Parlementaire begrippenlijst

Stemmingen

Bij een stemming spreekt een volksvertegenwoordiger in een vergadering zich uit voor of tegen een voorstel. Hij kan ook beslissen om zich niet uit te spreken: dan onthoudt hij zich. Als het aantal voor-stemmen groter is dan het aantal tegen-stemmen, is het aangenomen; anders is het verworpen. Om geldig te kunnen stemmen moet de meerderheid van de volksvertegenwoordigers aanwezig zijn in een vergadering: dat heet het quorum. Onthoudingen tellen mee voor het vaststellen van het quorum.

In bepaalde gevallen is een bijzondere meerderheid vereist. Een motie betreffende een belangenconflict moet bijvoorbeeld worden aangenomen met ten minste drie vierde van de stemmen. Voorstellen en ontwerpen van bijzonder decreet moeten met twee derde van de stemmen aangenomen worden.

In de plenaire vergadering kan op verschillende manieren gestemd worden:

• door zitten en opstaan (bijvoorbeeld bij een motie van orde). In dat geval wordt alleen het totaalresultaat van de stemming genoteerd (aangenomen of verworpen), maar niet de namen van wie voor of tegen gestemd heeft;
• door een hoofdelijke stemming (bijvoorbeeld over een ontwerp of voorstel van decreet, een voorstel van resolutie, een motie, het regeerakkoord, een beleidsnota en de septemberverklaring). In dat geval wordt naast het totaalresultaat ook de stem van elke volksvertegenwoordiger die aan de stemming heeft deelgenomen, genoteerd. De hoofdelijke stemming gebeurt meestal met de stemmachine, maar ze kan ook verlopen via naamafroeping. In dat geval geven de volksvertegenwoordigers een na een hun stem wanneer hun naam wordt afgeroepen;
• door een geheime stemming (bijvoorbeeld over bepaalde benoemingen). In dat geval wordt alleen het totaalresultaat bekendgemaakt, wie er voor of tegen heeft gestemd blijft geheim. Een geheime stemming kan met de stemmachine worden gehouden, of met met stembriefjes in een urne;
• doordat de voorzitter vaststelt dat iedereen het eens is met een voorstel (eenparige instemming).

In de commissies wordt gestemd door handopsteken. De voorzitter kan ook vaststellen dat iedereen het eens is met een voorstel (eenparige instemming).