wijze uitvoeren, waarbij elk op zijn eigen bevoegdheidsterrein optreedt om de langetermijndoelstellingen van de EU 2020-visie te verwezenlijken.
  De Commissie wenst dat het Europees Parlement een aanzienlijk grotere rol in de nieuwe bestuursstructuur zou spelen. Afgezien van zijn traditionele rol in verband met werkgelegenheid en de geïntegreerde richtsnoeren zou het Parlement kunnen worden aangemoedigd om nog vóór de Europese voorjaarsraad standpunten over de EU 2020- strategie uit te brengen.
  De EU 2020-visie zal de actieve steun van actoren zoals de sociale partners en het maatschappelijk middenveld nodig hebben. De mate waarin alle regio's van de EU zich bij deze visie aansluiten zal ook cruciaal zijn voor het welslagen ervan, en de Commissie hoopt dat de nationale parlementen bijzondere belangstelling voor deze nieuwe strategie zullen tonen naarmate zij wordt ontwikkeld.
  De Europese voorjaarsraad van 2010 moet op basis van een Commissievoorstel dat begin 2010 moet worden ingediend, de strategie voor de komende vijf jaar uitstippelen. De Europese Raad zal een beperkt aantal prioritaire doelstellingen vastleggen en de overeenkomstige beleidsmaatregelen bepalen die de EU en de lidstaten als partners dienen uit te voeren. De conclusies van de Europese Raad zouden zodoende, samen met de overeenkomstige richtsnoeren voor het beleid van de EU en de lidstaten, de verankering worden van de geïntegreerde richtsnoeren die uit hoofde van het verdrag zijn vastgelegd.
  Voor elk van deze streefdoelen zouden de lidstaten worden verzocht vijfjarige nationale doelstellingen vast te leggen in overeenstemming met hun uiteenlopende omstandigheden en hun uitgangssituatie. De Commissie en de Europese Raad zullen jaarlijks de vorderingen in de lidstaten en op EU-niveau nagaan.